Հայաստանի պատմության և ժողովրդագրության հիմնահարցեր

Քիմիա

Նյութը ուղղված է ուսանողների գործնական հմտությունների զարգացմանը՝ կապելով տեսական քիմիական գիտելիքները լաբորատոր փորձերի հետ։ Այն օգնում է հասկանալ քիմիական գործընթացների իրական ընթացքը և տեխնոլոգիական կիրառությունները։ Հիմնական բովանդակություն Լաբորատոր աշխատանքի կազմակերպում Ներկայացվում են անվտանգության կանոնները, սարքավորումների ճիշտ օգտագործումը և փորձերի կատարման ընդհանուր սկզբունքները։ Քիմիական տեխնոլոգիական գործընթացներ Դիտարկվում են հիմնական գործընթացները՝ լուծույթների պատրաստում, ռեակցիաների իրականացում, նյութերի մաքրում և անալիզ։ Գործնական փորձեր Ձեռնարկը ներառում է տարբեր լաբորատոր աշխատանքներ, որոնք օգնում են ուսանողին կիրառել տեսական գիտելիքները գործնականում։ Չափումներ և հաշվարկներ Կարևորվում է փորձերի արդյունքների վերլուծությունը, ճշգրիտ չափումների կատարումը և տվյալների մեկնաբանումը։ Նյութի հիմնական գաղափարը Նյութի նպատակն է զարգացնել քիմիական տեխնոլոգիայի գործնական կիրառման հմտություններ՝ ապահովելով անվտանգ և գիտականորեն հիմնավորված լաբորատոր աշխատանքների կատարում։

Պատմություն

Այս աշխատությունը պատմագիտական ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է 10-րդ դարի հայոց Բագրատունյաց թագավորության նշանավոր գահակալներից մեկին՝ Աշոտ Երկաթ։ Գիրքը ներկայացնում է նրա կառավարման շրջանը՝ ընդգրկելով ինչպես ներքին պետական քաղաքականությունը, այնպես էլ արտաքին ռազմական ու դիվանագիտական մարտահրավերները։ Հեղինակը մանրամասն անդրադառնում է այն ժամանակաշրջանին, երբ Հայաստանը գտնվում էր բարդ ռազմաքաղաքական իրավիճակում՝ պայքարելով արաբական ազդեցության և ներքին իշխանական հակասությունների դեմ։ Աշոտ Երկաթի գործունեությունը ներկայացվում է որպես պետականության պահպանման և կենտրոնացման փորձերի կարևոր փուլ։ Աշխատության հիմնական թեմաներն են․ Բագրատունյաց թագավորության քաղաքական վիճակը 10-րդ դարում Աշոտ Երկաթի ռազմական և պետական գործունեությունը ներքին իշխանական պայքարները և կենտրոնական իշխանության ամրապնդման փորձերը արտաքին սպառնալիքները և տարածաշրջանային հակամարտությունները հայ պետականության պահպանման մարտահրավերները միջնադարում Գիրքը հիմնվում է պատմական աղբյուրների, միջնադարյան մատենագրության և ժամանակակից գիտական վերլուծությունների վրա՝ փորձելով վերականգնել Աշոտ Երկաթի կերպարը որպես պետականության պահպանման դժվարին պայմաններում գործող առաջնորդ։

Արտասահմանյան գրականություն

«Ֆարենհայթ 451»՝ դասական հակաուտոպիկ (ոչ-գոհ) վեպ է, որը պատմում է մի հասարակության մասին, որտեղ գրքերը արգելված են, իսկ մարդկանց մտավոր ազատությունը խիստ սահմանափակված է։ Հենց այստեղ էլ գործում են «գրքերի հրկիզիչներ», որոնց աշխատանքն է գտնել և այրել գրքերը, որպեսզի մարդկանցից հեռացվի ինքնուրույն մտածելու կարողությունը։ Գլխավոր հերոսը՝ Գայ Մոնթագը, աշխատում է որպես մի նման հրկիզիչ։ Սակայն ժամանակի ընթացքում նա սկսում է կասկածել համակարգի արդարության վրա՝ սկսում է զգալ, որ մարդիկ կորցրել են իրական կյանքը, արժեքները և զգացմունքները։ Գիրքը խոսում է՝ գրականության և մտավոր ազատության կարևորության մասին, մասսայական մշակույթի և ինֆորմացիոն վերահսկման վտանգների մասին, անձի ինքնուրույն մտածելու և դիմադրելու անհրաժեշտության մասին։ «Ֆարենհայթ 451»-ը ոչ միայն վեպ է, այլ նաև ուժեղ կանխատեսում՝ այն մասին, թե ինչ կարող է լինել, երբ կառավարությունը կամ հասարակությունը որոշում է ճնշել ազատ մտքը։ Հրատարակիչ - Զանգակ Հրատ. տարեթիվ - 2016 ISBN - 978-9939-68-451-2

Գեղարվեստական հայ․

«Շահմարի առեղծվածը»՝ Մկրտիչ Սարգսյանի այս ստեղծագործությունը համարվում է հայ գրականության մեջ կարևոր գործ, որը համադրում է պատմական, լեգենդար և միստիկական տարրեր։ Վեպը կամ պատմվածքը ոչ միայն խորհրդավոր ու հետաքրքիր պատմություն է, այլև հայ ազգային մշակույթի, պատմության և մշակութային հիշողության խորունկ վերլուծություն։ Շահմարի առեղծվածը ներկայացնում է մի պատմություն, որը ոչ միայն կենտրոնանում է մի քանիսը պատմական կամ առասպելական դրվագների շուրջ, այլ նաև ծառայում է որպես պլան, որտեղ յուրաքանչյուր դրվագ պտտվում է մի ժամանակահատվածի, անձի կամ առեղծվածի շուրջ, որոնք անհրաժեշտ են բացահայտելու։ Այստեղ ներառված է այն խորհրդավորությունը, որը շրջապատում է հայկական հին պատմությունները, լեգենդները և առասպելները։ Գործի մեջ շոշափվում են ոչ միայն անհատական պայքարներ, այլև ավելի լայնամասշտաբ խնդիրներ՝ կապված ազգի, մշակույթի և մարդու ինքնության հետ։ Վեպի հերոսները հաճախ բախվում են իրենց ճակատագրերին, իրենց անցյալին, բայց նաև ավելի խոր հարցադրումներ են անում սեփական գոյության իմաստի մասին։ Վեպը, լինելով մասամբ պատմական, մասամբ՝ միստիկական, ստեղծում է եզակի մթնոլորտ, որտեղ իրականության ու ֆանտաստիկայի սահմանները խառնվում են։ «Շահմարի առեղծվածը» նման է պեղած հնագիտական գտածոյի՝ որտեղ նախապատմության և առասպելների շերտերը համախմբվում են՝ առանց կորցնելու իրենց կախարդական ու հետաքրքրաշարժ բնույթը։ Դա ոչ միայն զվարճալի պատմություն է, այլև մտածելու տեղիք տալու գործ՝ այն մասին, թե ինչպես մարդիկ կամ մշակույթները, նույնիսկ տարիների անցման հետ, դեռևս պահպանում են իրենց հիշողությունները, արժեքները և գաղափարները։ Սարգսյանի վեպը նաև հայ գրականության խորը մի գրաքննություն է՝ որը ներկա է դարձնում մեր պատմությունը, մեր անցյալը՝ այդ թվում այն տեղերը, որոնք պետք է մնան «առեղծվածային» ու չբացահայտված։ «Շահմարի առեղծվածը» իր խորությամբ մեկ նպատակ ունի՝ բացահայտել, թե ինչպես են մարդկանց հիշողությունները, առասպելներն ու պատմությունները հանգեցնում մի այնպիսի ընդհանրության, որը կապում է ինչպես անցյալը, այնպես էլ ներկան։ Այս ստեղծագործությունը մատնանշում է Մկրտիչ Սարգսյանի ոչ միայն գրական հմտությունը, այլև նրա կարողությունը՝ պատմությունը վերածել գրական արվեստի, որը ներշնչում է բոլորիս ուշադրությունը և մտածելու պատճառներ տալիս։ Հրատարակիչ - Դարակ Հրատ. տարեթիվ - 2020 ISBN - 978-9939-3239-2-5

Գրականություն

Գիրքը ուսումնասիրում է Շեքսպիրի դրամատուրգիայի հայ թատերականացված տարբերակները, ներկայացնում է ներկայացումների պատմությունը, դերբայական տարբերակների հարմարվողականությունը և հայ թատրոնի զարգացման վրա ունեցած ազդեցությունը։ Աշխատությունը ընդգրկում է ինչպես դասական ներկայացումների վերլուծություն, այնպես էլ ժամանակակից բեմադրությունների քննություն, ընդգծելով թարգմանության, դերասանական շեշտադրումների և σκենարական փոփոխությունների կարևորությունը։ Հիմնական թեմաները․ Շեքսպիրի դրամատուրգիայի յուրահատկությունները հայ թատրոնում Հայ թատերականացված բեմադրությունների պատմություն և ազդեցություն Թարգմանության և բեմադրության դերը հայ մշակութային ընկալման մեջ Ներկայացումների ոճական և դերասանական լուծումների վերլուծություն Հայ թատրոնի զարգացման և միջազգային գրականության ինտեգրման հարցեր Գրքի առանձնահատկությունները․ Ներկայացնում է Շեքսպիրի բեմադրությունների ամբողջական վերլուծություն հայ թատրոնի համատեքստում Հարմար է թատերականագիտության ուսանողների, հետազոտողների և դասական գրականության սիրահարների համար Միավորում է պատմական, թատերական և գրական քննադատական մոտեցումներ Արդյունավետ է հայ թատրոնում միջազգային գրականության ազդեցության ուսումնասիրության համար

Կենսագրություն

«Որբերի Ամենայն հայոց հայրիկը» (Սուսաննա Հովհաննիսյան) խոր և հուզական գիրք է, որը նվիրված է Հովհաննես Թումանյանի մարդասիրական ու հայրական կերպարին։ Գիրքը ներկայացնում է Թումանյանին որպես այն անձնավորությունը, ով միշտ կանգնած է եղել անօթևանների, աղքատների և որբերի կողքին։ Հեղինակը պատմում է, թե ինչպես Թումանյանը ոչ միայն գրող էր, այլ նաև մեծ հոգով ու բարությամբ մարդ, ով օգնել է իր ժամանակի բազմաթիվ դժբախտ մարդկանց։ Գիրքը ընդգրկում է իրական պատմություններ, հիշողություններ և փաստեր, որոնք ցույց են տալիս Թումանյանի անհատականությունն ու ապրումների խորությունը։ Սուսաննա Հովհաննիսյանը շատ մանրամասն է նկարագրում Թումանյանի մանկավարժական գործունեությունը և նրա վերաբերմունքը երեխաների նկատմամբ։ Այս աշխատությունը նաև բացահայտում է Թումանյանի առաքինի կողմերը՝ համեստություն, կարեկցանք և հոգատարություն։ Ընթերցողը զգում է, որ հեղինակը փորձում է ցույց տալ, որ Թումանյանը եղել է ոչ միայն ազգային գրող, այլ նաև իրական մարդ՝ իր հոգով և կյանքով։ Գիրքը միաժամանակ հուզիչ և ոգեշնչող է, քանի որ ընթերցողը տեսնում է, թե ինչքան մեծ ազդեցություն կարող է ունենալ մեկ մարդ՝ եթե նա սիրում է մարդկանց։ «Որբերի Ամենայն հայոց հայրիկը» կարող է շատերին հիշեցնել, որ մարդասիրությունը և հոգատարությունը կարող են փոխել կյանքեր։ Գիրքը հատկապես օգտակար է նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են Թումանյանի կյանքով և հայոց գրականության ու մշակույթի արժեքներով։ Հրատարակիչ - Անտարես Հրատ. տարեթիվ - 2019 ISBN - 978-9939-76-434-4