Հայաստանի հասարակական-քաղաքական կյանքը հետպատերազմյան ժամանակաշրջանում (1945-1957թթ.)

Արտասահմանյան գրականություն

«Ընտիր նովելներ» (Ստեֆան Ցվայգ) հավաքածուն ներկայացնում է 20-րդ դարի ամենահայտնի նովելիստներից մեկի՝ Ցվայգի, մարդկային հոգու խոր թռիչքները և անկումները։ Նովելները հաճախ նրբորեն ու հստակ են պատկերում անհատների հոգեբանական ճգնաժամերը՝ սեր, տխրություն, խանդ, ինքնազոհություն և գերհուզականության պահեր։ Ցվայգը հատկապես վարպետորեն է ներկայացնում «հրաշալի պահերի» կամ «կայծակնային որոշումների» ազդեցությունը մարդու կյանքի վրա՝ ցույց տալով, թե ինչպես մի պահը կարող է փոխել ամբողջ ճակատագիրը։ Նրա կերպարները հաճախ շատ ինտենսիվ են՝ ապրում են մեծ կրքերով, բայց նաև խոցելի են և հաճախ ենթարկվում են ներքին հակասությունների։ Գիրքը ներկայացնում է տարբեր թեմաներ՝ սիրո մթնոլորտ, հոգեկան հիվանդություն, մարդկային բարոյականություն, ինքնազոհում, հաջողության և պարտության տխուր հավասարությունը։ Նովելները կարճ են, բայց յուրաքանչյուրն ունի հստակ, մաքուր կառուցվածք և ուժեղ ավարտ, որը երկար է մնում ընթերցողի մեջ։ Ցվայգի լեզուն շատ նուրբ է, գրական և զգայուն՝ թույլ տալով խորը մտորումներ՝ առանց երկար բացատրությունների։ «Ընտիր նովելներ» հավաքածուն հարմար է նրանց համար, ովքեր սիրում են հոգեբանական գրականություն՝ խորը, բայց ոչ ծանր ընթերցանությամբ։ Գիրքը ցույց է տալիս, որ մարդու կյանքում հաճախ ամեն ինչ կախված է ոչ միայն ճակատագրից, այլև նրա ներքին ընտրություններից և սրտի խոսքից։ Այս հավաքածուն դասական է, քանի որ այն բացահայտում է մարդկային հոգու բազմազանությունը՝ պարզ, բայց անթերի ճշգրտությամբ։ Հրատարակիչ - Բուկինիստ Հրատ. տարեթիվ - 2016 ISBN - 978-9939-66-172-8

Արտասահմանյան գրականություն

Ռեմարկի ամենահայտնի ստեղծագործություններից է, որը տեղի է ունենում Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո և նկարագրում է երիտասարդ տղամարդկանց մտորումները և փորձությունները, որոնք ապրում են պատերազմի ցնցումների ներքո։ Գիրքը պատմում է երեք ընկերների՝ Պաուլի, Օսկարի և Գերտիի մասին, ովքեր անցել են պատերազմն ու պայքարում են նոր կյանք գտնելու համար՝ անդադար ձգտելով վերականգնել իրենց ներքին խաղաղությունը։ Աշխարհամարտի հետևանքով խախտված է նրանց կյանքը, սակայն ընկերությունն ու մարդկային կապերը նրանց ուժ են տալիս մենակ մնալու ժամանակներում։ Գիրքը ցույց է տալիս, թե ինչպես են նրանք փորձում հաղթահարել կյանքի անորոշությունը և կապը՝ դրական և բացասական կողմերը զուգահեռելով։ **«Երեք ընկեր»**-ը նաև խորը անդրադարձ է մարդկային գոյության, սիրո, կորստի և մահվան մասին, որի միջոցով Ռեմարկը դիտարկում է մարդկային գոյատևման էությունը՝ պատերազմից հետո, երբ ամեն ինչ արդեն փոխված է։ Գիրքը համեմատաբար հանգիստ և խոհանոցային կերպով անդրադառնում է, թե ինչպես են մարդիկ փորձում գտնել նոր նշանակություն կյանքում՝ հիշելով այն, ինչ կորցրել են։ Այս ստեղծագործությունը դուրս է գալիս պատերազմի դրվագների սահմաններից և տեղ է գտնում մարդկային հարաբերությունների խորության և ավերածությունների դեմ պայքարող ուժեղ գրական աշխատությունների շարքում։ Հրատարակիչ - Էդիթ Պրինտ Հրատ. տարեթիվ - 2018 ISBN - 978-9939-75-180-1

Պատմություն

19-րդ դարի վերջին հրատարակված այս վավերագրական աշխատությունը ներկայացնում է Ամերիկյան Կարմիր խաչի իրականացրած մարդասիրական օգնության առաքելությունը Օսմանյան կայսրության Փոքր Ասիայի տարածքներում, որտեղ զանգվածային բռնությունների, տեղահանությունների և սովի հետևանքով հազարավոր մարդիկ հայտնվել էին ծայրահեղ ծանր վիճակում։ Գրքում ներառված են առաքելության ղեկավարների և մասնակիցների պաշտոնական զեկույցները, ճանապարհորդական գրառումները, բժշկական դիտարկումները, ֆինանսական հաշվետվությունները, հեռագրերը և օգնության բաշխման մանրամասները՝ ստեղծելով իրադարձությունների ամբողջական ու փաստագրական պատկերը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում օգնության կազմակերպման դժվարություններին, տեղական իշխանությունների հետ հարաբերություններին, հիվանդությունների տարածմանը, բնակչության կենցաղային պայմաններին և կամավորների կատարած աշխատանքի նշանակությանը։ Հրատարակությունը կարևոր սկզբնաղբյուր է միջազգային մարդասիրական գործունեության, Կարմիր խաչի պատմության և 1895–1896 թվականների հայկական կոտորածների հետևանքների ուսումնասիրման համար, քանի որ ներկայացնում է դեպքերի անմիջական ականատեսների վկայություններն ու պաշտոնական փաստաթղթերը՝ արտացոլելով ինչպես տուժած բնակչության ողբերգական վիճակը, այնպես էլ օգնության կազմակերպման և իրականացման փորձը։

Տնտեսագիտություն

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ազատ տնտեսական գոտիների ստեղծման պայմանների, զարգացման նախադրյալների և դրանց տնտեսական նշանակության ուսումնասիրությանը։ Գրքում վերլուծվում են ազատ տնտեսական գոտիների ձևավորման տեսական հիմքերը, իրավական և կազմակերպական առանձնահատկությունները, ներդրումային միջավայրի վրա դրանց ազդեցությունը և ազգային տնտեսության զարգացման գործում ունեցած դերը։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նման գոտիների ստեղծման համար անհրաժեշտ տնտեսական, վարչական, ենթակառուցվածքային և օրենսդրական պայմանները, ինչպես նաև դրանց միջոցով օտարերկրյա և ներքին ներդրումների ներգրավման, արտահանման խթանման և նորարարական գործունեության զարգացման հնարավորությունները։ Աշխատությունում քննարկվում են միջազգային փորձը, ազատ տնտեսական գոտիների արդյունավետության գնահատման չափանիշները, հնարավոր խնդիրներն ու դրանց լուծման ուղիները Հայաստանի տնտեսական առանձնահատկությունների համատեքստում։ Գիրքը նախատեսված է տնտեսագետների, պետական կառավարման ոլորտի մասնագետների, ներդրումային քաղաքականությամբ զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են տնտեսական զարգացման, ներդրումային միջավայրի բարելավման և ազատ տնտեսական գոտիների կառավարման հարցերով։

Այլ առարկաներ

Այս թեման վերաբերում է հայ գիտնականների ուսումնասիրություններին և «վկա քարերի» (վիշապաքարեր, հուշաքարեր, խաչքարեր և այլ քարե հուշարձաններ, որոնք կրում են արձանագրություններ կամ խորհրդանշական պատկերներ) մշակութաբանական ու պատմագիտական մեկնաբանություններին։ Հետազոտության մեջ դիտարկվում է, թե ինչպես են հայկական գիտական դպրոցները՝ հնագիտության, պատմության, արվեստագիտության և ազգագրության ոլորտներում, ուսումնասիրել քարե հուշարձանները որպես տեղեկատվական աղբյուրներ, որոնք «վկայում» են ոչ միայն պատմական իրադարձությունների, այլ նաև հասարակական հարաբերությունների, հավատալիքների և մշակութային մտածողության մասին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում միջնադարյան և ավելի վաղ շրջանի քարե հուշարձանների վրա պահպանված արձանագրություններին, պատկերագրական համակարգերին և դրանց սիմվոլիկ լեզվին, որոնք գիտնականների կողմից մեկնաբանվում են որպես պատմական հիշողության նյութական կրողներ։ Հայկական հնագիտության և էպիգրաֆիկայի զարգացման ընթացքում տարբեր հետազոտողներ փորձել են համակարգել այս նյութերը՝ վերականգնելու քաղաքական, կրոնական և սոցիալական գործընթացների ընթացքը՝ հատկապես այն դեպքերում, երբ գրավոր աղբյուրները սահմանափակ են։

Մաթեմատիկա

Այս աշխատությունը վերաբերում է ցածրաչափ (low-dimensional) կիսահաղորդչային համակարգերի կինետիկ և մագնիսական հատկությունների տեսական ուսումնասիրությանը՝ կոնդենսացված նյութերի ֆիզիկայի և նանոֆիզիկայի շրջանակում։ Հետազոտության հիմնական նպատակը քվանտային չափային էֆեկտների ազդեցության բացահայտումն է էլեկտրոնների տեղափոխման, սպինային դինամիկայի և մագնիսական պատասխանների վրա այնպիսի համակարգերում, ինչպիսիք են քվանտային թելերը, քվանտային փոսերը և երկչափ էլեկտրոնային գազերը։ Ուսումնասիրվում են կրիչների կինետիկ պարամետրերը՝ էլեկտրահաղորդականություն, շարժունակություն և ցրման մեխանիզմներ, որոնք զգալիորեն տարբերվում են եռաչափ բյուրեղային համակարգերից՝ չափային սահմանափակումների պատճառով։ Միաժամանակ դիտարկվում են մագնիսական հատկությունները՝ ներառյալ պարամագնիսական և դիամագնիսական վարքագիծը, ցիկլոտրոնային ռեզոնանսը և սպինային փոխազդեցությունները, որոնք կարևոր դեր ունեն ժամանակակից սպինտրոնիկայի զարգացման մեջ։ Տեսական մոտեցումների շրջանակում կիրառվում են քվանտային մեխանիկայի, վիճակագրական ֆիզիկայի և Բոլցմանի տրանսպորտային հավասարման մոդելները՝ նկարագրելու համար էլեկտրոնների վարքը սահմանափակ չափային համակարգերում։ Այս ուսումնասիրությունը կարևոր է նոր սերնդի էլեկտրոնային և օպտոէլեկտրոնային սարքերի նախագծման համար, քանի որ ցածրաչափ համակարգերը հանդիսանում են նանոտեխնոլոգիաների և քվանտային սարքավորումների հիմքային կառուցվածքային տարրեր։