Հայաստանի հասարակական-քաղաքական կյանքը հետպատերազմյան ժամանակաշրջանում (1945-1957թթ.)

Իրավաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է արդարության կատեգորիայի ձևավորման և զարգացման հիմնախնդրի համակողմանի ուսումնասիրությանը իրավաքաղաքական մտքի պատմության համատեքստում՝ բացահայտելով դրա փիլիսոփայական, իրավական և սոցիալ-քաղաքական ընկալումների էվոլյուցիան տարբեր դարաշրջաններում։ Վերլուծվում են արդարության մասին դասական և ժամանակակից տեսությունները՝ սկսած անտիկ փիլիսոփայությունից մինչև նորագույն իրավական դպրոցներ, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը պետականության, իրավունքի և հասարակական կարգի ձևավորման վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում արդարության՝ որպես իրավական համակարգի հիմնարար կատեգորիայի, փոխկապակցվածությանը հավասարության, ազատության և իրավունքների պաշտպանության սկզբունքների հետ։ Ուսումնասիրությունը նաև քննարկում է արդարության ընկալման փոփոխությունները սոցիալ-պատմական տարբեր համատեքստերում՝ ընդգծելով դրա դերը իրավական մտածողության զարգացման և ժամանակակից իրավական պետության գաղափարի ձևավորման գործընթացում։ Աշխատությունը նպատակ ունի ներկայացնել արդարության կատեգորիայի տեսական և պատմական զարգացման ամբողջական պատկերը՝ համադրելով իրավագիտական և քաղաքական-փիլիսոփայական մոտեցումները։

Գրականություն

Ստեղծագործությունը երգիծական-բարոյախոսական արձակ գործ է, որտեղ հեղինակը խորհրդանշական կերպով անդրադառնում է հասարակական արժեքների անկմանը, ձևականության գերակայությանը և մարդկային հարաբերությունների կեղծությանը։ «Պսակները» այստեղ հանդես են գալիս որպես խորհրդանշական պատկեր՝ կապված պատվի, ամուսնության, երջանկության կամ հասարակական ճանաչման գաղափարների հետ, իսկ դրանց «բողոքը» արտահայտում է այն գաղափարը, որ արտաքին փայլը հաճախ հակասում է իրական էությանը։ Մուրացանը ստեղծագործության մեջ քննադատում է այն հասարակությունը, որտեղ ձևական արարողությունները և արտաքին ցուցադրականությունը գերակշռում են իրական զգացմունքներին, ազնվությանը և բարոյական արժեքներին։ Գործում զգալի է նաև երգիծական երանգը, քանի որ հեղինակը որոշ իրավիճակներ ներկայացնում է հեգնանքով՝ բացահայտելով մարդկային թուլությունները և հասարակական արատները։ Միաժամանակ ստեղծագործությունը ունի բարոյախոսական ուղղվածություն՝ ընթերցողին մղելով մտածելու իրական և կեղծ արժեքների տարբերության մասին։ Լեզուն պարզ է, բայց արտահայտիչ, իսկ խորհրդանշական մտածողությունը ուժեղացնում է գաղափարական ազդեցությունը։

Պատմություն

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է ազգայնականության դրսևորումներին հայ-թաթարական և հայ-վրացական հարաբերություններում XIX դարի վերջին և XX դարի սկզբին՝ մինչև 1905 թվականը, այն դիտարկելով որպես տարածաշրջանային քաղաքական և սոցիալական գործընթացների կարևոր գործոն։ Նյութում վերլուծվում են այն պատմական պայմանները, որոնցում ձևավորվել և ակտիվացել են ազգայնական գաղափարները Ռուսական կայսրության Անդրկովկասյան տարածքում՝ սոցիալ-տնտեսական փոփոխություններ, քաղաքային բնակչության աճ, կրթական համակարգի զարգացում և քաղաքական ինքնագիտակցության բարձրացում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հայ-թաթարական հարաբերությունների սրման պատճառներին՝ հողի և տնտեսական ռեսուրսների շուրջ մրցակցություն, վարչական քաղաքականության ազդեցություն և տեղական էլիտաների հակասություններ, որոնք հաճախ վերածվել են ազգամիջյան լարվածությունների։ Քննարկվում են նաև հայ-վրացական հարաբերությունները, որտեղ քաղաքական և եկեղեցական հակասություններին զուգահեռ գոյություն են ունեցել համագործակցության և մշակութային փոխազդեցության դրսևորումներ։ Ուսումնասիրությունը ընդգծում է, որ ազգայնականության զարգացումը Անդրկովկասում եղել է բազմաշերտ գործընթաց՝ պայմանավորված ինչպես կայսերական կառավարման համակարգով, այնպես էլ տեղական հասարակությունների սոցիալ-քաղաքական վերափոխումներով՝ ձևավորելով տարածաշրջանի հետագա պատմական զարգացումների հիմքերը մինչև 1905 թվականը։

Այլ առարկաներ

Այս ինֆորմացիոն ցուցիչը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական գիտությունների ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցանկը՝ նպատակ ունենալով ապահովել ընթերցողների, հետազոտողների և ուսանողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական և վերլուծական գրականության մեջ։ Այն ընդգրկում է քաղաքական գիտության, սոցիոլոգիայի, պատմության, տնտեսագիտության, իրավագիտության, միջազգային հարաբերությունների և հարակից այլ ուղղությունների հրատարակություններ, որոնք արտացոլում են հասարակական գործընթացների ուսումնասիրության ժամանակակից մոտեցումները և տեսական զարգացումները։ Ցուցիչը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության համակարգված ներկայացում և մատչելիություն մասնագիտական շրջանակների համար։ Այն ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների, ուսումնական գործընթացի և վերլուծական աշխատանքի համար՝ օգնելով հետևել ոլորտի նոր գրականությանը, գնահատել դրա գիտական արժեքը և կիրառելիությունը հասարակական-քաղաքական երևույթների ուսումնասիրության մեջ։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում հարկման արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով հարկային համակարգի զարգացման ուղղությունները, առկա խնդիրները և դրանց լուծման հնարավոր մոտեցումները։ Վերլուծվում են հարկային քաղաքականության ձևավորման սկզբունքները, հարկային եկամուտների հավաքագրման գործընթացը, հարկային վարչարարության արդյունավետությունը և տնտեսության տարբեր ոլորտների վրա հարկային մեխանիզմների ազդեցությունը։ Քննարկվում են հարկային բեռի օպտիմալացման, ստվերային տնտեսության կրճատման, հարկային կարգապահության բարձրացման և ժամանակակից թվային գործիքների կիրառման հնարավորությունները։ Աշխատությունը անդրադառնում է նաև միջազգային փորձի ուսումնասիրմանը և դրա կիրառելիությանը Հայաստանի պայմաններում՝ նպատակ ունենալով ձևավորել ավելի արդյունավետ, թափանցիկ և կայուն հարկային համակարգ։ Գիրքը նախատեսված է տնտեսագետների, ֆինանսիստների, պետական կառավարման ոլորտի մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների և տնտեսագիտական ուղղություններով սովորող ուսանողների համար։

Գրականություն

Սա գրականագիտական և գաղափարական ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է Վահան Տերյանի ստեղծագործական աշխարհայացքի պատմափիլիսոփայական հիմքերին՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով «Հոգևոր Հայաստան» հայեցակարգին և «Երկիր Նաիրի» բանաստեղծական շարքին։ Աշխատության մեջ վերլուծվում է ազգային ինքնության, մշակութային հիշողության և հոգևոր արժեքների գաղափարական ձևակերպումը Տերյանի պոեզիայում, ինչպես նաև նրա պատկերացումները Հայաստանի՝ որպես հոգևոր և մշակութային ամբողջության մասին։ Քննարկվում են հայրենիքի իդեալիզացված և իրական կերպարների փոխհարաբերությունները, պատմության ընկալման փիլիսոփայական շերտերը և անհատի ներաշխարհի ու ազգային ինքնագիտակցության փոխազդեցությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Տերյանի լեզվաոճական նորարարություններին, սիմվոլիկ պատկերային համակարգին և մոդեռնիստական պոետիկայի ազդեցությանը նրա ստեղծագործության վրա։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի հայ գրականագիտության և գաղափարական պոետիկայի ոլորտներում՝ նպաստելով Տերյանի ստեղծագործական ժառանգության ավելի խորքային գիտական մեկնաբանությանը և նրա հայեցակարգային մտածողության բացահայտմանը։