Գեոդեզիա. Մաս II

Պատմություն

Այս աշխատությունը պատմագիտական ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է 10-րդ դարի հայոց Բագրատունյաց թագավորության նշանավոր գահակալներից մեկին՝ Աշոտ Երկաթ։ Գիրքը ներկայացնում է նրա կառավարման շրջանը՝ ընդգրկելով ինչպես ներքին պետական քաղաքականությունը, այնպես էլ արտաքին ռազմական ու դիվանագիտական մարտահրավերները։ Հեղինակը մանրամասն անդրադառնում է այն ժամանակաշրջանին, երբ Հայաստանը գտնվում էր բարդ ռազմաքաղաքական իրավիճակում՝ պայքարելով արաբական ազդեցության և ներքին իշխանական հակասությունների դեմ։ Աշոտ Երկաթի գործունեությունը ներկայացվում է որպես պետականության պահպանման և կենտրոնացման փորձերի կարևոր փուլ։ Աշխատության հիմնական թեմաներն են․ Բագրատունյաց թագավորության քաղաքական վիճակը 10-րդ դարում Աշոտ Երկաթի ռազմական և պետական գործունեությունը ներքին իշխանական պայքարները և կենտրոնական իշխանության ամրապնդման փորձերը արտաքին սպառնալիքները և տարածաշրջանային հակամարտությունները հայ պետականության պահպանման մարտահրավերները միջնադարում Գիրքը հիմնվում է պատմական աղբյուրների, միջնադարյան մատենագրության և ժամանակակից գիտական վերլուծությունների վրա՝ փորձելով վերականգնել Աշոտ Երկաթի կերպարը որպես պետականության պահպանման դժվարին պայմաններում գործող առաջնորդ։

Պատմություն

Հին Հայաստանի պետական կառուցվածքը(մ.թ.ա 6-4րդ դարերում) Հրատարակիչ - Լուսակն Հրատ. տարեթիվ - 2005 ISBN - 99941-48-03-6

Գեղարվեստական հայ․

Համո Սահյանի խոր ու խորիմաստ ստեղծագործությունն է, որը ներկայացնում է մարդու անհայտություն, տխրություն և խորը ապրումները՝ կապված է անցյալի ու ներկայի հետ։ Գիրքը, շոշափելով մենության, կորուստի ու ինքնադրսևորման թեմաները, նկարագրում է մարդու պայքարը ոչ միայն արտաքին աշխարհում, այլ նաև իր ներաշխարհում։ Սահյանը գիրքը գրում է խառնված այն հարցերին, որոնք անընդհատ հետապնդում են մարդուն՝ իր տեղը գտնելու, իսկապես ապրելու հարցերի շուրջ։ Վեպը հետաքրքիր ու կշռադատված հայացք է մարդուն, ով փորձում է հասկանալ իր առջև դրված կործանիչ հարցերը, իսկ մեկ այլ կողմից՝ վերականգնվել և ապրել լիարժեք։ **«Ինձ բացակա չդնեք»** արտահայտում է անտարբերության դեմ պայքարող մարդու խնդիրը, ով փորձում է դուրս գալ ստվերից ու բացարձակապես նորովի տեսնել իրեն։ Գիրքը նաև անդրադառնում է սիրո և մարդկային հարաբերությունների բարդություններին, որոնք շատ հաճախ պարունակում են բացակայության ցավ, բայց նաև երազանքի և որոնումների իրականություն։ Պատմությունն ունի թափանցիկ ու դյուրին պատմողական ոճ՝ պատմելով այն մասին, թե ինչպես մարդը չի կարող միայն անցնել իր կյանքը, առանց ճիշտ հասկանալու և գնահատելու ներքին աշխահում տեղի ունեցող փոփոխությունները։ Հրատարակիչ - Զանգակ Հրատ. տարեթիվ - 2014 ISBN - 978-9939-68-268-6

Արտասահմանյան գրականություն

«Չքնաղ նոր աշխարհը» (Օլդոս Հաքսլի) ապագա-դիստոպիական վեպ է, որը պատկերում է մի աշխարհ, որտեղ մարդիկ ապրում են լիովին վերահսկվող, «հարմարավետ» հասարակության մեջ։ Հաքսլին ստեղծում է մի հասարակություն, որտեղ մարդկանց մեծ մասը ծնվում և դաստիարակվում է լաբորատորիայում՝ ըստ ծրագրավորված հասարակական կարգի, և նրանց համար նախատեսված է միայն հատուկ դեր ու կենսաձև։ Այստեղ խտրականությունը հիմնված է գենետիկության վրա՝ ամեն մեկը տեղադրված է իր դասակարգում, և ոչ ոք չի կարող իրականորեն ազատ կամ ինքնուրույն լինել։ Մարդիկ ապրում են ոչ թե սիրով կամ հոգևոր արժեքներով, այլ հաճույքով, սպորտով, թմրանյութով և մակերեսային ժամանցով՝ որպեսզի չխառնվեն մտածելու և հարցեր տալու։ Գիրքը քննադատում է տեխնոլոգիական զարգացումների և սպառողական հասարակության վտանգները, երբ մարդը վերածվում է միայն արտադրության և սպառման մասի։ Հաքսլին ցույց է տալիս, որ «խորհրդային երջանկությունը» իրականում կարող է լինել հոգու դատարկություն՝ առանց իմաստի, սիրո և ազատության։ Գիրքը նաև քննարկում է մարդու բնազդը՝ ազատ լինելու, ստեղծելու և սիրելու մասին, և ցույց է տալիս, որ դրանք չեն կարող երկար վերացվել։ «Չքնաղ նոր աշխարհը» համարվում է XX դարի ամենանշանավոր դիստոպիաներից մեկը, քանի որ էթիկապես և փիլիսոփայականորեն խոր է։ Այս վեպը հարմար է նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են տեխնոլոգիաների, հասարակության և մարդու ապագայի մասին մտորումներով։ Գիրքը մղում է ընթերցողին մտածելու՝ ինչպիսի՞ն է իսկական ազատությունը և ինչո՞վ է այն փոխարինվում ժամանակակից հասարակությունում։ Հրատարակիչ - Զանգակ Հրատ. տարեթիվ - 2017 ISBN - 978-9939-68-564-9

Գեղարվեստական հայ․

«Մամոնտը և Պապոնտը»՝ Վարուժան Նալբանդյանի ստեղծագործությունը հայ գրականության մեջ հանդիսանում է մեկ այլ սուր հեգնանքով ու խորիմաստ քննադատությամբ ձևավորված գործ։ Այս ստեղծագործությունը ոչ միայն գրական երկ է, այլ նաև սոցիալական ու քաղաքական խնդիրներին անդրադարձնող մի վերլուծություն։ Նալբանդյանը, օգտագործելով սրամիտ և հաճախ սև հումորային ոճը, ներկայացնում է մարդկային հասարակության բոլոր այն բացերն ու կոպիտ հակասությունները, որոնք քողարկված են պատրանքների տակ։ Պատմությունը, միանշանակ, պատկերացնում է երկու հակադիր կերպարների՝ **Մամոնտի** և **Պապոնտի** միջև պայքարը, որոնք խորհրդանշում են տարբեր խավերի ու հասարակական կողմերի հակասություններ։ Մամոնտը և Պապոնտը՝ երկու կերպարներ, որոնք նրանցից յուրաքանչյուրը բացահայտում է միմյանց հակասական բնույթը, այնպիսի սոցիալական, քաղաքական ու մարդկային արժեքներ, որոնք ոչ միշտ են համապատասխանում իրականությանը։ Նրանք որպես կերպարներ բախվում են տարբեր տեսակների՝ չարամտության, ավանդապաշտության, բարոյականության ու ընկերական հարաբերությունների։ Նալբանդյանի սրամտությունը ու լեզվաբառական բարձրությունը հաճախ հանդես են գալիս որպես մի տեսակ մերկացման գործիք՝ առանց հարթելու կամ մեղմելու այն հարցերը, որոնք մարդուն կարող են խորապես ցավեցնել։ Բացի այս, «Մամոնտը և Պապոնտը»-ն նաև շատ հաճախ անդրադառնում է իր ժամանակի քաղաքական ու հասարակական դաշտում գտնվող անարդարություններին՝ հեգնանքով ու գովերգմամբ։ Հեղինակը նկարագրում է մարդկանց միջև անարդար ու մանիպուլյատիվ հարաբերությունները, ինչպես նաև այն՝ ինչպես հասարակական ճնշումները ու սոցիալական շերտերը ձևավորում են այսպես կոչված «հերոսներին», որոնք կեղծ արժեքներով առաջնորդվում են։ «Մամոնտը և Պապոնտը»՝ որպես զվարճալի, բայց խորիմաստ պատմություն, ստիպում է ընթերցողին մտածել հասարակության ու մարդուն դասավորելու տարբեր մոտեցումների մասին։ Նալբանդյանը նաև այդ կերպարների միջոցով ցույց է տալիս՝ ինչպես սոցիալական ստանդարտները և հիփոկրիզիաները կարող են փոխել մարդկային բնույթը՝ հիմնելով պատմական և սոցիալական անարդարությունների վրա։ «Մամոնտը և Պապոնտը»-ը կարելի է դիտարկել որպես ոչ միայն ծաղրական ժանրի ստեղծագործություն, այլ նաև այն գրական քննադատությունը, որ ուղղված է մարդու սոցիալական սխալներին ու անհատական մտածողությանը։ Հրատարակիչ - Դարակ Հրատ. տարեթիվ - 2020 ISBN - 978-9939-9239-5-6

Փիլիսոփայություն

«Երկեր 5 հատորով» (Ֆրիդրիխ Նիցշե) հավաքածուի առաջին հատորը ներկայացնում է Նիցշեի փիլիսոփայական միտքը՝ խորը, բայց հակամարտիկ և հրահրող ձևով։ Նիցշեն իր գրություններում քննադատում է ավանդական բարոյականությունը, կրոնը և հասարակության «անխտիր ընդունված» արժեքները։ Նա շեշտում է, որ մարդը պետք է ազատվի «ոչնչացնող» սկզբունքներից և ստեղծի սեփական արժեքները՝ որպես ինքնավար և ուժեղ անհատ։ Նիցշեի մոտեցումը հաճախ արտահայտվում է արտահայտիչ ճառերով, մտքի զարկով և պատկերավոր լեզվով։ Գիրքը խոսում է նաև «բնական» և «մարդկային» կյանքի վերականգնման, հզորության և ստեղծագործականության մասին։ Նիցշեն ներկայացնում է «Übermensch» (մարդը՝ վերևից) գաղափարը՝ որպես մարդկային զարգացման մի տեսական նպատակ։ Հատորը կարող է ընդգրկել նաև գաղափարներ՝ մերժելու «կեղծ համերաշխությունը», «միջակության» և «հավասարության» մի մասի նեղացնող կողմերը։ Նիցշեի փիլիսոփայությունը հաճախ բերում է ընթերցողին ներքին պայքարի, ինքնաքննադատության և ինքնաճանաչման։ Հատոր 1-ը սովորաբար ծառայում է որպես հիմք՝ հասկանալու համար Նիցշեի մյուս տեքստերի տրամաբանությունն ու ոճը։ Գիրքը հարմար է փիլիսոփայության սիրահարների, մտավորականների և նրանց համար, ովքեր ուզում են մտածել մարդու ազատության և արժեքների մասին։ Այս աշխատությունը կարող է լինել դժվար, բայց շատ արժեքավոր՝ այն մարդկանց համար, ովքեր պատրաստ են մտավոր մարտի։ Հրատարակիչ - Անտարես ISBN - 978-9939-76-153-4