Երևան քաղաքի ավագ դպրոցներում սովորողների հոգեհուզական հիմնահարցերի և առողջական վիճակի հիգիենիկ բնութագիրը

Մաթեմատիկա

Краткий курс высшей математики աշխատությունը բարձրագույն մաթեմատիկայի համառոտ ուսումնական ձեռնարկ է, որը նախատեսված է հիմնական տեսական և գործնական գաղափարների արագ յուրացման համար՝ ընդգրկելով անալիզի, գծային հանրահաշվի, անալիտիկ երկրաչափության և դիֆերենցիալ հավասարումների հիմունքները, այն բացատրում է սահմանների, ածանցյալների և ինտեգրալների հիմնական սկզբունքները, մատրիցների և վեկտորների հետ աշխատանքը, ինչպես նաև պարզ դիֆերենցիալ հավասարումների լուծման մեթոդները, գիրքը կառուցված է այնպես, որ համադրի խիստ տեսական նյութը և բազմաթիվ օրինակներ ու վարժություններ, որոնք օգնում են զարգացնել մաթեմատիկական մտածողություն և կիրառական խնդիրների լուծման հմտություններ, միաժամանակ ծառայելով որպես արագ կողմնորոշման աղբյուր ուսանողների համար, ովքեր ուսումնասիրում են տեխնիկական, ինժեներական և բնական գիտություններ։

Գրականություն

Այս գրականագիտական և բանահյուսական ուսումնասիրությունը նվիրված է Քյոռօղլի էպոսի և դրա հայկական պատմագեղարվեստական արձագանքների քննությանը։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են էպոսի սյուժետային կառուցվածքը, հերոսական գաղափարախոսությունը, ժողովրդական աշխարհընկալման արտահայտությունները և դրանց ընկալումը հայկական մշակութային միջավայրում։ Հեղինակը դիտարկում է, թե ինչպես են էպոսի կերպարները, մոտիվներն ու թեմատիկ շերտերը արտացոլվել հայ գրականության, պատմավեպերի, դրամատիկական ստեղծագործությունների և բանահյուսական ավանդույթների մեջ՝ ձևավորելով յուրօրինակ պատմագեղարվեստական մեկնաբանություններ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում միջմշակութային փոխազդեցություններին, տարածաշրջանային բանահյուսական կապերին և ազգային պատմական հիշողության հետ էպիկական ժառանգության առնչություններին։ Աշխատությունը նաև բացահայտում է էպոսի ազդեցությունը հերոսական կերպարների, ազատության գաղափարի և ժողովրդական դիմադրության թեմաների գեղարվեստական ներկայացման վրա՝ հայ մշակութային իրականության համատեքստում։ Այն օգտակար է գրականագետների, բանահյուսների, պատմաբանների, մշակութաբանների և հայագիտական հետազոտություններով զբաղվող մասնագետների համար։

Գրականություն

Սա գրականագիտական և պատմամշակութային ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է արցախյան պոեզիայում ազգային-ազատագրական պայքարի թեմայի արտացոլմանը, որտեղ վերլուծվում են Արցախյան տարածաշրջանի բանաստեղծական ավանդույթներում ձևավորված գաղափարական շերտերը, հայրենասիրական մոտիվները և պատմական հիշողության գեղարվեստական վերարտադրությունը, աշխատանքը ընդգծում է, թե ինչպես են պոետները իրենց ստեղծագործություններում արտահայտել ինքնության պահպանման, պայքարի և գոյության հարցերը՝ օգտագործելով խորհրդանշական պատկերներ, էպիկական և լիրիկական ձևեր, ինչպես նաև ժողովրդական լեզվամտածողության տարրեր, միաժամանակ դիտարկվում է պոեզիայի դերը որպես ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման և հասարակական համախմբման միջոց, որտեղ գրականությունը դառնում է պատմական փորձի, ցավի և դիմադրության արտահայտման կարևոր մշակութային հարթակ։

Իրավաբանություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է սահմանանց ջրային ռեսուրսների միջազգային-իրավական կարգավորման հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են միջազգային ջրային իրավունքի ձևավորման սկզբունքները, պետությունների իրավունքներն ու պարտականությունները սահմանանց գետերի, լճերի և այլ ջրային ավազանների օգտագործման, պահպանության և կառավարման ոլորտում։ Հեղինակը վերլուծում է ջրային ռեսուրսների արդար և ողջամիտ օգտագործման, էական վնաս չպատճառելու, համագործակցության և տեղեկատվության փոխանակման սկզբունքների կիրառումը միջազգային հարաբերություններում։ Աշխատությունում քննարկվում են տարբեր տարածաշրջաններում ջրային ռեսուրսների շուրջ առաջացող վեճերը, դրանց իրավական կարգավորման մեխանիզմները, միջազգային պայմանագրերի դերը և միջազգային կազմակերպությունների մասնակցությունը ջրային համագործակցության զարգացման գործում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ջրային անվտանգության, շրջակա միջավայրի պահպանության, կլիմայական փոփոխությունների և աճող ջրային պահանջարկի պայմաններում իրավական կարգավորման նոր մարտահրավերներին։ Գիրքը կարևոր աղբյուր է միջազգային իրավունքի, բնապահպանական իրավունքի, միջազգային հարաբերությունների և ջրային ռեսուրսների կառավարման ոլորտների մասնագետների համար՝ առաջարկելով թե՛ տեսական վերլուծություն, թե՛ գործնական մոտեցումներ սահմանանց ջրերի արդյունավետ և խաղաղ կառավարման հարցերում։

Այլ առարկաներ

Գրքում ներկայացվում են գեոդեզիայի հիմնական հասկացությունները, զարգացման պատմական փուլերը և դրա կիրառման ոլորտները։ Բացատրվում են Երկրի ձևի և չափերի մասին պատկերացումները, ինչպես նաև կոորդինատային համակարգերի հիմունքները, որոնք անհրաժեշտ են տարածքային չափումների համար։ Առանձին բաժիններ նվիրված են պարզ գեոդեզիական գործիքներին և չափման սկզբունքներին՝ ինչպես են կատարվում հեռավորությունների, անկյունների և բարձրությունների առաջին չափումները։ Ներկայացվում են նաև դաշտային աշխատանքների կազմակերպման ընդհանուր կանոնները։ Գիրքը ծառայում է որպես հիմք հետագա՝ ավելի բարդ գեոդեզիական առարկաների ուսումնասիրման համար և կարևոր է ուսանողների մասնագիտական պատրաստվածության սկզբնական փուլում։

Lեզվաբանություն

Ամիրդովլաթ Ամասիացի-ի «Օգուտ բժշկութեան» երկի բառապաշարի ուսումնասիրությունը վերաբերում է միջնադարյան հայ բժշկական գրականության լեզվական առանձնահատկությունների վերլուծությանը՝ ընդգծելով տեքստում կիրառված բժշկական, դեղաբանական և անատոմիական տերմինների համակարգը։ Այս երկի բառապաշարը ձևավորվել է միջին հայերենի հիմքի վրա և առանձնանում է գիտական-մասնագիտական բնույթով, որտեղ լայնորեն օգտագործվում են ինչպես հայերեն բնիկ բառեր, այնպես էլ պարսկերեն, արաբերեն և հունարեն փոխառություններ, որոնք կապված են բժշկության և դեղագիտության ոլորտների հետ։ Բառապաշարի ուսումնասիրությունը թույլ է տալիս բացահայտել միջնադարյան բժշկական գիտելիքների տարածման ուղիները, ինչպես նաև հայ բժշկական տերմինաբանության զարգացման փուլերը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հիվանդությունների անվանումներին, բուժման մեթոդներին, դեղաբույսերի նկարագրություններին և մարդու մարմնի կառուցվածքին վերաբերող բառերի իմաստային առանձնահատկություններին։ Այսպիսով, «Օգուտ բժշկութեան»-ի բառապաշարը կարևոր աղբյուր է ոչ միայն բժշկության պատմության, այլ նաև հայերեն լեզվի պատմական զարգացման և մասնագիտական բառապաշարի ձևավորման ուսումնասիրության համար։