Լեռնային երկրահամակարգերի լանդշաֆտա-էկոլոգիական գնահատումը աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգերի միջոցով (ՀՀ Սյունիքի մարզի տարածքի օրինակով)

Տեխնոլոգիա

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է էլեկտրական և ջերմային էներգիայի արտադրության ինքնավար համալիրի օպտիմալ կառուցվածքի մշակմանը և դրա տեխնիկատնտեսական ու էներգետիկ արդյունավետության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է ձևավորել այնպիսի ինքնավար էներգահամակարգ, որը կարող է սպառողին ապահովել անհրաժեշտ քանակությամբ էլեկտրական և ջերմային էներգիա՝ միաժամանակ նվազեցնելով վառելիքի և այլ ռեսուրսների ծախսերը, բարձրացնելով համակարգի հուսալիությունը և ապահովելով էներգիայի արտադրության առավել արդյունավետ կազմակերպում։ Աշխատության կենտրոնում բազմաֆունկցիոնալ էներգետիկ համալիրի կառուցվածքի ընտրության խնդիրն է, քանի որ էլեկտրական և ջերմային էներգիայի համատեղ արտադրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի արդյունավետ օգտագործել առաջնային էներգետիկ ռեսուրսները և նվազեցնել էներգիայի կորուստները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել էներգիայի արտադրության տարբեր տեխնոլոգիական աղբյուրների համադրություններ՝ կախված սպառողի պահանջարկից, տեղական բնական պայմաններից, հասանելի վառելիքային ռեսուրսներից և համակարգի աշխատանքի ռեժիմից։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել համակցված էլեկտրական և ջերմային արտադրությանը, որի դեպքում մեկ էներգակրի օգտագործմամբ հնարավոր է ստանալ միաժամանակ երկու տեսակի օգտակար էներգիա։ Այդ մոտեցումը կարող է բարձրացնել ընդհանուր օգտակար գործողության գործակիցը և նվազեցնել առանձին էլեկտրական ու ջերմային կայանքների համատեղ աշխատանքի համեմատությամբ առաջացող կորուստները։ Աշխատության կարևոր խնդիրներից է էլեկտրական և ջերմային բեռների ժամանակային փոփոխությունների ուսումնասիրությունը։ Սպառողների պահանջարկը մշտական չէ, ուստի օպտիմալ համակարգը պետք է կարողանա հարմարվել տարբեր սեզոնային և օրական ռեժիմներին։ Այս նպատակով կարող են կիրառվել մաթեմատիկական մոդելավորման և օպտիմալացման մեթոդներ, որոնց միջոցով որոշվում են էներգետիկ սարքավորումների անհրաժեշտ հզորությունները, աշխատանքի ռեժիմները և տարբեր աղբյուրների միջև բեռի բաշխման առավել արդյունավետ տարբերակները։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են հաշվի առնվել նաև էներգիայի կուտակման համակարգերի կիրառման հնարավորությունները։ Կուտակիչների կամ ջերմային կուտակիչների օգտագործումը կարող է թույլ տալ արտադրության և սպառման ժամանակային անհամապատասխանության դեպքում պահպանել ավելցուկային էներգիան և այն օգտագործել պահանջարկի բարձրացման ժամանակ։ Սա հատկապես կարևոր է փոփոխական բնույթ ունեցող էներգիայի աղբյուրների ինտեգրման դեպքում։ Համակարգի օպտիմալ կառուցվածքի ընտրության ժամանակ կարող են դիտարկվել միաժամանակ մի քանի չափանիշներ՝ սկզբնական ներդրումների ծավալը, շահագործման ծախսերը, վառելիքի սպառումը, էներգիայի ինքնարժեքը, սարքավորումների բեռնվածությունը, համակարգի հուսալիությունը և շրջակա միջավայրի վրա ազդեցությունը։ Բազմաչափ օպտիմալացման կիրառումը հնարավորություն է տալիս գտնել այնպիսի լուծումներ, որոնք ապահովում են տեխնիկական արդյունավետության և տնտեսական նպատակահարմարության միջև հավասարակշռություն։ Հետազոտության մեջ կարևոր նշանակություն ունի նաև ինքնավարության աստիճանը։ Համակարգը պետք է հնարավորինս քիչ կախված լինի արտաքին էլեկտրական կամ ջերմային ցանցերից և կարողանա շարունակել աշխատանքը արտաքին մատակարարման խափանումների դեպքում։ Այդ նպատակով կարող են ուսումնասիրվել պահուստային էներգիայի աղբյուրների, կուտակիչների և կառավարման ավտոմատ համակարգերի կիրառման տարբերակները։ Աշխատության գործնական նշանակությունն այն է, որ մշակված մոտեցումները կարող են կիրառվել հեռավոր բնակավայրերի, արդյունաբերական օբյեկտների, գյուղատնտեսական տնտեսությունների, առանձնացված արտադրական համալիրների և այլ սպառողների էներգամատակարարման համակարգերի նախագծման ժամանակ։ Նման ինքնավար համալիրները կարող են հատկապես արդյունավետ լինել այն վայրերում, որտեղ կենտրոնացված էներգետիկ ենթակառուցվածքներին միացումը տեխնիկապես դժվար կամ տնտեսապես ոչ նպատակահարմար է։ Հետազոտությունը կարող է հետաքրքրել էներգետիկայի մասնագետներին, ջերմատեխնիկներին, էլեկտրաէներգետիկ համակարգերի նախագծողներին, էներգետիկ մենեջմենթի մասնագետներին և էներգետիկ համակարգերի մաթեմատիկական մոդելավորմամբ զբաղվող հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը նպատակ ունի ձևավորել էլեկտրական և ջերմային էներգիայի ինքնավար արտադրության տեխնիկապես հուսալի և տնտեսապես արդյունավետ համակարգ՝ տարբեր էներգետիկ աղբյուրների, արտադրական սարքավորումների, կուտակման միջոցների և կառավարման մեխանիզմների օպտիմալ համադրման միջոցով։

Մշակույթ

Հակոբ Հովնաթանյան-ը նվիրված է 19-րդ դարի հայ նշանավոր դիմանկարիչ Հակոբ Հովնաթանյանի ստեղծագործական ժառանգությանը և նրա արվեստի առանձնահատկություններին՝ ներկայացնելով այն որպես հայկական կերպարվեստի զարգացման կարևոր փուլ, աշխատությունում (կամ շարքում) դիտարկվում են Հովնաթանյանի դիմանկարային արվեստի հիմնական սկզբունքները՝ ճշգրիտ պատկերագրություն, հոգեբանական խորություն, կերպարների սոցիալական և մշակութային բնութագրում, ինչպես նաև արևելյան և եվրոպական գեղանկարչական ավանդույթների համադրումը նրա աշխատանքներում, ընդգծվում է նրա դերը Թիֆլիսի հայկական մշակութային միջավայրում, որտեղ նա ձևավորել է դիմանկարչական նոր դպրոց և մեծ ազդեցություն ունեցել ժամանակի արվեստի զարգացման վրա, միաժամանակ վերլուծվում է նրա ստեղծագործությունների գեղարվեստական լեզուն, գունային լուծումները և կոմպոզիցիոն առանձնահատկությունները, աշխատությունը ցույց է տալիս, որ Հովնաթանյանի արվեստը ոչ միայն անհատական ստեղծագործական նվաճում է, այլ նաև հայկական քաղաքային մշակույթի և ինքնության արտահայտման կարևոր ձևերից մեկը։

Այլ առարկաներ

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։

Գեղարվեստական հայ․

«Ծովից ծով դատաստան» (Վահրամ Սահակյան) գիրքը պատմում է արդարության, մարդու բարդ ճակատագրի և պատմական փորձությունների մասին՝ իր ուրույն, հուզական և մտորիչ ոճով։ Գիրքը կերտում է մի պատմություն, որտեղ գլխավոր հերոսները հայտնվում են մեծ քաղաքական և սոցիալական փոփոխությունների մեջ, և նրանց կյանքերը կապված են ոչ միայն անձնական, այլև ազգային փորձությունների հետ։ Սահակյանը գրում է այնպես, որ ընթերցողը զգա պատմության սրվածություն՝ ինչպես ճակատագրական, այնպես էլ հոգեպես ծանր իրավիճակներում։ Գիրքը նաև քննարկում է մարդու իրավունքների, արդարության և պատասխանատվության հարցերը՝ ցույց տալով, որ ոչ բոլոր մարդիկ կարող են դիմակայել ճնշմանը։ Հերոսների հարաբերություններում հաճախ տեսնում ենք նվիրվածություն, սեր, հավատ և նաև հիասթափություն, ինչը դարձնում է պատմությունը շատ մարդկային և կենդանի։ «Ծովից ծով դատաստան» արտահայտում է այն մտահոգությունը, թե ինչպես մի անհատի գործողությունները կարող են ազդել ամբողջ հանրության վրա, և հակառակը՝ ինչպես հասարակությունը կարող է կործանել անհատին։ Գիրքը ցույց է տալիս նաև, որ մարդը միշտ ունի ընտրության հնարավորություն, նույնիսկ երբ թվում է, թե բոլոր դռները փակ են։ Սահակյանի ոճը հաճախ համեմատաբար մռայլ է, բայց շատ հզոր, և ընթերցողը զգում է պատմության մեջ թաքնված մեծ հոգևոր ծանրությունը։ Այս վեպը հարմար է նրանց համար, ովքեր սիրում են հայ ժամանակակից գրականություն, պատմական դրամա և խորը հոգեբանական պատկերներ։ Կարճ ասած՝ «Ծովից ծով դատաստան»-ը ընթերցողին ստիպում է մտածել արդարության, մարդու և պետության մասին՝ առանց պարզ լուծումների։ Հրատարակիչ - Արմավ Հրատ. տարեթիվ - 2020 ISBN - 978-9939-78-074-0

Այլ առարկաներ

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է տեխնիկական թեմաներով նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը, որը նախատեսված է ընթերցողներին, ուսանողներին և մասնագետներին ապահովելու արդի տեխնիկական գրականության վերաբերյալ արագ և կառուցվածքային տեղեկատվությամբ։ Այն ընդգրկում է ինժեներական գիտությունների տարբեր ուղղություններին վերաբերող հրատարակություններ՝ մեքենաշինություն, էլեկտրոնիկա, ավտոմատացում, տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ, էներգետիկա, շինարարություն և հարակից կիրառական ոլորտներ, որոնք արտացոլում են գիտատեխնիկական առաջընթացի ժամանակակից միտումները։ Ցանկը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության ճշգրտություն և համակարգված ներկայացում, և ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական ու մասնագիտական գործունեության համար՝ հնարավորություն տալով արագ կողմնորոշվել նոր գրականության մեջ, ընտրել համապատասխան աղբյուրներ հետազոտական և ուսումնական նպատակներով, ինչպես նաև գնահատել դրանց արդիականությունն ու կիրառելիությունը։

Պատմություն

Գրքում ներկայացվում է Օսմանյան Կոստանդնուպոլիսի ճարտարապետության զարգացումը և քաղաքի հիմնական ճարտարապետական լուծումների ստեղծման հետևողականությունը, վերլուծվում են հայտնի ճարտարապետների՝ ներառյալ Սինանի և նրա հետևորդների դերը քաղաքային ու կրոնական կառույցների նախագծման մեջ, քննարկվում են մզկիթների, պալատների, հրշեջ-դրամատիկական և քաղաքային կառույցների կառուցվածքային ու ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունները, ուսումնասիրվում են ճարտարապետական ժանրերի, ձևերի, ձևավորման մեթոդների և տեխնոլոգիական լուծումների պատմական զարգացման փուլերը, դիտարկվում է օսմանյան քաղաքաշինության սոցիալ-քաղաքական և մշակութային ազդակների ազդեցությունը, ներկայացվում է ճարտարապետների դերը քաղաքային տեսքի, մշակութային ինքնության և արքայական հեղինակության ձևավորման մեջ, աշխատանքը համադրում է տեսական վերլուծությունը, պատմական փաստաթղթերը և ճարտարապետական վերլուծությունները՝ նպատակ ունենալով պատկերել Օսմանյան Կոստանդնուպոլիսի ճարտարապետության հիմնական դերին և դրա ստեղծագործողներին։