Կիլիկիո հայոց թագավորությունը և ինքնիշխան կազմավորումները 1320-1424 թթ.

Պատմություն

Հրաբխային ծագում ունեցող բարձրադիր լեռնազանգված է, որը գտնվում է Հայկական բարձրավանդակի արևելյան մասում՝ ներկայիս Թուրքիայի տարածքում՝ Հայաստանի սահմանին մոտ։ Այն կազմված է երկու հիմնական գագաթներից՝ Մեծ Արարատից և Փոքր Արարատից, և համարվում է տարածաշրջանի ամենաբարձր լեռնագագաթը։ Արարատը առանձնանում է իր հսկայական համաչափ կոնաձև ձևով և մշտական ձնածածկույթով, որը նրան տալիս է տեսանելիություն շատ հեռվից՝ դարձնելով այն բնական խորհրդանիշ թե՛ աշխարհագրական, թե՛ մշակութային առումով։ Լեռը կարևոր տեղ է զբաղեցնում ինչպես տարածաշրջանի երկրաբանական պատմության մեջ՝ որպես հին հրաբխային համակարգի արդյունք, այնպես էլ պատմամշակութային ավանդույթներում, որտեղ այն հաճախ կապված է տարբեր լեգենդների և կրոնական մեկնաբանությունների հետ։ Ժամանակակից աշխարհագրական և ալպինիստական ուսումնասիրություններում Արարատը դիտարկվում է որպես բարդ ռելիեֆային և կլիմայական պայմաններով բնութագրվող տարածք, որտեղ զարգացած են բարձրալեռնային էկոհամակարգեր։ Լեռը նաև հաճախ հանդես է գալիս որպես ազգային և մշակութային ինքնության խորհրդանիշ տարբեր ժողովուրդների համար, ինչը նրան տալիս է առանձնահատուկ նշանակություն ոչ միայն ֆիզիկական աշխարհագրության, այլ նաև հումանիտար գիտությունների շրջանակում։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության և Իրանի Իսլամական Հանրապետության միջև հարաբերությունների զարգացման գործընթացին 1991-2005 թվականների ընթացքում՝ ընդգծելով նորանկախ Հայաստանի արտաքին քաղաքականության ձևավորման պայմաններում Իրանի հետ համագործակցության առանձնահատկությունները, ուղղությունները և դինամիկան։ Հեղինակը վերլուծում է երկու պետությունների միջև քաղաքական երկխոսության հաստատման փուլերը, դիվանագիտական կապերի ամրապնդումը և տարածաշրջանային համագործակցության ձևավորման նախադրյալները՝ հաշվի առնելով Հարավային Կովկասի աշխարհաքաղաքական բարդ միջավայրը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում էներգետիկ համագործակցությանը, տրանսպորտային և ենթակառուցվածքային նախագծերին, տնտեսական կապերի զարգացմանը, ինչպես նաև սահմանային անվտանգության և տարածաշրջանային կայունության հարցերին։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև միջազգային պատժամիջոցների և արտաքին ճնշումների պայմաններում Իրանի վարած քաղաքականության ազդեցությունը Հայաստանի արտաքին տնտեսական և քաղաքական հնարավորությունների վրա, ինչպես նաև երկու երկրների միջև փոխադարձ շահերի համընկնումները։ Վերլուծվում է տարածաշրջանային ուժային կենտրոնների ազդեցությունը, մասնավորապես Ռուսաստանի Դաշնության, Միացյալ Նահանգների և հարևան պետությունների դերակատարությունը հայ-իրանական հարաբերությունների զարգացման վրա։ Նյութը ցույց է տալիս, որ 1991-2005 թվականներին ձևավորվել է հարաբերությունների համեմատաբար կայուն և պրագմատիկ հենք, որը նպաստել է Հայաստանի արտաքին քաղաքականության բազմավեկտորության ամրապնդմանը և տարածաշրջանային համագործակցության խորացմանը՝ Iran և Armenia միջև։

Բժշկություն

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է հղիների ծննդաբերությանը նախապատրաստման, ծննդաբերական գործունեության թուլության կանխարգելման և բուժման հարցերին՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով հակահիպոքսանտների կիրառմանը։ Աշխատությունում դիտարկվում են Ծննդաբերական գործունեության թուլություն-ի զարգացման հիմնական ռիսկային գործոնները՝ ներառյալ էնդոկրին խանգարումները, արգանդի մկանային թուլությունը, հղիության բարդ ընթացքը և պտղի հիպօքսիայի նախադրյալները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հղիների նախածննդաբերական պատրաստման միջոցառումներին՝ հոգեբանական աջակցություն, ֆիզիկական վարժություններ, սննդակարգի կարգավորում և ռիսկերի վաղ գնահատում։ Քննարկվում են նաև բուժական մոտեցումները, որոնցում ընդգրկվում է Հակահիպոքսանտներ-ի կիրառումը՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել արգանդ-պլացենտար արյան շրջանառությունը, նվազեցնել պտղի հիպօքսիայի վտանգը և կարգավորել ծննդաբերական ակտիվությունը։ Աշխատությունում ընդգծվում է, որ համալիր մոտեցումը՝ համադրելով կանխարգելիչ միջոցառումները և դեղաբանական աջակցությունը, նպաստում է ծննդաբերության բնականոն ընթացքին և մոր ու նորածնի անվտանգության ապահովմանը։

Մանկական

«Հեքիաթն է կանչում. Պույ-պույ մուկիկը» Դերենիկ Դեմիրճյանի ստեղծագործություն է, որը ներկայացնում է մանկական գրականության յուրահատուկ ու հետաքրքիր օրինակ։ Պատմվածքի գլխավոր հերոսը՝ Պույ-պույ մուկիկը, մի փոքրիկ ու համառ կենդանի է, որը պատրաստ է շատ գործողություններ կատարել՝ իր նպատակին հասնելու համար։ Հեքիաթը բացահայտում է, թե ինչպես փոքրիկին հաջողվում է հաղթահարել դժվարություններն ու ստանալ իր ուզածը։ Այս պատմությունը լի է տարօրինակ ու զվարճալի դեպքերով, որոնք երեխային գրավում են իր անմիջականությամբ ու հումորով։ Հեքիաթում մուկիկը հանդիպում է տարբեր հերոսների՝ շները, կատուները, ու տարբեր կերպարներ, որոնց հետ նա իր նպատակին հասնելու ճանապարհին համագործակցում է կամ հակադրվում։ Դեմիրճյանը, ինչպես իր մյուս ստեղծագործություններում, այստեղ ևս շեշտադրում է բարոյական դասեր, բայց առանց ծանրաբեռնելու պատմությունը։ Պույ-պույ մուկիկի արկածները ուսուցանելու միտում ունեն՝ ցույց տալով, որ persistence-ը, քաջությունը և աշխատասիրությունը մի շարք դժվարությունների հաղթահարման բանալիներն են։ Միևնույն ժամանակ, Դեմիրճյանն այս հեքիաթում անդրադառնում է ընկերության ու համատեղ աշխատանքի կարևորությանը՝ ցույց տալով, որ նույնիսկ ամենափոքր ու խոցելի սուբյեկտները կարող են մեծ հաջողություններ գրանցել, եթե միասին աշխատեն։ «Պույ-պույ մուկիկը» հեքիաթը դաս է տալիս նաև այն մասին, որ ամենատարբեր դժվարությունների ու խոչընդոտների առկայության դեպքում չի կարելի հուսահատվել ու պետք է հավատարիմ մնալ սեփական նպատակներին։ Հրատարակիչ - ՄՀՄ Գրատուն Հրատ. տարեթիվ - 2017

Մշակույթ

Այս աշխատությունը վերաբերում է Արտո Չաքմաքչյանի ստեղծագործական արվեստի ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով նրա կերպարվեստի, հատկապես քանդակագործության զարգացման ուղին, գեղարվեստական մտածողության առանձնահատկությունները և միջազգային արվեստի համատեքստում նրա ներդրումը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է վերլուծել Չաքմաքչյանի արվեստի ձևավորման փուլերը, նրա գեղագիտական սկզբունքները և ստեղծագործական մեթոդաբանությունը՝ բացահայտելով այն հիմնական գաղափարները, որոնք արտահայտվում են նրա քանդակներում և կոմպոզիցիաներում։ Ուսումնասիրվում են նրա ստեղծագործական լեզվի առանձնահատկությունները՝ ձևի և ծավալի արտահայտչականությունը, նյութի հետ աշխատանքի նրբությունները, պլաստիկական լուծումների դինամիկան և խորհրդանշական մտածողության տարրերը, որոնք բնորոշ են նրա արվեստին։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նրա ստեղծագործությունների թեմատիկ բազմազանությանը՝ մարդու ներաշխարհ, հոգևոր որոնումներ, ազգային և համամարդկային արժեքների փոխհարաբերություն, ինչպես նաև ժամանակակից արվեստի միտումների ազդեցությունը նրա գեղարվեստական համակարգի վրա։ Աշխատությունը նաև դիտարկում է Չաքմաքչյանի տեղը հայկական և սփյուռքահայ արվեստի պատմության մեջ՝ ընդգծելով նրա դերը որպես ազգային ավանդույթները ժամանակակից ձևերով վերաիմաստավորող արվեստագետ։ Միաժամանակ վերլուծվում է նրա միջազգային ճանաչումը և տարբեր մշակութային միջավայրերում ստեղծագործելու փորձը, ինչը նպաստել է նրա արվեստի բազմաշերտ ընկալմանը։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր ներդրում է արվեստագիտության ոլորտում՝ բացահայտելով Արտո Չաքմաքչյանի ստեղծագործության գեղարվեստական և գաղափարական ամբողջականությունը։

Հոգեբանություն

Հոգեթերապիայի հիմունքներ աշխատությունը հոգեբանական գիտության և կլինիկական պրակտիկայի կարևոր ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է հոգեթերապիայի հիմնական ուղղությունները, սկզբունքները և կիրառական մեթոդները, այն անդրադառնում է անհատի հոգեկան գործընթացների, վարքային դրսևորումների և հուզական խնդիրների վերլուծությանը, ինչպես նաև բացատրում է թերապևտ-հիվանդ հարաբերության նշանակությունը բուժման արդյունավետության մեջ, գիրքը ներառում է հոգեթերապիայի տարբեր դպրոցների՝ հոգեվերլուծական, հումանիստական, կոգնիտիվ-վարքային և այլ մոտեցումների տեսական հիմքերը և կիրառական տեխնիկաները, միաժամանակ ներկայացնելով խորհրդատվական գործընթացի փուլերը, ախտորոշման սկզբունքները և միջամտության ռազմավարությունները, որոնք նպաստում են հոգեկան առողջության վերականգնմանը և անձի ինքնաճանաչման զարգացմանը, այն ծառայում է որպես կարևոր աղբյուր հոգեբանների, բժիշկների և սոցիալական ոլորտի մասնագետների համար։