Կիլիկյան Հայաստան

Պատմություն

Մովսես Խորենացու «Հայոց Պատմություն» աշխատությունը հայ միջնադարյան պատմագրության ամենանշանավոր և հիմնարար երկերից մեկն է, որը համարվում է հայ ժողովրդի պատմության առաջին ամբողջական և համակարգված շարադրանքը։ Գիրքը գրվել է գրաբարով և ընդգրկում է հայ ժողովրդի ծագման, պետական կազմավորման, թագավորական տոհմերի, քաղաքական պայքարների, պատերազմների, մշակույթի, ավանդույթների և հոգևոր կյանքի բազմադարյա պատմությունը։ Մովսես Խորենացին, որին հաճախ անվանում են «Հայ պատմահայր», իր աշխատության մեջ միավորել է բանավոր ավանդույթները, ժողովրդական վիպական պատմությունները, հին մատենագրական աղբյուրները և օտար պատմիչների տեղեկությունները՝ ստեղծելով ազգային պատմագիտական եզակի հուշարձան։ «Հայոց Պատմությունը» բաղկացած է երեք հիմնական մասերից։ Առաջին բաժնում ներկայացվում են հայ ժողովրդի առասպելական ծագումնաբանությունը, Հայկ Նահապետի և Բելի պատմությունը, հայկական նախնադարյան տոհմերը և վաղ շրջանի ավանդությունները։ Երկրորդ մասում նկարագրվում է Արշակունիների ժամանակաշրջանը, Հայաստանի քաղաքական զարգացումը, հարաբերությունները հարևան պետությունների հետ և քրիստոնեության ընդունման պատմական իրադարձությունները։ Երրորդ հատվածում հեղինակը անդրադառնում է իր ժամանակաշրջանի քաղաքական և հասարակական իրողություններին՝ ներկայացնելով Հայաստանի վիճակը արտաքին ճնշումների և ներքին հակասությունների պայմաններում։ Գիրքն առանձնանում է ոչ միայն պատմական արժեքով, այլև բարձր գրականությամբ, պատկերավոր լեզվով և ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման վրա ունեցած բացառիկ ազդեցությամբ։ Այն դարեր շարունակ եղել է հայ կրթության, պատմագիտության և մշակութային ինքնության կարևորագույն հիմքերից մեկը։ Աշխատության մեջ միահյուսվում են պատմությունը, առասպելը, փիլիսոփայական դիտարկումները և հայրենասիրական գաղափարները, ինչի շնորհիվ այն դարձել է հայ դասական գրականության անկյունաքարային ստեղծագործություններից մեկը։ «Հայոց Պատմությունը» կարևոր աղբյուր է ոչ միայն Հայաստանի, այլև ամբողջ Առաջավոր Ասիայի և տարածաշրջանի հին պատմության ուսումնասիրության համար։ Գիրքը լայնորեն ուսումնասիրվել է պատմաբանների, բանասերների և աստվածաբանների կողմից, թարգմանվել է բազմաթիվ լեզուներով և մինչ օրս շարունակում է մնալ հայագիտական կարևորագույն աշխատություններից մեկը։

Գեղարվեստական հայ․

«Ատյան ողբերգությունը» Վահրամ Սահակյանի ստեղծագործությունն է, որը լուրջ բարոյահոգեբանական խորություն ունի և բարդ սոցիալական ու քաղաքական խնդիրներ է բարձրացնում։ Պատմվածքն իր մեջ ներառում է ինչպես փիլիսոփայական, այնպես էլ դրամատիկ տարրեր՝ ցուցադրելով, թե ինչպես հասարակական ճնշման, անհավասարության և անարդարության պայմաններում է մարդու հոգեբանությունը փոխվում, ինչպիսի ճգնաժամեր ու դաժանությունների բախումներ են տեղի ունենում։ Պատմությունը տեղի է ունենում մի համայնքում կամ դրվագում, որտեղ բնորոշվում են մարդկային հարաբերությունները՝ դրանք հղումներով, տեսանելի և անտեսանելի ուժերի ներգործությամբ։ «Ատյան ողբերգությունը» ներկայացնում է որոշակի ուժերի ճնշման ներքո մարդու անզորությունը, այն կետի հասնելը, երբ նա այլևս չի կարողանում գտնել իր իրական կամ բացարձակ արժանիքը։ Սահակյանը այս ստեղծագործության միջոցով անդրադառնում է մարդու ներքին մղումներին, բարոյականին, հարցերին, որոնք վերաբերում են ազնվության, ազնվազերծության ու հասարակության մեջ մարդու դերին։ Նաև, Սահակյանը չի վախենում ցույց տալու այն անարդարությունն ու ցավը, որոնք հաճախ ուղեկցում են մարդկանց դժվար ժամանակներում՝ ինչպես դա պատահում է շատ պատմություններում։ «Ատյան ողբերգության» միջոցով հեղինակը փորձում է հասկացողություն ձևավորել մարդու գոյության դժվարություններին ու հասարակական ձևերի ազդեցությանը, որոնք բախվում են արժեքների և բարոյականության հետ։ Այս ստեղծագործությունը շատ ավելի խորունկ է, քան պարզապես պատմություն է՝ այն ունի արտացոլման, դասախոսության և քննադատական միտք, որը շարունակում է խոսել անհատի, հասարակության ու աշխարհի մասին՝ հեռանկարային աղոտ ու միաժամանակ մութ կետերում։ «Ատյան ողբերգությունը» հաճախ այնպիսի գործ է, որը դատողության, համեմատության ու անխուսափելի առճակատման տեղում մնում է ժամանակի պահանջին համապատասխան, դարձնելով այն ավելի արդիական։ Հրատարակիչ - Հեղինակային հրատարակություն Հրատ. տարեթիվ - 2020 ISBN - 978-9939-78-030-6

Տնտեսագիտություն

Գրքում հեղինակը քննադատաբար մոտենում է այն խնդիրներին, որոնք կապված են արտագնա աշխատանքային միգրացիայի հետ՝ հասկանալու, թե ինչպիսի սոցիալական, տնտեսական և մշակութային հետևանքներ են ծագում այդ երեւույթի հետ կապված։ Թադևոսյանը ուսումնասիրում է միգրացիայի պատճառները, որոնք սկսվում են տեղական աշխատանքի շուկայի հագեցվածությունից և հասնում մինչև վտարանդիների թվի աճը՝ առկա գործազրկության, ցածր աշխատավարձերի, և տնտեսական անհավասարության ֆոնին։ Գրքում հատուկ ուշադրություն է դարձվում միգրացիայի բացասական հետևանքներին՝ ընտանիքների փլուզում, աշխատանքի միգրանտների սոցիալական պաշտպանության բացակայություն, ինչպես նաև բարձր վտանգները, որոնք համակցվում են աշխատանքի ներգրավման պայմանների հետ։ Սակայն Թադևոսյանը նաև նշում է արտագնա աշխատանքի դրական կողմերը՝ միգրանտների ուղարկած դրամական փոխանցումները (փոխանակում), միջազգային փորձի ձեռքբերումները, նոր հմտությունների և գիտելիքների յուրացումը, ինչպես նաև երկրի զարգացմանը օգնելու հնարավորությունը։ Հեղինակը միգրացիայի ազդեցությունը դիտարկում է ոչ միայն որպես անձնական փորձ, այլ նաև որպես գործոն, որը կապված է Հայաստանի սոցիալական և տնտեսական կառուցվածքի հետ։ Գիրքը ներկայացնում է միգրացիայի դեմ ուղղված պետության քաղաքականության կարեւորությունը՝ այդ գործընթացը հուսալիորեն կարգավորելու և աշխատող միգրանտներին սոցիալական աջակցություն ապահովելու հարցում։ Բացի այդ, Թադևոսյանը առաջարկում է քաղաքական լուծումներ, որոնք կարող են բարելավել արտագնա աշխատանքի միգրանտների իրավիճակը՝ ներառելով կրթության, զբաղվածության և սոցիալական աջակցության ծրագրերի բարելավումը։ Գրքում մատուցված վերլուծություններն ու տվյալները հիմնված են սահամանափակված էմպիրիկական տվյալների ու միջազգային փորձի վրա, ինչը հնարավորություն է տալիս ընթերցողին կազմել ավելի ամբողջական պատկերացումներ՝ կապված արտագնա աշխատանքի ու միգրացիայի հետ։ Գիրքը նախատեսված է տնտեսագետների, սոցիոլոգների, միգրացիայի ոլորտում աշխատող մասնագետների, ինչպես նաև միգրանտների հարցերով հետաքրքրված ընթերցողների համար։ Այն կարող է նաև ծառայել ուսանողների՝ հատկապես այն, ովքեր ուսումնասիրում են միգրացիոն տնտեսություն, միջազգային հարաբերություններ և աշխատանքի ոլորտներ։

Իրավաբանություն

Սեփականության դեմ ուղղված հանցագործությունները քրեական իրավունքի այն արարքներն են, որոնք վնասում կամ խախտում են անձի, կազմակերպության կամ պետության սեփականության իրավունքը և նյութական շահերը։ Այս հանցագործությունների հիմնական նպատակային օբյեկտը սեփականությունն է, իսկ դրանց կատարման հետևանքով առաջանում է գույքային վնաս կամ վտանգ է ստեղծվում գույքային հարաբերությունների համար։ Սեփականության դեմ ուղղված հանցագործությունները համարվում են հասարակական վտանգավոր արարքներ, քանի որ դրանք խախտում են տնտեսական հարաբերությունների կայունությունը, նվազեցնում են քաղաքացիների վստահությունը իրավական համակարգի նկատմամբ և վնասում են ընդհանուր տնտեսական միջավայրը։ Այս խմբի հանցագործություններին են դասվում գողությունը, կողոպուտը, ավազակությունը, խարդախությունը, յուրացումը կամ վատնումը, գույքի դիտավորյալ ոչնչացումը կամ վնասումը, ինչպես նաև այլ նմանատիպ արարքներ։ Գողությունը համարվում է ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն, կողոպուտը՝ բացահայտ հափշտակություն բռնության կիրառմամբ կամ դրա սպառնալիքով, իսկ ավազակությունը՝ ավելի վտանգավոր ձև, որը սովորաբար կապված է կյանքի կամ առողջության համար վտանգավոր բռնության հետ։ Խարդախությունը ենթադրում է ուրիշի գույքի ձեռքբերում խաբեության կամ վստահության չարաշահման միջոցով։ Յուրացումը և վատնումը հաճախ կատարվում են այն անձանց կողմից, ում վստահված է եղել գույքը, և արտահայտվում են այնպիսի գործողություններով, երբ վստահված գույքը օգտագործվում կամ յուրացվում է հակաօրինական նպատակներով։ Սեփականության դեմ ուղղված հանցագործությունների պատճառները կարող են լինել սոցիալական անհավասարությունը, տնտեսական դժվարությունները, գործազրկությունը, անձնական շահադիտական մոտիվները և իրավական գիտակցության ցածր մակարդակը։ Այս հանցագործությունների կանխարգելման համար կարևոր է իրավապահ մարմինների արդյունավետ աշխատանքը, իրավական կրթության մակարդակի բարձրացումը և սոցիալական պայմանների բարելավումը։ Օրենսդրությամբ նախատեսվում են տարբեր պատժատեսակներ՝ կախված հանցագործության ծանրությունից, կատարման ձևից և հետևանքներից՝ սկսած տուգանքից մինչև ազատազրկում։ Սեփականության պաշտպանության արդյունավետ համակարգը կարևոր դեր ունի տնտեսության զարգացման, ներդրումների խրախուսման և հասարակական կայունության ապահովման գործում։ Այսպիսով, սեփականության դեմ ուղղված հանցագործությունները հանդիսանում են քրեական իրավունքի կարևոր և վտանգավոր դրսևորում, որոնք պահանջում են խիստ իրավական կարգավորում և արդյունավետ կանխարգելում։

Մանկական

Գիտելիքների հանրագիտարան.Պատմություն Հրատարակիչ - Բուկինիստ Հրատ. տարեթիվ - 2020 ISBN - 978-9939-66-278-7

Գրականություն

Ժբրան Խալիլ Ժբրանի ստեղծագործության պսակը համարվում է «Մարգարեն» (The Prophet) պոեմը՝ մի բացառիկ ստեղծագործություն, որը գրված է Արևելքի միստիկական ուսմունքների և Աստվածաշնչյան ոգեղենության ազդեցությամբ։ Այս պոեմում ակնհայտ է նաև հեղինակի սեփական հոգևոր փորձը, ներքին վերապրումներն ու կյանքի վերաբերյալ համընդհանուր տեսլականը։ Պոեմի գաղափարական իմաստը արտահայտվում է հետևյալում՝ մարդը, որ կանգնած է տիեզերքի անհունության, կյանքի անլուծելի առեղծվածների և գոյության մեծ հարցերի առջև, շփոթված ու հուսահատ, ստանում է մարգարեական խոսք՝ մարդկային հոգու, սիրո, ազատության, արդարության և կյանքի իմաստի մասին։ 📌 Պոեմի հիմնական թեմաները Մարդու և Աստծո հարաբերությունը Սեր, ազատություն, արդարություն, ինքնաճանաչում Մարդու հոգու ճանապարհը՝ դեպի իմաստ և լուսավորություն Արևելյան միստիկայի և քրիստոնեական հոգևորության համադրման զգայունությունը Մարգարեական խոսքի ձևով մարդկային կյանքի խորը հարցերի բացահայտում ✨ Ինչու է «Մարգարեն» կարևոր «Մարգարեն» առանձնանում է իր պարզ, բայց խորիմաստ լեզվով՝ դարձնելով այն հասանելի մեծ թվով ընթերցողների համար։ Այս պոեմը չի սահմանափակվում միայն գեղարվեստական արժեքով. այն նաև ծառայում է որպես հոգևոր ուղեցույց, որտեղ յուրաքանչյուր հատված կարող է դիտվել որպես կյանքը հասկանալու և հոգեկան հանգստություն գտնելու աղբյուր։