Հայերի մասնակցությունը Իրանի սահմանադրական հեղափոխությանը (1905-1911թթ.)

Քիմիա

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է պոլիանիլինի նման կառուցվածք ունեցող և օլիգոանիլինային ֆրագմենտներ պարունակող պոլիմերների սինթեզին և դրանց ֆիզիկաքիմիական հատկությունների ուսումնասիրությանը՝ նպատակ ունենալով զարգացնել նոր ֆունկցիոնալ հաղորդիչ պոլիմերային նյութեր։ Նյութում վերլուծվում են պոլիանիլինի կառուցվածքային առանձնահատկությունները՝ շղթայական կոնյուգացված համակարգեր, օքսիդացման-վերականգնման վիճակների փոփոխականություն և պրոտոնացման միջոցով հաղորդականության կարգավորում, որոնք հիմք են հանդիսանում նմանատիպ համակարգերի նախագծման համար։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում օլիգոանիլինային ֆրագմենտների ներդրմանը պոլիմերային շղթայում, ինչը հնարավորություն է տալիս կարգավորել նյութի էլեկտրահաղորդականությունը, լուծելիությունը և ջերմակայունությունը։ Քննարկվում են նաև սինթեզի մեթոդները՝ քիմիական օքսիդացիոն պոլիմերացում, կոպոլիմերացում և կառուցվածքային մոդիֆիկացիա, ինչպես նաև ստացված նյութերի բնութագրման եղանակները՝ սպեկտրոսկոպիա, էլեկտրաքիմիական վերլուծություն և ջերմային անալիզ։ Ուսումնասիրությունը ընդգծում է, որ նման պոլիմերային համակարգերը ունեն մեծ կիրառական ներուժ՝ հատկապես էլեկտրոնիկայի, սենսորների, հակակոռոզիոն ծածկույթների և էներգետիկ սարքավորումների ոլորտներում՝ շնորհիվ իրենց կարգավորվող կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ հատկությունների։

Քաղաքագիտություն

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է Հայաստանի Հանրապետությունում հասարակական կազմակերպությունների զարգացման և գործունեության առանձնահատկություններին՝ գլոբալ ինտեգրացիոն գործընթացների համատեքստում՝ ընդգծելով քաղաքացիական հասարակության ինստիտուտների դերը ժամանակակից քաղաքական, սոցիալական և տնտեսական փոխակերպումների մեջ։ Աշխատանքը կենտրոնանում է այն գործընթացների վրա, որոնց միջոցով հասարակական կազմակերպությունները դառնում են միջնորդ օղակ պետության, միջազգային կառույցների և հասարակության միջև՝ նպաստելով ժողովրդավարական կառավարման, մարդու իրավունքների պաշտպանության և հանրային քաղաքականության ձևավորման գործընթացներին։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում գլոբալացման ազդեցությանը՝ ներառյալ միջազգային դոնոր կազմակերպությունների ներգրավվածությունը, տարածաշրջանային համագործակցային ծրագրերը և քաղաքացիական նախաձեռնությունների ինտեգրումը միջազգային ցանցերում։ Ներկայացվում է նաև հասարակական կազմակերպությունների դերակատարությունը սոցիալական խնդիրների լուծման, կրթական և առողջապահական ծրագրերի իրականացման, ինչպես նաև հանրային վերահսկողության մեխանիզմների զարգացման գործում։ Աշխատանքը վերլուծում է նաև մարտահրավերները՝ ֆինանսական կայունության, ինստիտուցիոնալ կարողությունների և քաղաքական միջավայրի ազդեցության տեսանկյունից։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ Հայաստանի հասարակական կազմակերպությունները գլոբալ ինտեգրացիոն գործընթացներում հանդես են գալիս որպես կարևոր դերակատարներ՝ նպաստելով քաղաքացիական հասարակության զարգացմանը և միջազգային համագործակցության ընդլայնմանը։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ջրային ռեսուրսների օգտագործման տնտեսական մեխանիզմի հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ ջրային պաշարների արդյունավետ, խնայող և կայուն կառավարման տնտեսական մոտեցումների տեսանկյունից։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են ջրային ռեսուրսների տնտեսական արժեքավորման, օգտագործման, բաշխման և կառավարման հետ կապված հիմնական խնդիրները, ինչպես նաև դրանց կարգավորման գործում տնտեսական գործիքների դերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ջրօգտագործման վճարների, սակագնային քաղաքականության, հարկային և ֆինանսական մեխանիզմների, ներդրումային խթանների և տնտեսական պատասխանատվության միջոցների կիրառմանը։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում է, թե որքանով են գործող տնտեսական մեխանիզմները նպաստում ջրի խնայող օգտագործմանը, կորուստների նվազեցմանը, ջրային համակարգերի պահպանմանը և ռեսուրսի երկարաժամկետ վերարտադրությանը։ Քննության են առնվում նաև գյուղատնտեսության, արդյունաբերության, էներգետիկայի և բնակչության կողմից ջրի օգտագործման առանձնահատկությունները, դրանց տնտեսական ազդեցությունը և ջրային ռեսուրսների նկատմամբ պահանջարկի կառավարման խնդիրները։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ ջրային ռեսուրսների սահմանափակության, ենթակառուցվածքների մաշվածության, ջրի կորուստների, ֆինանսավորման անբավարարության և կառավարման արդյունավետության հետ կապված հիմնախնդիրներին՝ դրանք դիտարկելով տնտեսական քաղաքականության համատեքստում։ Կարևորվում է նաև միջազգային փորձի և ժամանակակից տնտեսական մոտեցումների կիրառման հնարավորությունը՝ Հայաստանի պայմաններին համապատասխան արդյունավետ մեխանիզմների ձևավորման նպատակով։ Աշխատության արդյունքները կարող են օգտակար լինել ջրային ռեսուրսների կառավարման համակարգի կատարելագործման, ջրօգտագործման տնտեսական խթանների բարելավման և ջրային պաշարների կայուն օգտագործման քաղաքականության մշակման համար։ Այն կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, բնապահպանական կառավարման մասնագետներին, ջրային ոլորտի պատասխանատուներին, պետական կառավարման մարմինների աշխատակիցներին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Իրավաբանություն

Կառավարությունը պետության բարձրագույն գործադիր իշխանության մարմինն է, որը իրականացնում է երկրի ներքին և արտաքին քաղաքականության հիմնական ուղղությունները։ Այն պատասխանատու է օրենքների գործադրման, պետական ծրագրերի իրականացման, տնտեսության կառավարման, սոցիալական քաղաքականության մշակման և հասարակական կյանքի տարբեր ոլորտների համակարգման համար։ Կառավարության հիմնական խնդիրն է ապահովել պետության կայուն զարգացումը, հասարակական կարգի պահպանումը և քաղաքացիների իրավունքների ու ազատությունների պաշտպանությունը։ Կառավարությունը սովորաբար ձևավորվում է խորհրդարանական կամ նախագահական համակարգերում՝ տարբեր կարգով, բայց հիմնականում վարչապետի ղեկավարությամբ, ով համակարգում է նախարարների գործունեությունը և ապահովում կառավարության միասնական աշխատանքը։ Կառավարության կազմում գործում են տարբեր նախարարություններ և պետական մարմիններ, որոնք պատասխանատու են առանձին ոլորտների համար՝ կրթություն, առողջապահություն, ֆինանսներ, պաշտպանություն, արտաքին գործեր և այլն։ Յուրաքանչյուր նախարարություն մշակում և իրականացնում է համապատասխան քաղաքականություն իր ոլորտում։ Կառավարությունը նաև ունի օրենսդրական նախաձեռնության իրավունք, մասնակցում է բյուջեի կազմմանը և վերահսկում պետական միջոցների օգտագործումը։ Ժամանակակից պետություններում կառավարության արդյունավետությունը մեծապես կախված է կառավարման համակարգի թափանցիկությունից, հաշվետվողականությունից և քաղաքացիների նկատմամբ պատասխանատվությունից։ Կառավարության գործունեությունը վերահսկվում է օրենսդիր մարմնի, դատական համակարգի և հասարակական վերահսկողության միջոցով, ինչը նպաստում է իշխանությունների հավասարակշռությանը։

Գրականություն

Գևորգ Մարզպետունի-ը հայ պատմավեպի դասական ստեղծագործություններից է, որի հեղինակն է Մուրացանը, և այն պատկերում է 10-րդ դարի Հայաստանի քաղաքական ու ռազմական կյանքը՝ կենտրոնանալով Բագրատունիների թագավորության ժամանակաշրջանի վրա, վեպի գլխավոր կերպար Գևորգ Մարզպետունին ներկայացվում է որպես հայրենասիրության, անձնազոհության և պետական մտածողության մարմնացում, իսկ պատմական իրադարձությունները՝ արաբական արշավանքները, ներքին իշխանական հակասությունները և արտաքին վտանգները, ծառայում են որպես ազգային դիմադրության և միասնության գաղափարի բացահայտման հիմք, ստեղծագործությունում կարևոր տեղ ունեն նաև Սմբատ Ա թագավորը և ժամանակի այլ պատմական դեմքեր, որոնց միջոցով ներկայացվում է պետականության պահպանման բարդ գործընթացը, վեպը համադրում է պատմական փաստերը գեղարվեստական պատկերավորման հետ՝ ստեղծելով ազգային ինքնագիտակցության ամրապնդման գաղափարական համակարգ, և համարվում է հայ դասական պատմավեպի կարևորագույն նմուշներից մեկը։

Այլ առարկաներ

Հայաստանի Հանրապետությունում 2018 թվականին հրատարակությունները ներառում են ինչպես գիտական և ուսումնական գրականություն, այնպես էլ գեղարվեստական, հասարակական-քաղաքական և մշակութային բնույթի բազմաթիվ աշխատություններ, որոնք արտացոլում են այդ տարվա հասարակական մտքի և հրատարակչական ոլորտի ընդհանուր զարգացումները։ Գիտական և մասնագիտական գրականության ոլորտում 2018-ին շարունակվել է ակտիվ հրատարակչական գործընթացը՝ հատկապես հումանիտար գիտությունների, լեզվաբանության, պատմության, գրադարանագիտության և տեխնիկական ուղղությունների շրջանակում։ Օրինակ՝ Հայաստանի ազգային գրադարանի և այլ գիտական կառույցների կողմից լույս են տեսել վիճակագրական և մատենագիտական բնույթի աշխատություններ, որոնք ուսումնասիրում են երկրի գրադարանային համակարգի վիճակը և տեղեկատվական ռեսուրսների զարգացումը։