Մարդու կոլեկտիվ իրավունքների պաշտպանությունը Հայաստանի Հանրապետությունում

Lեզվաբանություն

Ձեռնարկը նախատեսված է գյուղատնտեսական գիտակրթական համակարգի համար ։

Այլ առարկաներ

Հայաստանում «նոր գրքերի» մասին ինֆորմացիոն ցանկերը սովորաբար ներկայացվում են որպես մատենագիտական կամ գրադարանային տեղեկատուներ, որտեղ համակարգված ձևով ամփոփվում են տարբեր հրատարակչությունների նոր լույս տեսած աշխատությունները։ Այդպիսի ցանկերի հիմնական նպատակն է ընթերցողներին, գրադարաններին և հետազոտողներին տրամադրել արագ կողմնորոշվելու հնարավորություն ժամանակակից գրական հոսքերում՝ ընդգրկելով գիտական, գեղարվեստական, ուսումնական և տեղեկատու բնույթի հրատարակություններ։ Օրինակ՝ Հայաստանում ակտիվորեն գործում են պարբերական «Նոր գիրք» նախագծերը, որտեղ յուրաքանչյուր շաբաթ կամ ամիս ներկայացվում են նոր հրատարակություններ տարբեր ոլորտներից՝ գրականություն, պատմություն, հասարակագիտություն, արվեստ և գիտություն, ինչը թույլ է տալիս հետևել հրատարակչական գործընթացների ընթացիկ զարգացումներին և գրքային շուկայի միտումներին ։ Բացի այդ, մատենագիտական ցանկերի ավելի մասնագիտական ձևաչափերը, որոնք պատրաստվում են գրադարանային և գիտական հաստատությունների կողմից, ընդգրկում են նաև գրքերի ամբողջական տվյալներ՝ հեղինակ, վերնագիր, հրատարակության վայր, տարեթիվ և թեմատիկ դասակարգում, ինչը նպաստում է գիտական տեղեկատվության համակարգմանն ու որոնելիության բարձրացմանը ։ Նման տեղեկատուները կարևոր դեր ունեն ազգային գրադարանային համակարգում՝ ապահովելով նոր գրականության մատչելիությունը և աջակցելով կրթական ու գիտական գործընթացներին, ինչպես նաև նպաստելով ընթերցանության մշակույթի զարգացմանը Հայաստանում։

Lեզվաբանություն

Այս աշխատությունը նվիրված է «Հանդէս ամսօրեայ» գիտական-գրական պարբերականում (1887–1900 թթ.) կիրառված լեզվաբանական տերմինների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով հայ լեզվաբանական մտքի ձևավորման վաղ փուլերը և դրա կապը եվրոպական լեզվաբանական ավանդույթների հետ։ Գրքում վերլուծվում է պարբերականի դերը որպես հայագիտության և լեզվաբանության զարգացման կարևոր հարթակ, որտեղ ձևավորվել և շրջանառվել են քերականական, բառագիտական և լեզվի տեսության հիմնական տերմինները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, թե ինչպես են այդ տերմինները ներմուծվել, հարմարեցվել կամ ստեղծվել հայերենում՝ հաշվի առնելով ժամանակի գիտական պահանջները և լեզվի կառուցվածքային առանձնահատկությունները։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև արևմտահայ և եվրոպական գիտական ազդեցությունները, որոնք ձևավորել են տերմինաբանական համակարգի զարգացումը, ինչպես նաև տարբեր հեղինակների մոտեցումները լեզվաբանական հասկացությունների սահմանման հարցում։ Վերլուծվում է «Հանդէս ամսօրեայ»-ի նշանակությունը որպես գիտական հաղորդակցության միջոց, որը նպաստել է հայ լեզվաբանական տերմինաբանության միասնականացմանը և գիտական լեզվի կայացմանը։ Գրքի նպատակն է բացահայտել լեզվաբանական տերմինների պատմական զարգացումը և ցույց տալ դրանց դերը հայ լեզվաբանական մտքի համակարգային ձևավորման գործընթացում։

Մշակույթ

Անթուան Սևրուգինը (մոտ 1851–1933) հանդիսանում է իրանական լուսանկարչության ամենաազդեցիկ վարպետներից մեկը՝ հայկական ծագումով արվեստագետ, որի գործունեությունը հիմնականում ծավալվել է Քաջարների Իրանում։ Նա հայտնի է որպես պալատական և փաստագրական լուսանկարիչ, ով ստեղծել է Իրանի հասարակության, մշակույթի և ճարտարապետության լայնածավալ պատկերագրական ժառանգություն՝ ընդգրկելով արքունիքից մինչև հասարակ ժողովրդի կյանքը։ Նրա լուսանկարները առանձնանում են ոչ միայն փաստագրական արժեքով, այլ նաև գեղարվեստական բարձր որակով՝ կոմպոզիցիայի զգացումով, լուսաստվերի վարպետ կիրառմամբ և հաճախ բեմադրված, բայց սոցիալական բազմազանությունը ներկայացնող տեսարաններով։ Սևրուգինը եղել է այն հազվադեպ լուսանկարիչներից, ով կարողացել է մուտք ունենալ թե՛ արքունական շրջանակներ, թե՛ տարբեր էթնիկ և սոցիալական խմբերի կյանք՝ նկարահանելով պարսիկ ազնվականություն, հոգևորականներ, քաղաքային բնակիչներ, գյուղացիներ, ինչպես նաև տարբեր կրոնական համայնքներ։ Նրա ստուդիան Թեհրանում դարձել էր ժամանակի ամենահայտնի լուսանկարչական կենտրոններից մեկը, իսկ նրա աշխատանքները տարածվել են նաև եվրոպական ճանապարհորդական գրականության և գիտական հրատարակությունների միջոցով։

Կենսաբանություն

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության Լոռու մարզի Գուգարքի տարածաշրջանի մերձալպյան գոտու ռելիկտային դենդրոցենոզների (անտառային բուսական համայնքների) ուսումնասիրությանը և դրանց պահպանության ու վերարտադրության հիմնախնդիրների վերլուծությանը։ Հետազոտության շրջանակում ներկայացվում են տվյալ գոտուն բնորոշ ծառատեսակների և թփուտների կազմը, տարածվածությունը, էկոլոգիական առանձնահատկությունները և կենսաբազմազանության արժեքը։ Աշխատությունում վերլուծվում են ռելիկտային անտառային համայնքների ձևավորման պատմական և բնական գործոնները, ինչպես նաև դրանց ներկայիս վիճակի վրա ազդող մարդածին և կլիմայական ազդեցությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում էկոհամակարգերի խոցելիությանը, հողային և կլիմայական պայմանների փոփոխություններին, անտառահատումների և անասնապահական ճնշման ազդեցությանը։ Քննարկվում են նաև դենդրոցենոզների պահպանության ռազմավարությունները՝ ներառյալ հատուկ պահպանվող տարածքների ընդլայնումը, վերարտադրության բնական և արհեստական մեթոդները, սերմնաբուծական և տնկարանային աշխատանքների կազմակերպումը, ինչպես նաև էկոլոգիական մոնիթորինգի համակարգերի ներդրումը։ Աշխատությունը ընդգծում է այս ռելիկտային անտառային համակարգերի կարևորությունը կենսաբազմազանության պահպանման, էկոլոգիական հավասարակշռության ապահովման և տարածաշրջանի բնապահպանական կայունության համար։ Հետազոտությունը կարող է օգտակար լինել էկոլոգների, բուսաբանների, անտառագետների, բնապահպանների, ինչպես նաև բնության պահպանության և տարածքային զարգացման ոլորտների մասնագետների համար։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է Ատրպատականի հայության պատմական, սոցիալական, մշակութային և ազգային կյանքի ուսումնասիրությանը XIX դարի վերջից մինչև XX դարի սկիզբ ընկած ժամանակահատվածում։ Ներկայացվում են տարածաշրջանի հայկական համայնքների ձևավորումը, բնակչության տեղաբաշխումը, տնտեսական գործունեությունը, կրթական և եկեղեցական կառույցների դերը, ինչպես նաև հասարակական ու քաղաքական կյանքում տեղի ունեցած զարգացումները։ Վերլուծվում են ժամանակաշրջանի պատմաքաղաքական իրադարձությունների ազդեցությունը հայ համայնքի վրա, ազգային ինքնության պահպանման գործընթացները, մշակութային ժառանգության պահպանման ջանքերը և համայնքային կազմակերպությունների գործունեությունը։ Ուսումնասիրությունը բացահայտում է Ատրպատականի հայության ունեցած նշանակությունը տարածաշրջանի պատմության մեջ՝ ներկայացնելով համայնքի դիմակայության, զարգացման և ազգային արժեքների պահպանման առանձնահատկությունները բարդ պատմական պայմաններում։