Վաղ շրջանի բանաստեղծություններ (1910 – 1915 թթ.)

Գեղարվեստական հայ․

«Հայոց գայլը»՝ Էդուարդ Խաչիկյանի ստեղծագործությունը, որը պատմում է հայ ժողովրդի պատմության մեջ կարևոր պատմական դրվագներից մեկի մասին՝ Հայաստանի ազատագրական պայքարի և նրա հերոսական կողմերի վերաբերյալ։ Գիրքը խորությամբ ներկայացնում է հայ ժողովրդի դիմադրությունը օտար侵անակիչներին, հատկապես գերի ու զավթիչների կողմից երկար տարիներ տիրող ծանր վիճակներին։ Խաչիկյանը վեպում օգտագործում է պատմական իրականություն ու կերպարներ՝ մոգական, բայց նաև շատ մարդկային։ «Հայոց գայլը» այն պատմությունն է, որ խրախուսում է ազգային ինքնագիտակցությունն ու այն մեծ հերոսներին, որոնք զոհաբերել են իրենց կյանքը հանուն հայրենիքի։ Ագրեսիայի դեմ պայքարը, բարոյական հաղթանակները, ինչպես նաև քաղաքական և ռազմական դաշտում տարվող մարտերը՝ ամենահամարձակ կերպով ներկայացվում են։ Վեպի գլխավոր հերոսները հաճախ ներկայացվում են որպես մոխրագույն, բայց միաժամանակ մարտական սրտով մարդիկ, որոնք իրենց ողջ կյանքը նվիրել են այդ պայքարին։ Սյուժեն այն է, որ «Հայոց գայլը» ոչ միայն արտաքին ուժերի դեմ է պայքարում, այլև ներքին խոչընդոտների՝ ազգային արժեհամակարգի և ինքնության վերականգնման մարտերի մեջ է։ Խաչիկյանի պատմությունը զուգորդում է վերլուծություն՝ թե ինչպես է հայ ժողովուրդը դիմակայել իր պատմական թշնամիներին՝ միևնույն ժամանակ ոչ միայն պաշտպանելով իր հողը, այլև բեկելով կաշկանդվածության ու մոլեգնության ճանապարհները։ Հեղինակը այս ստեղծագործությամբ ներկայացնում է մի անկեղծ ու վճռական մարտնչող հոգի, որը չի դադարում պայքարել՝ թեկուզ ամենափոքր հաղթանակներ ստանալու գնով։ «Հայոց գայլը» վեպը մի կողմից պատմական, բայց մյուս կողմից նաև հոգեբանական գիրք է՝ որը դիպուկ ներկայացնում է մարդուն, նրա մեջ նստած բոլոր խորամանկ ու ուժեղ կողմերը, որոնք նրան ստիպում են դիմակայել նույնիսկ ամենամութ պահին։ Հրատարակիչ - Էդիթ Պրինտ Հրատ. տարեթիվ - 2020 ISBN - 978-9939-75-536-6

Գեղարվեստական հայ․

«Խրամատային գրառումներ»՝ Գուրգեն Խանջյանի ստեղծագործությունը, որը հաճախ դիտարկվում է որպես գրական գլուխգործոց, խորապես անդրադառնում է պատերազմի, մարդկային տառապանքի ու հոգեբանության հարցերին։ Այս վեպը, ինչպես անվանումն է հուշում, ներկայացնում է խրամատային կյանքը՝ պատերազմի դաշտում գտնվող զինվորների ներսի աշխարհը, նրանց ապրումները և պայքարը ոչ միայն արտաքին թշնամու, այլ նաև ներքին մղումների և հոգեբանական ճնշումների դեմ։ Խանջյանը «Խրամատային գրառումներ»-ում դիպուկ կերպով նկարագրում է պատերազմական իրավիճակները՝ մանրամասն անդրադառնալով պատերազմական խառնաշփոթին, մարդկային հերոսությանը, իսկ միաժամանակ՝ մարդկային խիզախության և փխրունության արտացոլմանը։ Գիրքը ներկայացնում է այն խորին հոգեբանական պայքարը, որը ապրում են պատերազմի մեջ գտնվող մարդիկ՝ իր բոլոր դրամատիզմով ու խճճվածությամբ։ Վեպի սյուժեն, հիմնականում, կենտրոնացած է զինվորների այն տառապանքների վրա, որոնք սկսվում են առաջին իսկ պահից՝ հենց առաջին խրամատին ընկնելուց։ Պատերազմի դաժանությունը, պատերազմում մահվան ու կյանքը շարունակելու պայքարը, կենցաղային նեղության մեջ հայտնված զինվորների հոգեկան տառապանքներն ու անհանգստությունները՝ բոլորը ներկայացված են Գուրգեն Խանջյանի խոր մտածողությամբ ու սուր, գրական դիտանկյունից։ Պատմությունը նաև քննարկում է այն էթիկական ու բարոյական հարցերը, որոնք առաջանում են պատերազմի ժամանակ։ Ինչպես պատերազմը ոչ միայն ֆիզիկական մահ է, այլ նաև հոգևոր մահ, երբ մարդը կորցնում է իր բարոյական compass-ը, իսկ իր գոյությունն այլևս դառնում է կասկածելի ու անորոշ։ Պատերազմում հայտնված զինվորներն են, որոնք մի պահ գտնում են իրենց մարդկային կերպարը՝ դիմակայելով այն անարդարությանը, որ տեղի է ունենում նրանց շուրջ։ Խանջյանը ստեղծում է այնպիսի մի պոլիտրոպ բանաստեղծական տարածք, որտեղ պատերազմն ունի կոպիտ ու աբստրակտ բնույթ՝ զուգակցված մարդկային խորը զգացմունքների և արժեքների հետ։ Արդյունքում՝ «Խրամատային գրառումները» ոչ միայն պատերազմի մասին պատմող վեպ է, այլ նաև մեծ պոեզիա՝ մարդկային գոյությունը հասկանալու, ցավի, սարսափի և իմաստի որոնման մասին։ Այս ստեղծագործությունը որպես պատմական վեպ, սրտատրոփ հետազոտում է պատերազմի հոգեբանական ու էթիկական ասպեկտները՝ դիտելով, թե ինչպես կարող է այն փոխել մարդու բնույթը և նրա աշխարհայացքը։ Հրատարակիչ - Անտարես Հրատ. տարեթիվ - 2020 ISBN - 978-9939-76-503-7

Այլ առարկաներ

Գրքում ներկայացվում են x86 պրոցեսորի ճարտարապետության հիմնական տարրերը՝ ռեգիստրներ, հիշողության կազմակերպում, հասցեավորման եղանակներ և հրամանների կառուցվածք։ Բացատրվում է, թե ինչպես է ցածր մակարդակի կոդը փոխազդում սարքաշարի հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում իրական ռեժիմի աշխատանքի սկզբունքներին՝ հատվածային հիշողության մոդել, ընդհատումներ (interrupts), BIOS ծառայություններ և համակարգային կանչերի հիմունքներ։ Ներկայացվում են նաև պարզ ծրագրերի օրինակներ, որոնք օգնում են հասկանալ ասեմբլերի գործնական կիրառությունը։ Գիրքը նպատակ ունի զարգացնել համակարգչի ներքին աշխատանքի խորքային ըմբռնում և ամրապնդել ծրագրավորման հիմքերը՝ ցույց տալով, թե ինչպես են բարձր մակարդակի ծրագրերը իրականում կատարվում պրոցեսորի մակարդակում։

Այլ առարկաներ

Գրքում ներկայացվում են հիմնական թվային մեթոդները՝ հավասարումների լուծում, ինտերպոլյացիա, թվային ինտեգրում և դիֆերենցիալ հավասարումների մոտավոր լուծում։ Յուրաքանչյուր թեմա ուղեկցվում է համապատասխան լաբորատոր առաջադրանքներով։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հաշվարկների քայլային կատարմանը, արդյունքների ստուգմանը և սխալների վերլուծությանը։ Սա օգնում է ուսանողներին ավելի լավ հասկանալ թվային մեթոդների կիրառման տրամաբանությունը և սահմանափակումները։ Գիրքը նպաստում է ինչպես մաթեմատիկական մտածողության զարգացմանը, այնպես էլ գործնական հաշվարկային հմտությունների ձևավորմանը։

Գեղարվեստական հայ․

«Բալենի»՝ Շահեն Թաթիկյանի ստեղծագործությունը հայ գրականության մեջ ունի յուրահատուկ տեղ և համարվում է մաքուր մարդկային տարերքով վիպասանություն։ Այս պատմվածքն ու վեպը պատմում է մի պատմություն, որը բացահայտում է մարդկային հոգեբանության բարդությունն ու փոխհարաբերությունների նրբությունները, խորություն և զգացմունքներ, որոնք հաճախ մնում են աննկատ։ «Բալենի»-ի գլխավոր հերոսը, Բալեն անունով մի երիտասարդ կամ չափահաս, իր արարքներով ու բնավորությամբ լուռ կերպով ընթերցողին ներկայացնում է մի անձ, որը չի համապատասխանում հասարակության սահմանած նորմերին։ Վեպը բավականին սուր է իր դիտարկումներով, այն չի վախենում ցույց տալու ոչ միայն մարդու անձնական կողմերը, այլև նրա հարաբերությունները՝ ընտանիքի, ընկերների կամ հասարակության հետ։ Թաթիկյանի այս ստեղծագործությունը կարելի է դիտել որպես ընտանեկան դրամա, որտեղ սիրո, բարոյականության, ազգասիրության և անձնական կայացման հարցերը վերածվում են մարդկային ճգնաժամի՝ հստակորեն ներկայացնելով այն բաները, որոնք անհատը մնում է չհայտարարված։ Պատմությունը միտված է այն համոզմանը, որ մենք ամեն ինչ անում ենք, որպեսզի հոգեպես հաղթահարենք մի քիչ ավելի բարդ աշխարհ՝ փորձում հասկանալ ինքներս մեզ և մարդկանց շուրջը։ «Բալենի» ստեղծագործության մեջ նաև կտրուկ քննադատություն կա հասարակական ստանդարտների, հասարակության բարոյականության ու ճնշումների վերաբերյալ։ Հեղինակը ցույց է տալիս, թե ինչպես կարող են մարդիկ դիմագրավել դրանց կամ դրանց ենթարկվել՝ կախված իրենց բնավորությունից և վերաբերմունքից։ Թաթիկյանը ցույց է տալիս նաև այն փաստը, որ երբեմն նույնիսկ ամենապարզ մարդկային հարաբերությունները կարող են դարձնել անհնար հասկացվող ու բարդ՝ հատկապես, երբ այն «սահմանափակվում է» ազգային կամ հասարակական մեծատաղանդներով։ «Բալենի»-ը մի վեպ է, որը խոսում է ոչ միայն մարդու հոգեբանության մասին, այլ նաև ծավալում է առանձին կործանիչ պատմություններ, որոնք ակնհայտորեն ու վստահաբար ստիպում են ընթերցողին մտորել այն մասին, թե որտեղ են անցնում մարդու կենսագործունեության սահմանները։ Հրատարակիչ - Դարակ Հրատ. տարեթիվ - 2020 ISBN - 978-9939-885-10-0

Պատմություն

Գիրքը հիմնականում խոսում է Թեհլերյանի՝ Անդրանիկ Օզանյանի հրամանով (ըստ որոշ աղբյուրների՝ իր սեփական համոզմամբ) Գեորգի Ղաֆադարյանին (վերջինիս անվամբ հայտնի է նաև որպես Թեներ Աֆրիկյան) սպանելու դեպքի, դրանից առաջ և հետո տեղի ունեցած իրադարձությունների, դատավարության ընթացքի, և հանրային արձագանքների մասին։ Գիրքի հիմնական թեմաներն են՝ Թեհլերյանի՝ իր գործողության պատճառները և մոտիվները Դատավարության պատմական, իրավական և քաղաքական նշանակությունը Հակասական վերաբերմունքը՝ թե որպես խիզախություն, թե որպես գործողություն` օրենքի դաշտից դուրս Սպասարկման ու հանրային կարծիքի դինամիկան, հատկապես այդ ժամանակների հայկական և օտար մամուլի համատեքստում Հայաստանի հասարակության, իրավական համակարգի և քաղաքական կյանքի տրամադրությունները XX դարասկզբի նախաշեմին Ինչու է հետաքրքիր գիրքը՝ այն ոչ միայն հուշագրություն է, այլ նաև դատական ու քաղաքական վերլուծություն, ընթերցողը կարող է հետևել, թե ինչպես էր ձևավորվում ժամանակի իրավական մտածողությունը, ինչպես էր հասարակությունը ընկալում «ճիշտ/սխալ» հասկացությունները այնպիսի անհանգիստ շրջանում։ Հրատարակիչ - Հայագիտակ Հրատ. տարեթիվ - 2006 ISBN - 99941-980-4-1