Քաղաքական հետապնդումները Հայաստանում և դրանց հետևանքները /1920 - 1953 թթ./

Տնտեսագիտություն

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի և Ֆրանսիայի միջև առևտրատնտեսական կապերի զարգացման հիմնահարցերի ուսումնասիրությանը՝ երկկողմ տնտեսական հարաբերությունների ձևավորման, զարգացման միտումների և առկա մարտահրավերների համատեքստում։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են երկու երկրների տնտեսական համագործակցության պատմական նախադրյալները, արտաքին առևտրի կառուցվածքը և ներդրումային հոսքերի դինամիկան։ Աշխատությունում առանձնացվում են հիմնական ոլորտները, որտեղ առավել ակտիվ է համագործակցությունը՝ գյուղատնտեսական արտադրանք, գինեգործություն, բարձր տեխնոլոգիաներ, էներգետիկա և ծառայությունների ոլորտ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում իրավական և ինստիտուցիոնալ հիմքերին, որոնք կարգավորում են երկկողմ տնտեսական հարաբերությունները, ինչպես նաև միջազգային համաձայնագրերի և առևտրային արտոնությունների դերին։ Վերլուծվում են նաև ներդրումային միջավայրի բարելավման, բիզնես կապերի խորացման և փոքր ու միջին ձեռնարկությունների ներգրավման խնդիրները։ Աշխատությունում դիտարկվում են նաև արտաքին տնտեսական քաղաքականության գործոնները, ԵՄ շրջանակներում համագործակցության հնարավորությունները և գլոբալ տնտեսական միտումների ազդեցությունը Հայաստան–Ֆրանսիա տնտեսական հարաբերությունների վրա։

Մանկական

«Հեքիաթն է կանչում. Ուլիկը» Հովհաննես Թումանյանի ստեղծագործություն է, որը պատկանում է իր հայտնի հեքիաթների շարքին։ Այս հեքիաթում Թումանյանը օգտագործում է կենդանիների կերպարները՝ արտահայտելու մարդկային բնական ու հասարակական երևույթները։ Հեքիաթի գլխավոր հերոսը Ուլիկն է, մի փոքրիկ ու համառ կենդանի, որը փորձում է միավորել իր ուժերը, հասկանալ իր տեղը աշխարհում և գտնել ճանապարհ դեպի հաջողություն։ Պատմվածքը դառնում է խորամանկ ու միաժամանակ հոգևոր դաս՝ ուշադրություն հրավիրելով փոքրիկների կողմից իրականացվող սխալների վրա, ինչպես նաև կարևորելով բարոյական ու ճիշտ վարքագծի ուսուցումը։ Թումանյանի հեքիաթներում հաճախ լինում են տարօրինակ կերպարներ, որոնք, չնայած իրենց չնչին դիրքերին ու տեսքով, կարող են շատ ավելի խոհեմ և խոշորագույն գաղափարներ ներկայացնել։ «Ուլիկը» ոչ միայն մի փոքրիկ կենդանու պատմություն է, այլև վերաբերում է հավատարմությանը, հավատարիմ մնալուն ու դիմադրությանը: Թումանյանը հեքիաթի միջոցով ասում է, որ միշտ պետք է հետևել ազնիվ ու ճիշտ ճանապարհին, նույնիսկ եթե այն ոչ միշտ է հեշտ ու հարմար։ Այս հեքիաթը բնորոշ է Թումանյանի ոչ միայն մանկական գրականության, այլ նաև սուր սոցիալական ու բարոյական դիտարկումների համար, քանի որ, ինչպես շատ այլ հեքիաթներում, այստեղ էլ, ի վերջո, հաղթում է ճիշտը, իսկ կեղծն ու սխալը՝ մերժվում։ Հրատարակիչ - ՄՀՄ Գրատուն Հրատ. տարեթիվ - 2011 ISBN -2003093782011

Մշակույթ

Այս երաժշտական ժողովածուն ներառում է հայկական աշուղական արվեստի ընտրված երգերը, որոնք կատարվել են Հայկական ԽՍՀ պետական անսամբլի կողմից՝ անվանի կատարող և ժողովրդական երաժշտության տարածման գործում մեծ ներդրում ունեցած Շարա Տալյանի ղեկավարությամբ։ Հրատարակությունը ներկայացնում է հայկական աշուղական ավանդույթի լավագույն նմուշները՝ արտացոլելով ժողովրդի հոգևոր աշխարհը, սիրային ապրումները, բարոյական արժեքները, հայրենասիրական զգացումները և առօրյա կյանքի պատկերները։ Ժողովածուում ընդգրկված ստեղծագործությունները պատկանում են տարբեր ժամանակաշրջանների հայտնի աշուղների ժառանգությանը և առանձնանում են իրենց բանաստեղծական խորությամբ, մեղեդիական հարստությամբ ու ազգային երաժշտական առանձնահատկություններով։ Աշխատությունը կարևոր աղբյուր է հայկական ժողովրդական և աշուղական երաժշտության պահպանման, ուսումնասիրման և տարածման համար՝ հնարավորություն տալով ծանոթանալ ավանդական կատարողական ոճերին և ազգային երաժշտական մշակույթի զարգացման ուղիներին։ Հրատարակությունը նախատեսված է երաժշտագետների, կատարողների, ուսանողների, ժողովրդական արվեստի սիրահարների և հայկական մշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող բոլոր ընթերցողների համար՝ ներկայացնելով աշուղական երգարվեստի արժեքավոր նմուշներ և դրանց գեղարվեստական նշանակությունը։

Կենսաբանություն

Այս գիտական աշխատությունը համեմատական էկոլոգիական ուսումնասիրություն է, որը վերլուծում է Հայաստանի և Ղազախստանի անտառային ու թփուտային բուսականության էկոլոգիական վիճակը՝ կիրառելով «Շրջակա միջավայրի որակի հայկական ինդեքսը», որի միջոցով գնահատվում են բուսական ծածկույթի առողջությունը, կայունությունը և կենսաբազմազանության մակարդակը, ուսումնասիրությունը հիմնված է դաշտային տվյալների հավաքագրման, բուսաբանական դիտարկումների և վիճակագրական վերլուծության վրա, ներառելով ծառային և թփուտային տեսակների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, տեսակային բազմազանությունը և տարածքային բաշխվածությունը, աշխատանքում համադրվում են երկու երկրների տարբեր էկոհամակարգեր՝ Հայաստանի լեռնային անտառային գոտիները և Ղազախստանի ավելի բաց լանդշաֆտները, ինչի արդյունքում բացահայտվում են շրջակա միջավայրի ազդեցության տարբեր աստիճաններ և մարդկային գործունեության հետևանքները, ներառյալ գյուղատնտեսական օգտագործումը, ուրբանիզացիան և բնական միջավայրի փոփոխությունները, ինդեքսային գնահատման միջոցով ցույց է տրվում, որ կենսաբազմազանության բարձր մակարդակը սովորաբար համընկնում է էկոլոգիական ավելի կայուն վիճակի հետ, մինչդեռ տեսակային աղքատացումը և միջավայրի ճնշումը բերում են ինդեքսի նվազմանը, աշխատանքը նաև ընդգծում է մոնիթորինգի համակարգերի կարևորությունը էկոհամակարգերի պահպանության և կառավարման համար՝ առաջարկելով կիրառել ստանդարտացված գնահատման մոտեցումներ տարբեր տարածաշրջաններում բնապահպանական քաղաքականության բարելավման նպատակով։

Այլ առարկաներ

Բուսասանիտարիայի հիմունքներ աշխատությունը ուսումնական և կիրառական բնույթի մասնագիտական ձեռնարկ է, որը նվիրված է բուսասանիտարիայի հիմնարար սկզբունքներին՝ ընդգրկելով մշակաբույսերի հիվանդությունների, վնասատուների և մոլախոտերի կանխարգելման ու վերահսկման գիտական հիմքերը։ Հեղինակներ Ա. Ջ. Տեր-Գրիգորյանը և Ա. Շ. Մելիքյանը գրքում ներկայացնում են բուսասանիտարական համակարգի հիմնական խնդիրները՝ գյուղատնտեսական մշակաբույսերի առողջության պահպանման կազմակերպումը, ախտածին օրգանիզմների տարածման կանխումը և արտադրանքի որակի ապահովումը։ Աշխատությունը մանրամասն բացատրում է բույսերի հիվանդությունների առաջացման պատճառները՝ սնկային, բակտերիալ և վիրուսային հարուցիչներ, ինչպես նաև վնասատու միջատների և մոլախոտերի կենսաբանական առանձնահատկությունները, դրանց զարգացման պայմաններն ու տարածման մեխանիզմները։ Գրքում ընդգրկված են նաև բուսասանիտարական վերահսկման մեթոդները՝ կանխարգելիչ, ագրոտեխնիկական, կենսաբանական և քիմիական միջոցառումների համակարգված կիրառմամբ՝ նպատակ ունենալով նվազեցնել վնասը և ապահովել կայուն արտադրություն։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մոնիթորինգի և կանխատեսման մեթոդներին, կարանտինային միջոցառումներին, ինչպես նաև ինտեգրված բույսերի պաշտպանության սկզբունքներին, որոնք համադրում են տարբեր մոտեցումներ էկոլոգիական հավասարակշռության պահպանման համար։ Աշխատությունը նախատեսված է գյուղատնտեսական բուհերի ուսանողների, ագրոնոմների, բույսերի պաշտպանության մասնագետների և հետազոտողների համար, ովքեր ցանկանում են ձեռք բերել համակարգված գիտելիքներ բուսասանիտարիայի ոլորտում և կիրառել դրանք գործնական գյուղատնտեսությունում։

Պատմություն

Այս աշխատությունը նվիրված է Անիի հնությունների թանգարանի (Անիյսկի հնությունների թանգարան) 1915 թվականի հաշվետվությանը՝ որպես Կովկասի և Արևմտյան Հայաստանի հնագիտական ուսումնասիրությունների կարևոր աղբյուր, որը փաստագրում է Անիի միջնադարյան քաղաքատեղիում իրականացված պեղումների արդյունքները և թանգարանի գիտական գործունեությունը տվյալ տարվա ընթացքում։ Отчёт Анийского музея древностей за 1915 год Աշխատությունում ներկայացվում են հնագիտական գտածոների մանրամասն նկարագրություններ՝ ներառյալ ճարտարապետական մնացորդներ, քանդակներ, խեցեղեն, արձանագրություններ և կենցաղային իրեր, որոնք հայտնաբերվել են Անիի ավերակներում և հարակից տարածքներում՝ բացահայտելով քաղաքի միջնադարյան մշակույթի բազմաշերտ պատկերը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում պեղումների կազմակերպման պայմաններին, որոնք իրականացվել են դժվար պատմական շրջանում՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքում, ինչը զգալիորեն բարդացրել է գիտական աշխատանքների ընթացքը, բայց միևնույն ժամանակ չի խոչընդոտել նյութերի հավաքագրմանը և փաստագրմանը։ Գրքում ընդգծվում է նաև Նիկոլայ Մառի ղեկավարած գիտական դպրոցի դերը Անիի ուսումնասիրության մեջ, որի շրջանակներում ձևավորվել է նոր մոտեցում հայ միջնադարյան հնագիտության նկատմամբ՝ համադրելով լեզվաբանական, պատմական և հնագիտական մեթոդները։ Աշխատությունը ծառայում է որպես կարևոր սկզբնաղբյուր Անիի քաղաքային կյանքի, ճարտարապետության և մշակութային ժառանգության վերականգնման համար՝ նպաստելով տարածաշրջանի պատմության ավելի ամբողջական գիտական ընկալմանը։