Books by this author (1)
Linguistics
Դասական շրջանի գրաբարում բայական ժամանակների գործածությունը
Աշխատությունը նվիրված է դասական հայերենի՝ գրաբարի բայական ժամանակների գործածության ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով հին հայերենի քերականական համակարգի կարևորագույն բաղադրիչներից մեկը։ Այն անդրադառնում է դասական շրջանի գրաբարում ժամանակային հարաբերությունների արտահայտման առանձնահատկություններին, բայական ժամանակաձևերի իմաստային և գործառական նշանակությանը, ինչպես նաև խոսքի և շարադրանքի մեջ դրանց կիրառության օրինաչափություններին։ Ուսումնասիրության առանցքում բայական ժամանակների քերականական նշանակության և համատեքստային գործածության փոխհարաբերությունն է, որի միջոցով բացահայտվում են գործողության ժամանակային դիրքը, տևողությունը, ավարտվածությունը և խոսողի վերաբերմունքը նկարագրվող գործողության նկատմամբ։ Առանձնահատուկ կարևորություն ունի գրաբարի բայական համակարգի պատմական առանձնահատկությունների դիտարկումը, քանի որ դասական հայերենում ձևավորված ժամանակային կառույցներն արտացոլում են հայերենի քերականական զարգացման վաղ շրջանի օրինաչափությունները և լեզվի կառուցվածքային յուրահատկությունները։ Աշխատանքի թեման հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու սահմանական եղանակի ժամանակաձևերի, անցյալ, ներկա և ապառնի ժամանակային իմաստների արտահայտման միջոցների, ինչպես նաև բայական ձևերի գործածության տարբեր դրսևորումների փոխհարաբերությունները։ Նման ուսումնասիրությունը կարևոր է ոչ միայն գրաբարի ձևաբանական համակարգը հասկանալու, այլև շարահյուսական կառույցների, նախադասության ժամանակային կազմակերպման և հին հայերեն տեքստերի ճիշտ մեկնաբանության համար։ Այն արժեքավոր նշանակություն ունի հայ պատմական լեզվաբանության և հայագիտության շրջանակներում, քանի որ բայական ժամանակների ուսումնասիրությունը նպաստում է հայերենի պատմական քերականության զարգացման, լեզվական փոփոխությունների բացահայտման և գրաբարի տարբեր ժամանակաշրջանների լեզվական առանձնահատկությունների համեմատական քննության խորացմանը։ Թեման կարևոր է նաև դասական հայ մատենագրության ուսումնասիրության համար, քանի որ բայական ժամանակաձևերի ճիշտ ընկալումը հնարավորություն է տալիս ավելի ճշգրիտ մեկնաբանելու հին հայկական գրական, պատմագրական, փիլիսոփայական և կրոնական երկերի լեզուն, հեղինակների արտահայտչական միջոցներն ու շարադրանքի կառուցվածքը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել գրաբար ուսումնասիրող ուսանողների, հայագետների, լեզվաբանների, պատմական քերականությամբ հետաքրքրվողների և դասական հայերեն գրավոր ժառանգության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների համար՝ որպես հին հայերենի բայական համակարգի և ժամանակային իմաստների գործածության վերաբերյալ մասնագիտական ուսումնասիրություն։
Updated: 2026-11-20