Բոբոխյան, Արսեն Ալեքսանդրի

Բոբոխյան, Արսեն Ալեքսանդրի

Arsen Bobokhyan

menu_book Wikipedia: Հայերեն

1975 թ․ menu_book View materials
Արսեն Բոբոխյանը (ծնվ. 1975) հայ պատմաբան, հնագետ և մշակութաբան է, ՀՀ ԳԱԱ հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտի տնօրենը։ Ծնվել է Երևանում, ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի պատմության ֆակուլտետը, ուսումը շարունակել է Մյունխենի և Թյուբինգենի համալսարաններում։ 2000 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն Ծոփքի մասին, 2006 թվականին Թյուբինգենում ստացել է փիլիսոփայության դոկտորի, իսկ 2025 թվականին՝ պատմական գիտությունների դոկտորի աստիճան։ Զբաղվում է Առաջավոր Ասիայի և Հայկական լեռնաշխարհի բրոնզի ու երկաթի դարերի հնագիտությամբ, հին հասարակությունների մշակութային կապերով, փոխանակության և կշռային համակարգերով։ Կովկասի և Տավրոսի միջև ընկած լեռնաշխարհում հաղորդակցությանն ու փոխանակությանը նվիրված նրա երկհատոր մենագրությունը լույս է տեսել Օքսֆորդում 2008 թվականին։ Նա ուսումնասիրել է նաև «վիշապ» քարակոթողները և դրանց հնագիտական համատեքստը։

Books by this author (2)

Online

History

«Վիշապ» քարակոթողները և դրանց հնագիտական համատեքստը

Աշխատությունը նվիրված է վիշապ քարակոթողների ծագման, տարածման, կառուցվածքային առանձնահատկությունների և հնագիտական համատեքստի համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Ներկայացվում են դրանց հայտնաբերման վայրերը, ժամանակագրական պատկանելությունը, պատկերագրական առանձնահատկությունները և հնարավոր գործառույթները՝ հիմնվելով հնագիտական պեղումների, նյութական մշակույթի և համեմատական վերլուծության տվյալների վրա։ Քննարկվում են քարակոթողների կապը հնագույն բնակավայրերի, պաշտամունքային համալիրների, ջրային աղբյուրների և լեռնային միջավայրի հետ, ինչպես նաև դրանց նշանակությունը տարածաշրջանի մշակութային և հոգևոր պատմության ուսումնասիրության մեջ։ Հեղինակը անդրադառնում է տարբեր գիտական տեսություններին, վիշապ քարակոթողների խորհրդանշական մեկնաբանություններին և դրանց տեղին հայկական լեռնաշխարհի վաղ պատմամշակութային ժառանգության մեջ։ Գիրքը նախատեսված է հնագետների, պատմաբանների, մշակութաբանների, ուսանողների և Հայաստանի հնագույն մշակույթով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Updated: 2026-09-09
«Վիշապ» քարակոթողները և դրանց հնագիտական համատեքստը

Free

Online

History

Ծոփքը հին առաջավորասիական առևտրա-մշակութային համակարգում (մ.թ.ա. III հազ. վերջ- II հազ. առաջին կես)

XX դ. ընթացքում, և հատկապես նրա երկրորդ կեսից մինչ օրս շարունակվող պեղումները արմատապես շտկեցին Արևմտյան Հայաստանի ուսումնասիրության բնագավառում տիրող իրավիճակը՝ աննախադեպ հնարավորություն ստեղծելով ամբողջացնելու և հարստացնելու Հայկական լեռնաշխարհի հնագույն պատմության վերաբերյալ մեր գիտելիքները / В течение, и особенно, во вmорой половине XX столетия археологически были достаточно изучены памятники западных частей Армянского нагорья / The work under consideration is devoted to investigation of Bronze Age trade relations having in mind the Upper Euphrates region (now the territory of Elazig and surrounding regions of Turkey, in Ammnnian- Tsopk) Հրատ.՝ ՀՀ ԳԱԱ հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտ, Երևան, 2000, Սեղմագիր՝ 22 էջ [src=123456789/4660] [dspace.nla.am]

Updated: 2026-09-05
Ծոփքը հին առաջավորասիական առևտրա-մշակութային համակարգում (մ.թ.ա. III հազ. վերջ- II հազ. առաջին կես)

Free

Հակոբ Պարոնյան Հակոբ Պարոնյան 1843 թ․ – 1891 թ․ Հակոբ Պարոնյանը հայ երգիծական գրականության ամենամեծ ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում քննադատել է հասարակական արատները, կեղծավորությունը և անարդարությունը։ Նրա հումորը սուր է և հաճախ շատ արդիական նույնիսկ այսօր։ Պարոնյանը ստեղծել է բազմաթիվ հիշարժան կերպարներ։ Նրա գործերը համատեղում են ծիծաղն ու հասարակական քննադատությունը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ երգիծանքի զարգացման վրա։ Նրա լեզուն կենդանի է և արտահայտիչ։ Պարոնյանի ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են դպրոցներում և համալսարաններում։ Նա համարվում է հայ սատիրայի դասականը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է հետաքրքրել ընթերցողներին։ menu_book2 Read more Համո Սահյան Համո Սահյան 1914 թ․ – 1993 թ․ Համո Սահյանը բնության և հայրենիքի մեծ երգիչն է։ Նրա պոեզիան առանձնանում է պարզությամբ, խորությամբ և ազգային ոգով։Համո Սահյանը հայ բնապատկերային և քնարական պոեզիայի ամենասիրված հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, գյուղը և մարդը։ Սահյանի լեզուն պարզ է, բայց խորապես զգացմունքային։ Նրա բանաստեղծությունները հաճախ արտահայտում են կյանքի գեղեցկությունն ու ցավը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել ժողովրդական մտածողության վրա։ Նրա գործերը լայնորեն տարածված են Հայաստանում։ Սահյանի պոեզիան համադրվում է պարզության և փիլիսոփայության հետ։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ ուսումնասիրվում են դպրոցներում։ Նա համարվում է 20-րդ դարի մեծ քնարերգուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book2 Read more Գրիգոր Զոհրապ Գրիգոր Զոհրապ 1861 թ․ – 1915 թ․ Հայ նշանավոր գրող, հրապարակախոս, իրավաբան և քաղաքական գործիչ էր։ Նա ծնվել է 1861 թվականի հունիսի 26-ին՝ Կոստանդնուպոլսում, և մահացել 1915 թվականին՝ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ։ Զոհրապը համարվում է արևմտահայ գրականության ամենահայտնի նովելիստներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում պատկերավորվում են մարդու հոգեբանությունը, հասարակական հարաբերությունները և քաղաքային կյանքի խնդիրները։ Նա գրել է բազմաթիվ պատմվածքներ և նորավեպեր, որոնք առանձնանում են իրատեսական ոճով և խոր հոգեբանական վերլուծությամբ։ Բացի գրական գործունեությունից, Զոհրապը եղել է հայտնի իրավաբան և Օսմանյան խորհրդարանի պատգամավոր։ Նրա կյանքն ու գործունեությունը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման վրա, իսկ նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս համարվում են հայ գրականության արժեքավոր էջերից։ menu_book5 Read more Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) 1878 թ․ – 1915 թ․ Սիամանթոն արևմտահայ գրականության ամենահզոր բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները նվիրված են ազգային պայքարին, ազատությանը և մարդկային արժանապատվությանը։ Նա մեծ ցավով նկարագրել է հայ ժողովրդի ողբերգական ճակատագիրը։ Սիամանթոյի լեզուն ուժեղ է, կրակոտ և հուզական։ Նրա պոեզիան հաճախ արտահայտում է բողոք և արդարության պահանջ։ Հայոց ցեղասպանության տարիներին նա զոհվել է օսմանյան իշխանությունների կողմից։ Նրա գործերը դարձել են ազգային հիշողության կարևոր մաս։ Սիամանթոն մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա հայ բանաստեղծների վրա։ Նրա ստեղծագործությունները շարունակում են արդիական մնալ։ Նա համարվում է ազատատենչ պոեզիայի խորհրդանիշներից մեկը։ menu_book2 Read more Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) 1854 թ․ – 1908 թ․ Մուրացանը հայ պատմական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Գևորգ Մարզպետունի» վեպն է։ Վեպում ներկայացվում են Հայաստանի պատմության կարևոր էջերը։ Մուրացանը մեծ հետաքրքրություն ուներ ազգային անցյալի նկատմամբ։ Նրա ստեղծագործությունները ներշնչված են հայրենասիրական գաղափարներով։ Նա ձգտել է ընթերցողին ծանոթացնել հայկական պատմությանը։ Նրա կերպարները հաճախ մարմնավորում են քաջություն և նվիրվածություն։ Մուրացանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա գրքերը մինչ օրս մեծ հետաքրքրությամբ ընթերցվում են։ Նա կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ պատմավեպի զարգացման մեջ։ menu_book18 Read more Գուրգեն Մահարի Գուրգեն Մահարի 1903 թ․ – 1969 թ․ Գուրգեն Մահարին հայ արձակի և հուշագրության կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ հիմնված են սեփական կյանքի փորձի վրա։ Նա նկարագրել է խորհրդային ժամանակների դժվարությունները և բանտային կյանքը։ Նրա հայտնի գործերից է «Ծաղկած փշալարեր» վեպը։ Մահարու լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նրա ստեղծագործություններում կարևոր տեղ ունի մարդու ազատության գաղափարը։ Նա նաև անդրադարձել է պատմական և սոցիալական թեմաներին։ Մահարու գործերը արժեքավոր վկայություն են ժամանակաշրջանի մասին։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից արձակի վրա։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել այսօր։ menu_book4 Read more