Books by this author (1)
History
Առաքել Դավրիժեցու աշխատությունը՝ որպես XVII դարի Սեֆյան Իրանի պատմության սկզբնաղբյուր
Աշխատությունը նվիրված է XVII դարի հայ պատմագիր Առաքել Դավրիժեցու պատմագիտական ժառանգության ուսումնասիրությանը և նրա երկի՝ որպես Սեֆյան Իրանի պատմության կարևոր սկզբնաղբյուրի գիտական նշանակության բացահայտմանը։ Ուսումնասիրության առանցքում հայ պատմագրական ավանդույթի և Իրանի քաղաքական, հասարակական ու մշակութային պատմության փոխկապակցվածությունն է, ինչպես նաև այն հարցը, թե ինչպիսի արժեքավոր տեղեկություններ կարող է հաղորդել հայ հեղինակի պատմական երկը Սեֆյան պետության ներքին կյանքի, կառավարման համակարգի, քաղաքական իրադարձությունների և տարածաշրջանային հարաբերությունների վերաբերյալ։ Առաքել Դավրիժեցին իր ժամանակաշրջանի պատմական իրադարձությունների անմիջական ընկալման և դրանց գրավոր արձանագրման շնորհիվ կարևոր տեղ է զբաղեցնում ոչ միայն հայ պատմագրության, այլև Մերձավոր Արևելքի պատմության սկզբնաղբյուրների շարքում։ Նրա աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու XVII դարի Իրանի պատմական զարգացումները հայ պատմագրական դիտանկյունից՝ ուշադրություն դարձնելով հայ ժողովրդի և Սեֆյան պետության քաղաքական ու հասարակական կյանքի փոխհարաբերություններին, հայ համայնքների դրությանը, կրոնական և մշակութային միջավայրին, ինչպես նաև տարածաշրջանում տեղի ունեցող պատմական գործընթացների ազդեցությանը Հայաստանի և հարակից տարածքների վրա։ Առանձնահատուկ կարևորություն ունի սկզբնաղբյուրի տեղեկատվական ներուժի գնահատումը, քանի որ պատմագրական երկում պահպանված տեղեկությունները կարող են լրացնել պարսկական և այլ օտարալեզու պատմական վկայությունները՝ նպաստելով տարբեր աղբյուրների համադրման և պատմական իրադարձությունների առավել ամբողջական վերակազմության գործընթացին։ Ուսումնասիրությունը կարևորում է նաև Առաքել Դավրիժեցու պատմագիտական մոտեցումները, ժամանակակից իրադարձությունների նկարագրության առանձնահատկությունները, պատմական փաստերի ներկայացման սկզբունքները և հեղինակի հաղորդած տեղեկությունների նշանակությունը Սեֆյան Իրանի քաղաքական ու հասարակական պատմության հետազոտության համար։ Այն ընդգծում է հայ պատմագրական աղբյուրների դերը Իրանի պատմության ուսումնասիրման գործում և ցույց տալիս, որ հայերեն պատմական գրավոր ժառանգությունը կարևոր սկզբնաղբյուրային արժեք ունի նաև ազգային պատմության սահմաններից դուրս։ Աշխատությունը գիտական հետաքրքրություն է ներկայացնում հայագիտության, իրանագիտության, արևելագիտության և աղբյուրագիտության ոլորտներով զբաղվող մասնագետների, ինչպես նաև XVII դարի Հայաստանի և Իրանի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար՝ նպաստելով հայ-իրանական պատմական առնչությունների, տարածաշրջանի քաղաքական զարգացումների և պատմական հիշողության ձևավորման գործընթացների ավելի խորքային ընկալմանը։
Updated: 2026-11-20