Զեյթչյան, Գրետա Տիգրանի

Զեյթչյան, Գրետա Տիգրանի

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Medicine

Адаптация новорожденных у женщин, страдающих сердечно-сосудистыми заболеваниями

Աշխատությունը նվիրված է սրտանոթային հիվանդություններ ունեցող կանանց նորածինների վաղ հետծննդյան հարմարվողականության առանձնահատկությունների կլինիկական և ֆիզիոլոգիական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում նորածնի օրգանիզմի անցումն է ներարգանդային միջավայրից ինքնուրույն կենսագործունեության պայմաններին և այն գործոնների գնահատումը, որոնք կարող են ազդել այդ գործընթացի ընթացքի վրա մայրական սրտանոթային հիվանդությունների առկայության դեպքում։ Նորածնային շրջանի սկզբնական փուլը բնութագրվում է շնչառական, սրտանոթային, նյութափոխանակային և ջերմակարգավորման համակարգերի արագ վերակազմավորմամբ, ուստի հարմարվողականության ընթացքի գնահատումը կարևոր նշանակություն ունի երեխայի ընդհանուր վիճակի և հետագա զարգացման հնարավոր առանձնահատկությունների հասկացման համար։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել մայրական առողջական վիճակի վերաբերյալ կլինիկական տվյալները և նորածինների ընդհանուր ֆիզիոլոգիական ցուցանիշները՝ բացահայտելու հնարավոր փոխկապակցվածությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել հղիության ընթացքում մոր արյան շրջանառության առանձնահատկությունների, պտղի զարգացման պայմանների, հղիության ընթացքի և նորածնի վաղ հարմարվողականության միջև գոյություն ունեցող կապերին։ Կարող են ուսումնասիրվել նաև նորածինների հասունության աստիճանը, մարմնի հիմնական չափանիշները, սրտանոթային և շնչառական համակարգերի ֆունկցիոնալ վիճակը, ինչպես նաև կյանքի առաջին ժամանակահատվածում օրգանիզմի ընդհանուր հարմարվողական արձագանքները։ Կարևոր խնդիր է տարբերակել մայրական հիմնական հիվանդության հնարավոր ազդեցությունը այլ գործոններից, որոնք նույնպես կարող են պայմանավորել նորածնային շրջանի ընթացքը։ Այդպիսի մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու մայր–պտուղ–նորածին համակարգում ձևավորվող ֆիզիոլոգիական փոխկապակցվածությունների մասին։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել տարբեր խմբերի կլինիկական տվյալների համեմատական գնահատում՝ առանձնացնելու այն օրինաչափությունները, որոնք բնորոշ են սրտանոթային խնդիրներ ունեցող մայրերի երեխաների վաղ հարմարվողականությանը։ Ստացված գիտական պատկերացումները կարևոր են մանկաբարձության և նեոնատոլոգիայի համար, քանի որ նպաստում են նորածինների վիճակի գնահատման և բժշկական հսկողության գիտական հիմքերի խորացմանը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է մանկաբարձության, նեոնատոլոգիայի, պերինատալ բժշկության և սրտաբանության մոտեցումները՝ ուսումնասիրելով մայրական սրտանոթային վիճակի և նորածնի վաղ ֆիզիոլոգիական հարմարվողականության միջև հնարավոր փոխկապակցվածությունները։

Updated: 2026-09-28
Адаптация новорожденных у женщин, страдающих сердечно-сосудистыми заболеваниями

Free

Վահան Թոթովենց Վահան Թոթովենց 1889 թ․ – 1938 թ․ Վահան Թոթովենց հայ արձակագիր, դրամատուրգ և լրագրող է, որը համարվում է XX դարի հայ գրականության կարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները առանձնանում են իրականության խոր ու պատկերավոր նկարագրություններով, որտեղ արտացոլված են հայ ժողովրդի կյանքը, ցավը և դիմադրողականությունը պատմական ծանր ժամանակներում։ Թոթովենցի գրականության հիմնական թեմաներն են արևմտահայ կյանքի պատկերումը, պատերազմները, գաղթը և մարդու ճակատագիրը բարդ սոցիալական ու քաղաքական պայմաններում։ Նրա գործերում հաճախ զգացվում է անձնական փորձի ազդեցությունը, ինչը դրանք դարձնում է ավելի անկեղծ և ազդեցիկ։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործություններից է «Հին Հռոմեական ճանապարհի վրա» վեպը, որտեղ նա նկարագրում է իր մանկությունը և արևմտահայ իրականությունը՝ հարուստ ու կենդանի լեզվով։ Թոթովենցը նաև զբաղվել է լրագրությամբ և հասարակական գործունեությամբ՝ մասնակցելով ժամանակի մտավոր ու քաղաքական կյանքին։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին նա կապեր է ունեցել հայկական ռազմական ու ազգային շրջանակների հետ, ինչը մեծ ազդեցություն է ունեցել նրա աշխարհայացքի վրա։ 1938 թվականին, ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ, նա ձերբակալվել և գնդակահարվել է։ Չնայած իր կյանքի ողբերգական ավարտին, Վահան Թոթովենցի ստեղծագործությունները այսօր համարվում են հայ գրականության արժեքավոր մաս՝ իրենց պատմական և գեղարվեստական նշանակությամբ։ menu_book2 Read more Համո Սահյան Համո Սահյան 1914 թ․ – 1993 թ․ Համո Սահյանը բնության և հայրենիքի մեծ երգիչն է։ Նրա պոեզիան առանձնանում է պարզությամբ, խորությամբ և ազգային ոգով։Համո Սահյանը հայ բնապատկերային և քնարական պոեզիայի ամենասիրված հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, գյուղը և մարդը։ Սահյանի լեզուն պարզ է, բայց խորապես զգացմունքային։ Նրա բանաստեղծությունները հաճախ արտահայտում են կյանքի գեղեցկությունն ու ցավը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել ժողովրդական մտածողության վրա։ Նրա գործերը լայնորեն տարածված են Հայաստանում։ Սահյանի պոեզիան համադրվում է պարզության և փիլիսոփայության հետ։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ ուսումնասիրվում են դպրոցներում։ Նա համարվում է 20-րդ դարի մեծ քնարերգուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book2 Read more Միսաք Մեծարենց Միսաք Մեծարենց 1886 թ․ – 1908 թ․ Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարական պոեզիայի ամենապայծառ ներկայացուցիչներից է։ Չնայած կարճ կյանքին, նա ստեղծել է բարձրարժեք գրական ժառանգություն։Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարերգության ամենապայծառ անուններից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, սերը և կյանքի գեղեցկությունը։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա հասցրել է ստեղծել բարձրարժեք պոեզիա։ Նրա լեզուն երաժշտական է և նուրբ։ Մեծարենցը մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ռոմանտիկ պոեզիայի վրա։ Նրա բանաստեղծությունները լի են լույսով և զգացմունքայնությամբ։ Նա համարվում է արևմտահայ պոեզիայի ամենաքնարական ձայներից մեկը։ Նրա գործերը մինչ օրս սիրով ընթերցվում են։ Նրա ժառանգությունը փոքր ծավալով, բայց մեծ արժեք ունի։ Նա հայ գրականության բացառիկ տաղանդներից է։ menu_book2 Read more Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) 1854 թ․ – 1908 թ․ Մուրացանը հայ պատմական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Գևորգ Մարզպետունի» վեպն է։ Վեպում ներկայացվում են Հայաստանի պատմության կարևոր էջերը։ Մուրացանը մեծ հետաքրքրություն ուներ ազգային անցյալի նկատմամբ։ Նրա ստեղծագործությունները ներշնչված են հայրենասիրական գաղափարներով։ Նա ձգտել է ընթերցողին ծանոթացնել հայկական պատմությանը։ Նրա կերպարները հաճախ մարմնավորում են քաջություն և նվիրվածություն։ Մուրացանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա գրքերը մինչ օրս մեծ հետաքրքրությամբ ընթերցվում են։ Նա կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ պատմավեպի զարգացման մեջ։ menu_book19 Read more Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) 1835 թ․ – 1888 թ․ Րաֆֆին հայ պատմավեպի ամենահայտնի ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում ազգային ազատագրության և հայրենասիրության թեմաները։ «Սամվել», «Խենթը» և «Դավիթ Բեկ» վեպերը համարվում են հայ գրականության դասականներ։ Նա ստեղծել է ուժեղ և հիշվող հերոսներ։ Րաֆֆու կերպարները պայքարում են հանուն ազատության և արդարության։ Նրա գրքերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ երիտասարդության վրա։ Նա կարողացել է պատմությունը ներկայացնել հետաքրքիր և կենդանի ձևով։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Րաֆֆին համարվում է ազգային մտածողության ձևավորման կարևոր գործիչ։ Նրա անունը մշտապես կապված է հայրենասիրական գրականության հետ։ menu_book15 Read more Ալեքսանդր Շիրվանզադե Ալեքսանդր Շիրվանզադե 1858 թ․ – 1935 թ․ Ալեքսանդր Շիրվանզադեն հայ ռեալիստական արձակի մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտացոլված են հասարակության տարբեր խավերի կյանքը և սոցիալական խնդիրները։ Նա գրել է վեպեր, պատմվածքներ և դրամատիկական գործեր։ Շիրվանզադեն մեծ ուշադրություն է դարձրել մարդկային հարաբերություններին։ Նրա հերոսները հոգեբանորեն խորն են մշակված։ Նա համարձակորեն քննադատել է հասարակական անարդարությունները։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև թատերական բեմերում։ Շիրվանզադեն համարվում է հայ արձակի դասականներից մեկը։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հետագա գրողների ստեղծագործություններում։ Նա շարունակում է մնալ հայ գրականության կարևորագույն անուններից մեկը։ menu_book19 Read more