История русского литературного языка (XI – первая половина XIX вв.)

History

Աշխատությունը պատմագիտական բնույթի ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է հայկական պետականության և հայ ժողովրդի պատմական անցյալի համակարգված ներկայացմանը՝ հին և միջնադարյան պատմության վերաբերյալ հեղինակներին հասանելի աղբյուրների ու պատմագրական պատկերացումների հիման վրա։ Բովանդակության առանցքում հայկական թագավորությունների առաջացման, զարգացման, քաղաքական հարաբերությունների, իշխանական համակարգերի և հարևան պետությունների հետ փոխհարաբերությունների պատմությունն է։ Պատմական իրադարձությունները ներկայացվում են ժամանակագրական հաջորդականությամբ՝ փորձելով ամբողջական պատկեր ստեղծել Հայաստանի քաղաքական պատմության հիմնական փուլերի վերաբերյալ։ Ուշադրություն է հատկացվում հայկական պետական կազմավորումների իշխանական կառուցվածքին, թագավորական տոհմերին, գահակալական հաջորդականությանը, պատերազմներին, դիվանագիտական հարաբերություններին և երկրի ներքին քաղաքական զարգացումներին։ Կարևոր տեղ են զբաղեցնում Հայաստանի և տարածաշրջանային խոշոր տերությունների փոխհարաբերությունները, որոնց համատեքստում ներկայացվում են հայկական պետականության պահպանման, վերականգնման կամ քաղաքական դիրքի փոփոխության տարբեր ժամանակաշրջաններ։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում ոչ միայն իր հաղորդած պատմական նյութով, այլև որպես պատմագրական հուշարձան, քանի որ արտացոլում է այն ժամանակաշրջանի գիտական միջավայրում Հայաստանի պատմության ընկալման և շարադրման առանձնահատկությունները։ Հեղինակների կողմից օգտագործված տեղեկությունների քննությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու, թե ինչպիսի պատմական աղբյուրներ և նախորդ աշխատություններ էին հասանելի նրանց և ինչպես էին այդ նյութերը համադրվում միասնական պատմական շարադրանքի մեջ։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի հայկական և օտար պատմագրական ավանդույթների հնարավոր փոխազդեցության ուսումնասիրությունը, ինչպես նաև հայոց պատմության առանձին դրվագների մեկնաբանման եղանակների համեմատությունը հետագա պատմագիտական մոտեցումների հետ։ Աղբյուրագիտական տեսանկյունից կարևոր է տարբերակել աշխատության մեջ ներկայացված պատմական տեղեկությունները և հեղինակների սեփական մեկնաբանությունները՝ հաշվի առնելով այն ժամանակաշրջանի պատմագիտության մեթոդաբանական առանձնահատկությունները։ Նյութը կարող է օգտակար լինել նաև Հայաստանի պատմության վերաբերյալ ռուսալեզու պատմագրության ձևավորման և զարգացման ուսումնասիրության համար։ Այն հնարավորություն է տալիս հետևելու, թե ինչպես էին հայկական պետականության պատմությունը, քաղաքական ավանդույթները և տարածաշրջանային հարաբերությունները ներկայացվում ավելի վաղ պատմագիտական գրականության մեջ։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել հայագետների, պատմաբանների և աղբյուրագետների համար՝ միաժամանակ ծառայելով որպես նյութ հայոց պատմության պատմագրության, հայկական պետականության վերաբերյալ պատկերացումների զարգացման և պատմագիտական գիտելիքի տարածման ուղիների ուսումնասիրության համար։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է մեքենաշինական ձեռնարկությունների ակտիվների օգտագործման արդյունավետության բարձրացման տեսական և գործնական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում ակտիվները դիտարկվում են որպես ձեռնարկության արտադրական ներուժի և տնտեսական գործունեության կարևորագույն բաղադրիչ, որի արդյունավետ օգտագործումը անմիջականորեն ազդում է արտադրության ծավալների, ինքնարժեքի, շահութաբերության և ֆինանսական կայունության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հիմնական և շրջանառու ակտիվների կազմի ու կառուցվածքի ուսումնասիրությանը, դրանց տեխնիկական վիճակի գնահատմանը, արտադրական հզորությունների օգտագործման մակարդակին և ակտիվների շրջանառելիության արագությանը։ Մեքենաշինական ձեռնարկությունների համար կարևոր խնդիր է նաև սարքավորումների ֆիզիկական և բարոյական մաշվածության նվազեցումը, քանի որ հնացած հիմնական միջոցները կարող են մեծացնել արտադրական ռիսկերը և նվազեցնել արդյունավետությունը։ Աշխատանքում վերլուծվում են ակտիվների օգտագործման արդյունավետությունը բնութագրող տնտեսական ցուցանիշները, դրանց փոփոխության վրա ազդող գործոնները և չօգտագործված ներուժի բացահայտման մեթոդները։ Կարևորվում են արտադրական հզորությունների բեռնվածության բարձրացումը, սարքավորումների շահագործման և տեխնիկական սպասարկման կատարելագործումը, պարապուրդների կրճատումը, արտադրական գործընթացների արդիականացումը և նոր տեխնոլոգիաների ներդրումը։ Ժամանակակից հետազոտությունները ևս ցույց են տալիս, որ կապիտալի ավելի արդյունավետ բաշխումը կարող է էապես բարձրացնել մշակող արդյունաբերության ընդհանուր արտադրողականությունը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում նաև շրջանառու ակտիվների կառավարմանը՝ պաշարների օպտիմալ մակարդակի ապահովմանը, դեբիտորական պարտքերի կառավարմանը և դրամական միջոցների արդյունավետ օգտագործմանը, քանի որ դրանց միջև հավասարակշռությունը կարևոր է արտադրության և շրջանառության անընդհատության համար։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է ակտիվների օգտագործման արդյունավետության բարձրացման կազմակերպատնտեսական մեխանիզմների մշակումը՝ ներառյալ ներդրումային քաղաքականության կատարելագործումը, տեխնիկական վերազինումը, արտադրության կազմակերպման բարելավումը, աշխատողների որակավորման բարձրացումը և նյութական խթանման արդյունավետ համակարգերի կիրառումը։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են նպաստել մեքենաշինական ձեռնարկությունների արտադրական ներուժի առավել լիարժեք օգտագործմանը, ծախսերի նվազեցմանը, արտադրողականության և մրցունակության բարձրացմանը, ինչպես նաև լրացուցիչ ներդրումների անհրաժեշտությունը սահմանափակելու միջոցով առկա ռեսուրսների ավելի արդյունավետ կիրառմանը։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, ձեռնարկությունների ղեկավարներին, ֆինանսական և արտադրական կառավարման մասնագետներին, մեքենաշինության ոլորտի մասնագետներին, վերլուծաբաններին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Culture

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է հայկական ազգային օպերաներում վոկալ դերերգերի առանձնահատկությունների վերլուծությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով Armen Tigranyan-ի «Անուշ» և Alexander Spendiaryan-ի «Ալմաստ» օպերաներին։ Աշխատության մեջ դիտարկվում է, թե ինչպես են վոկալ կերպարները ձևավորվում հայկական ժողովրդական երաժշտական մտածողության, ինտոնացիոն լեզվի և եվրոպական օպերային ավանդույթի համադրության հիման վրա՝ ստեղծելով ազգային ինքնատիպ դրամատուրգիական արտահայտչաձև։ «Անուշ» օպերայում վոկալ դերերգերը բնութագրվում են մեղեդիական պարզությամբ, երգեցիկ խոսքի մոտիկությամբ և ժողովրդական երգարվեստից եկող ինտոնացիոն կառուցվածքներով, որոնք ընդգծում են հերոսների հուզական անմիջականությունը և սոցիալական միջավայրի ավանդական բնույթը։ «Ալմաստ» օպերայում վոկալ գրությունն ավելի բարդ է՝ պայմանավորված սիմֆոնիկ մտածողության ուժեղացմամբ, դրամատիկ կոնֆլիկտների խորացմամբ և եվրոպական օպերային տեխնիկայի ազդեցությամբ, ինչը վոկալ դերերգերին հաղորդում է ավելի զարգացած ձևային և տեխնիկական պահանջներ։ Աշխատությունը նաև ընդգծում է, որ երկու ստեղծագործություններում էլ վոկալ արտահայտչամիջոցները ծառայում են ոչ միայն կերպարների բնութագրմանը, այլև ազգային երաժշտական ինքնության ձևավորմանը՝ միավորելով ժողովրդական և դասական երաժշտական համակարգերը մեկ ամբողջական գեղարվեստական լեզվի մեջ։

Mathematics

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է ոչ ճիշտ էլիպտիկ դիֆերենցիալ հավասարումների համար Ռիմանի տիպի եզրային խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է վերլուծել այն դիֆերենցիալ հավասարումների լուծումների գոյության, միակության, կայունության և կառուցվածքի հետ կապված խնդիրները, որոնց համար դասական էլիպտիկության պայմանները ամբողջությամբ չեն կատարվում։ Աշխատանքի շրջանակում ուսումնասիրվում են մասնակի ածանցյալներով դիֆերենցիալ հավասարումների համապատասխան դասերը, դրանց սահմանային պայմանները և Ռիմանի տիպի եզրային խնդիրների ձևակերպման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն դեպքերին, երբ հավասարման օպերատորի հատկությունները բերում են ստանդարտ էլիպտիկ խնդիրների համեմատ ավելի բարդ վարքագծի և պահանջում են հատուկ մաթեմատիկական մոտեցումների կիրառում։ Հետազոտության ընթացքում կարող են օգտագործվել ֆունկցիոնալ անալիզի, կոմպլեքս անալիզի, դիֆերենցիալ հավասարումների տեսության և ինտեգրալ հավասարումների մեթոդներ՝ եզրային պայմանների և դիֆերենցիալ օպերատորի միջև կապը ուսումնասիրելու համար։ Կարող են վերլուծվել լուծումների դասերը, դրանց կանոնավորությունը, սահմանային վարքագիծը և տարբեր պայմանների դեպքում խնդրի լուծելիության չափանիշները։ Աշխատանքի կարևոր ուղղություններից է նաև Ռիմանի տիպի եզրային պայմանների կիրառմամբ ոչ ճիշտ էլիպտիկ խնդիրների լուծման արդյունավետ մեթոդների մշակումը կամ հիմնավորումը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել ոչ ստանդարտ էլիպտիկ հավասարումների տեսության զարգացմանը և կիրառվել մաթեմատիկական ֆիզիկայի, մեխանիկայի ու այլ կիրառական ոլորտներում առաջացող բարդ եզրային խնդիրների ուսումնասիրության համար։

Linguistics

Grammaire pratique du français-ը ֆրանսերենի գործնական քերականության ուսումնական ձեռնարկ է, որը նախատեսված է տարբեր մակարդակի սովորողների համար և նպատակ ունի համակարգված ու կիրառական ձևով ներկայացնել ֆրանսերենի հիմնական քերականական կանոնները, աշխատությունում ընդգրկվում են բայի ժամանակաձևերը, համաձայնությունը (genre et nombre), դերանունները, նախդիրները, նախադասության կառուցվածքը և շարադասության հիմնական օրենքները, միաժամանակ յուրաքանչյուր թեմա ուղեկցվում է գործնական վարժություններով, որոնք օգնում են ամրապնդել տեսական նյութը իրական կիրառության միջոցով, հատուկ ուշադրություն է դարձվում ճիշտ գրավոր և բանավոր խոսքի ձևավորմանը, ինչպես նաև հաճախ հանդիպող սխալների կանխմանը, աշխատությունը նաև ծառայում է որպես ինքնուսուցման արդյունավետ աղբյուր՝ թույլ տալով աստիճանաբար զարգացնել լեզվական ճշգրտություն և հաղորդակցական հմտություններ ֆրանսերենում։

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է Չեռնոբիլի ատոմային էլեկտրակայանի վթարի հետևանքների վերացման աշխատանքներին մասնակցած անձանց երկարաժամկետ բժշկական հսկողության և դիսպանսերային սպասարկման կազմակերպման խնդիրներին։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են տվյալ խմբի առողջական վիճակի պարբերական գնահատման, հնարավոր ուշացած առողջական փոփոխությունների ժամանակին հայտնաբերման, կանխարգելիչ միջոցառումների և մասնագիտացված բժշկական օգնության կազմակերպման սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ճառագայթային ազդեցության ենթարկված անձանց առողջության վերաբերյալ տվյալների համակարգված հավաքագրմանը, բժշկական փաստաթղթերի վարմանը և երկարաժամկետ դիտարկումների արդյունքների համեմատական գնահատմանը։ Քննվում են կլինիկական, լաբորատոր և գործիքային հետազոտությունների նշանակությունը՝ հաշվի առնելով յուրաքանչյուր անձի ստացած ազդեցության պայմանները, տարիքը, աշխատանքի բնույթը, ուղեկցող հիվանդությունները և առողջության ընդհանուր վիճակը։ Կարևորվում է տարբեր օրգան-համակարգերի գործունեության պարբերական վերահսկումը և այնպիսի փոփոխությունների վաղ հայտնաբերումը, որոնք կարող են պահանջել լրացուցիչ հետազոտություն կամ համապատասխան մասնագետի խորհրդատվություն։ Աշխատության մեջ կարող են վերլուծվել դիսպանսերային հաշվառման կազմակերպական առանձնահատկությունները, հետազոտությունների պարբերականությունը, հիվանդությունների կառուցվածքը և բժշկական օգնության տարբեր մակարդակների միջև համագործակցությունը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում կանխարգելիչ բժշկության նշանակությանը, քանի որ երկարատև հսկողության նպատակը ոչ միայն արդեն ձևավորված հիվանդությունների հայտնաբերումն է, այլև առողջական ռիսկերի ժամանակին գնահատումն ու հնարավոր բարդությունների կանխարգելումը։ Դիտարկվում են նաև առողջական ցուցանիշների փոփոխությունները տարիների ընթացքում, ինչը հնարավորություն է տալիս գնահատել հետազոտվող խմբի հիվանդացության առանձնահատկությունները և կատարելագործել բժշկական հսկողության ծրագրերը։ Համաճարակաբանական և կլինիկական տվյալների համադրումը կարևոր է ճառագայթային ազդեցության հնարավոր երկարաժամկետ հետևանքների գիտական գնահատման համար՝ միաժամանակ հաշվի առնելով այլ կենսաբանական, սոցիալական և շրջակա միջավայրի գործոնների ազդեցությունը։ Համակարգված դիսպանսերային հսկողությունը հնարավորություն է տալիս ձևավորել երկարաժամկետ բժշկական տվյալների բազա, ապահովել հիվանդությունների վաղ հայտնաբերումը և անհրաժեշտության դեպքում ժամանակին կազմակերպել համապատասխան բուժօգնություն։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել ճառագայթային բժշկության, հանրային առողջության, համաճարակաբանության, կանխարգելիչ բժշկության և մասնագիտական առողջության պահպանման ոլորտներում աշխատող բժիշկների, հետազոտողների ու ուսանողների համար։