Клиника и диагностика ранних осложнений черепно–мозговой травмы и их хирургическое лечение

Culture

Այս գիրքը նվիրված է XII-XIII դարերի հայկական ճարտարապետական հուշարձանների զարդաքանդակի ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով միջնադարյան հայկական ճարտարապետության գեղարվեստական և դեկորատիվ համակարգի կարևորագույն առանձնահատկությունները։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են այդ ժամանակաշրջանի եկեղեցիների, վանական համալիրների և այլ ճարտարապետական կառույցների քանդակային հարդարանքը, դրա ձևավորման սկզբունքները, պատկերային ու զարդանախշային մոտիվները, ինչպես նաև քանդակագործական լուծումների կապը կառույցների ընդհանուր ճարտարապետական հորինվածքի հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բուսական, երկրաչափական և կենդանական զարդանախշերին, խորհրդանշական պատկերներին, քանդակազարդ խաչերին, դռների, պատուհանների, ճակատների և այլ ճարտարապետական մանրամասների ձևավորմանը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել զարդաքանդակը ոչ միայն որպես շինության արտաքին հարդարանքի միջոց, այլև որպես ինքնուրույն գեղարվեստական լեզու, որն արտահայտում է տվյալ դարաշրջանի գեղագիտական ընկալումները, կրոնական պատկերացումները և մշակութային ավանդույթները։ Գրքում ուշադրություն է դարձվում նաև տարբեր հուշարձանների միջև առկա ընդհանրություններին և տարբերություններին, ձևերի ու մոտիվների զարգացմանը, ինչպես նաև հայկական միջնադարյան քանդակագործության տեղին ազգային ճարտարապետական դպրոցի ձևավորման և զարգացման գործընթացում։ Նյութը արժեքավոր է հայկական միջնադարյան արվեստի և ճարտարապետության պատմությունն ուսումնասիրելու տեսանկյունից, քանի որ հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալ XII-XIII դարերի հայկական մշակույթի բարձր գեղարվեստական մակարդակը և ճարտարապետական հուշարձանների դեկորատիվ համակարգի բազմազանությունը։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել արվեստաբաններին, ճարտարապետներին, պատմաբաններին, հնագետներին, մշակութաբաններին, ուսանողներին և հայկական միջնադարյան մշակույթի ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Literature

Այս ժողովածուն ներառում է Մուրացանի փոքրածավալ արձակ գործեր, որոնք կառուցված են առօրյա կյանքի պարզ իրավիճակների և խոսակցությունների շուրջ, սակայն դրանց խորքում հեղինակը բացահայտում է մարդկային բնավորության, հասարակական հարաբերությունների և բարոյական ընտրությունների բարդ շերտերը։ «Առօրյա զրույցներում» Մուրացանը հաճախ ընտրում է սովորական մարդկանց միջավայր՝ շուկա, ընտանիք, ընկերական շրջապատ կամ քաղաքային կենցաղ, որտեղ տեղի ունեցող փոքր դեպքերը դառնում են միջոց՝ ցույց տալու մարդու իրական արժեքները, վերաբերմունքը ճշմարտության, արդարության և պատասխանատվության նկատմամբ։ Գործերը աչքի են ընկնում պարզ, խոսակցական ոճով, ինչը դրանք դարձնում է հասանելի լայն ընթերցողի համար, սակայն այդ պարզության տակ թաքնված է հստակ բարոյախոսական շերտ և երբեմն նաև մեղմ քննադատություն հասարակական թերությունների նկատմամբ։ Հեղինակը մեծ ուշադրություն է դարձնում հոգեբանական դիտարկումներին՝ ցույց տալով, թե ինչպես են մարդկանց խոսքերը, փոքր գործողությունները կամ աննշան թվացող որոշումները բացահայտում նրանց ներքին էությունը։ Այս գործերը միաժամանակ ծառայում են որպես գրական և դաստիարակչական նյութ՝ նպաստելով ընթերցողի դիտողականության և բարոյական ընկալման զարգացմանը։

Finance

Աշխատանքը նվիրված է առևտրային բանկերի ֆինանսական դրության գնահատման տեսական, մեթոդաբանական և գործնական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության առևտրային բանկերի օրինակով։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել բանկերի ֆինանսական կայունությունը բնութագրող հիմնական ցուցանիշները, գնահատել դրանց հաշվարկման և վերլուծության կիրառվող մեթոդները, ինչպես նաև ուսումնասիրել այն գործոնները, որոնք կարող են ազդել բանկի վճարունակության, իրացվելիության, շահութաբերության, կապիտալի բավարարության և ընդհանուր ֆինանսական կայունության վրա։ Աշխատանքի հիմքում ընկած է այն գաղափարը, որ բանկի ֆինանսական վիճակի գնահատումը չի կարող սահմանափակվել մեկ կամ մի քանի ցուցանիշների ուսումնասիրությամբ, քանի որ բանկային գործունեությունը փոխկապակցված ֆինանսական գործընթացների ամբողջություն է։ Հետևաբար անհրաժեշտ է համակողմանիորեն դիտարկել ակտիվների և պարտավորությունների կառուցվածքը, սեփական կապիտալի ծավալը, վարկային և ներդրումային գործունեությունը, ներգրավված միջոցների կազմը, եկամուտներն ու ծախսերը և դրանց փոփոխությունների դինամիկան։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է առևտրային բանկերի ակտիվների որակի գնահատումը։ Բանկային ակտիվների զգալի մասը սովորաբար կապված է վարկավորման հետ, ուստի վարկային պորտֆելի ծավալը, կառուցվածքը, կենտրոնացվածությունը և վարկային ռիսկի մակարդակը կարևոր դեր են խաղում ֆինանսական կայունության որոշման գործում։ Վարկերի հնարավոր արժեզրկումը և ժամկետանց պարտավորությունների աճը կարող են բացասաբար ազդել ինչպես շահութաբերության, այնպես էլ կապիտալի բավարարության վրա։ Այդ պատճառով աշխատանքում կարևորվում է վարկային ռիսկի գնահատումը և դրա ազդեցության վերլուծությունը բանկի ընդհանուր ֆինանսական վիճակի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում իրացվելիության խնդրին։ Բանկը պետք է կարողանա ժամանակին կատարել իր պարտավորությունները ավանդատուների, վարկատուների և այլ գործընկերների նկատմամբ, ուստի բարձր իրացվելիության ապահովումը բանկային կայունության կարևոր նախապայման է։ Միաժամանակ չափազանց բարձր իրացվելիությունը կարող է սահմանափակել շահութաբերությունը, եթե բանկի ռեսուրսների զգալի մասը չի օգտագործվում եկամուտ ստեղծող գործառնություններում։ Այս հակասության ուսումնասիրությունը կարևոր է բանկի ակտիվների և պարտավորությունների արդյունավետ կառավարման տեսանկյունից։ Աշխատանքում կարևոր տեղ է զբաղեցնում կապիտալի բավարարության գնահատումը։ Սեփական կապիտալը բանկի ֆինանսական պաշտպանության կարևորագույն գործոններից է և ծառայում է որպես հնարավոր կորուստների կլանման միջոց։ Կապիտալի կառուցվածքը, դրա համարժեքությունը ռիսկային ակտիվների նկատմամբ և փոփոխության դինամիկան հնարավորություն են տալիս գնահատելու բանկի ֆինանսական դիմակայունությունը։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև բանկային կապիտալի ձևավորման աղբյուրներին և դրա արդյունավետ օգտագործման խնդիրներին։ Ֆինանսական դրության կարևոր բաղադրիչ է շահութաբերությունը։ Աշխատանքում կարող են վերլուծվել բանկերի շահույթի ձևավորման աղբյուրները, տոկոսային և ոչ տոկոսային եկամուտները, գործառնական և վարչական ծախսերը, ակտիվների ու սեփական կապիտալի շահութաբերության ցուցանիշները։ Շահութաբերության դինամիկայի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պարզելու, թե որքան արդյունավետ է բանկն օգտագործում իր ռեսուրսները և ինչ գործոններ են նպաստում կամ խոչընդոտում ֆինանսական արդյունքի ձևավորմանը։ ՀՀ առևտրային բանկերի օրինակով իրականացվող վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս տեսական դրույթները կապել կոնկրետ բանկային համակարգի զարգացման առանձնահատկությունների հետ։ Կարող են ուսումնասիրվել առանձին բանկերի հաշվեկշռային տվյալները, ֆինանսական հաշվետվությունները և հիմնական ցուցանիշների փոփոխությունները՝ դրանց միջև համեմատական վերլուծություն իրականացնելու նպատակով։ Այդպիսի մոտեցումը հնարավորություն է տալիս բացահայտել ինչպես ամբողջ համակարգին բնորոշ միտումները, այնպես էլ առանձին բանկերի ֆինանսական կառավարման առանձնահատկությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել գործակիցների մեթոդը, հորիզոնական և ուղղահայաց վերլուծությունը, դինամիկ շարքերի ուսումնասիրությունը և համեմատական գնահատումը։ Ֆինանսական գործակիցների միջոցով հնարավոր է առանձին գնահատել իրացվելիության, շահութաբերության, կապիտալի բավարարության, ակտիվների որակի և ֆինանսական լծակի մակարդակները, իսկ դրանց համադրումը հնարավորություն է տալիս ստանալ բանկի ընդհանուր ֆինանսական վիճակի ավելի ամբողջական պատկերը։ Աշխատանքում կարևոր նշանակություն ունի նաև բանկային ռիսկերի համալիրը։ Վարկային, շուկայական, արժութային, տոկոսադրույքային, գործառնական և իրացվելիության ռիսկերը կարող են փոխկապակցված կերպով ազդել բանկի ֆինանսական արդյունքների վրա։ Հետևաբար ֆինանսական դրության գնահատումը պետք է ներառի ոչ միայն արդեն ձևավորված ցուցանիշների վերլուծություն, այլև ռիսկերի կառավարման արդյունավետության ուսումնասիրություն։ Առանձին ուշադրություն կարող է դարձվել արտաքին տնտեսական միջավայրի ազդեցությանը՝ ներառյալ տոկոսադրույքների, արժութային շուկայի, տնտեսական ակտիվության և ֆինանսական շուկաների փոփոխությունները։ Աշխատանքի կիրառական նշանակությունը կայանում է նրանում, որ ֆինանսական վիճակի համակողմանի գնահատման արդյունքները կարող են օգտագործվել բանկի կառավարման որոշումների ընդունման, ռիսկերի կանխարգելման, ակտիվների և պարտավորությունների օպտիմալացման և ֆինանսական կայունության բարձրացման նպատակով։ Նման վերլուծությունը կարևոր է նաև բանկային վերահսկողության և ֆինանսական համակարգի կայունության տեսանկյունից։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը միավորում է ֆինանսական վերլուծության և բանկային կառավարման մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել ՀՀ առևտրային բանկերի ֆինանսական դրության գնահատման հիմնական մեթոդական խնդիրները և դրանց լուծման հնարավոր ուղղությունները։ Թեման ունի կարևոր տնտեսական և գործնական նշանակություն, քանի որ առևտրային բանկերի ֆինանսական կայունությունը անմիջականորեն կապված է ֆինանսական համակարգի արդյունավետ գործունեության, ավանդատուների և վարկառուների շահերի պաշտպանության, տնտեսության վարկավորման և ընդհանուր տնտեսական կայունության ապահովման հետ։

Literature

Այս աշխատությունը նվիրված է պատերազմի թեմայի և Ռիչարդ Օլդինգտոնի վեպերի փոխկապակցվածության ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով բարոյական և սոցիալական ասպեկտներին։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում է Առաջին համաշխարհային պատերազմի ազդեցությունը գրողի ստեղծագործական աշխարհընկալման վրա, ինչպես նաև այն կերպ, թե ինչպես է պատերազմը վերածվում մարդու ներաշխարհի, հասարակական հարաբերությունների և արժեքային համակարգերի քննադատական արտացոլման միջոցի նրա արձակում։ Աշխատությունում դիտարկվում են Օլդինգտոնի վեպերում պատերազմի ներկայացման ձևերը՝ ոչ միայն որպես ռազմական իրադարձություն, այլ նաև որպես մարդկային հոգեբանության, բարոյական անկման և սոցիալական ճգնաժամի աղբյուր։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կերպարների ներքին կոնֆլիկտներին, հասարակական նորմերի խախտմանը և անհատի օտարացման գործընթացներին պատերազմական իրականության պայմաններում։ Վերլուծվում են նաև բարոյական արժեքների վերաիմաստավորումը և սոցիալական կառուցվածքների քայքայումը, որոնք արտացոլվում են գրողի գեղարվեստական համակարգում։

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է շագանակագեղձի բարորակ գերաճի բուժման նպատակով տրանսուրետրալ ռեզեկցիայի կիրառման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը այն հիվանդների շրջանում, որոնց մոտ վիրահատական միջամտությունը կապված է բարձր ռիսկի հետ։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է բուժման մեթոդի արդյունավետության, անվտանգության, կիրառման ցուցումների և կլինիկական արդյունքների գնահատման վրա՝ հաշվի առնելով հիվանդների ընդհանուր առողջական վիճակը, տարիքը, ուղեկցող հիվանդությունները և վիրահատական բարդությունների առաջացման հավանականությունը։ Ուսումնասիրվում են շագանակագեղձի բարորակ գերաճի հետևանքով առաջացող միզարձակման խանգարումները, ստորին միզուղիների ֆունկցիոնալ փոփոխությունները և դրանց ազդեցությունը հիվանդների կյանքի որակի վրա։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում բարձր վիրահատական ռիսկ ունեցող հիվանդների նախավիրահատական գնահատմանը և բուժման առավել նպատակահարմար մարտավարության ընտրությանը։ Դիտարկվում են սրտանոթային, շնչառական և այլ ուղեկցող հիվանդությունների հնարավոր ազդեցությունները վիրահատական միջամտության ընթացքի և հետվիրահատական վերականգնման վրա։ Տրանսուրետրալ մեթոդը ներկայացվում է որպես շագանակագեղձի ախտահարված հյուսվածքի հեռացման նվազ ինվազիվ մոտեցում, որի կիրառման ընթացքում կարևոր է հնարավոր բարդությունների կանխարգելումը և հիվանդի վիճակի շարունակական վերահսկումը։ Ուշադրություն է դարձվում վիրահատությունից առաջ իրականացվող հետազոտություններին, հիվանդների ռիսկային խմբերի առանձնացմանը, միջամտության արդյունքների գնահատմանը և հետվիրահատական շրջանի կազմակերպմանը։ Քննարկվում են բուժման արդյունավետությունը բնութագրող կլինիկական ցուցանիշները, միզարձակման բարելավման աստիճանը, վերականգնման ընթացքը և բուժման երկարաժամկետ արդյունքների գնահատման կարևորությունը։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում այն գործոնների բացահայտմանը, որոնք կարող են բարձրացնել բարդությունների հավանականությունը կամ ազդել բուժման վերջնական արդյունքի վրա։ Աշխատությունը նպաստում է բարձր ռիսկ ունեցող հիվանդների բուժման անհատականացված մոտեցումների ձևավորմանը և վիրաբուժական մարտավարության կատարելագործմանը՝ նպատակ ունենալով հնարավորինս նվազեցնել միջամտության հետ կապված ռիսկերը և բարձրացնել բուժման արդյունավետությունը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել ուրոլոգիայի, վիրաբուժության և հարակից բժշկական ուղղությունների մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Environmental Science

Նվիրված է շրջակա միջավայրի վիճակի համակարգված դիտարկման, գնահատման և վերահսկման տեսական ու կիրառական հիմունքներին։ Գիրքը ներկայացնում է մոնիտորինգի հիմնական նպատակներն ու խնդիրները՝ ընդգրկելով օդային, ջրային, հողային և կենսաբանական համակարգերի որակի գնահատման սկզբունքները և դրանց փոփոխությունների երկարաժամկետ դիտարկման մեթոդաբանությունը։ Հեղինակը մանրամասն անդրադառնում է շրջակա միջավայրի աղտոտման աղբյուրներին, աղտոտիչների տարածման օրինաչափություններին և դրանց ազդեցությանը էկոհամակարգերի ու մարդու առողջության վրա՝ բացատրելով բնապահպանական ռիսկերի գնահատման հիմունքները։ Աշխատությունում ներկայացվում են նաև մոնիտորինգի կազմակերպման ժամանակակից մոտեցումները, տվյալների հավաքագրման, մշակման և վերլուծության մեթոդները, ինչպես նաև էկոլոգիական տեղեկատվական համակարգերի կիրառությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բնապահպանական ցուցանիշների ստանդարտացմանը և միջազգային պահանջներին համապատասխան մոնիտորինգային համակարգերի կառուցմանը։ Գիրքը նախատեսված է էկոլոգիայի, բնապահպանության, աշխարհագրության և հարակից բնագիտական ոլորտների ուսանողների և մասնագետների համար՝ ծառայելով որպես տեսական և գործնական կարևոր ուղեցույց շրջակա միջավայրի ուսումնասիրության և կառավարման ոլորտում։