Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionHistory
Արևելյան Շիրակը XIX դարի առաջին կեսին (պատմաժողովրդագրական ուսումնասիրություն)
Աշխատությունը նվիրված է XIX դարի առաջին կեսին Արևելյան Շիրակի պատմական և ժողովրդագրական զարգացման ուսումնասիրությանը՝ տարածաշրջանի բնակչության կազմի, բնակավայրերի համակարգի, ժողովրդագրական շարժերի և սոցիալ-տնտեսական պայմանների փոխկապակցված վերլուծությամբ։ Հետազոտության կենտրոնում տվյալ ժամանակաշրջանում տեղի ունեցած քաղաքական և վարչատարածքային փոփոխությունների ազդեցությունն է բնակչության թվաքանակի, տեղաբաշխման և բնակավայրերի զարգացման վրա։ Քննվում են գյուղական և քաղաքային բնակչության հարաբերակցությունը, բնակավայրերի տարածական բաշխումը, ընտանիքների և տնտեսությունների վերաբերյալ պատմական տվյալները, ինչպես նաև բնակչության բնական շարժի ու տեղաշարժերի հնարավոր դրսևորումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում պատերազմների, սահմանային փոփոխությունների, գաղթերի և վերաբնակեցումների ժողովրդագրական հետևանքներին՝ դրանք դիտարկելով տարածաշրջանի ավելի լայն պատմական գործընթացների համատեքստում։ Ուսումնասիրության աղբյուրագիտական հիմքը կարող են կազմել վարչական հաշվառումները, մարդահամարային և հարկային բնույթի նյութերը, եկեղեցական փաստաթղթերը, տեղագրական նկարագրությունները, ճանապարհորդական տեղեկությունները և ժամանակաշրջանին վերաբերող այլ վավերագրեր։ Տարբեր ծագում ունեցող աղբյուրների համադրումը հնարավորություն է տալիս քննադատաբար գնահատել թվային տվյալները և վերականգնել բնակչության կազմի ու բնակեցման պատկերը հնարավորինս ամբողջական ձևով։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում բնակավայրերի պատմական աշխարհագրության ուսումնասիրությունը՝ դրանց անվանումների, վարչական պատկանելության, բնակչության և տնտեսական նշանակության փոփոխությունների դիտարկմամբ։ Ժողովրդագրական գործընթացները կապվում են նաև գյուղատնտեսության, արհեստների, առևտրի, հողօգտագործման և հաղորդակցության ուղիների զարգացման հետ, քանի որ տնտեսական պայմանները կարող էին ազդել բնակչության տեղաբաշխման և բնակավայրերի կենսունակության վրա։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու նաև տարածաշրջանի էթնաժողովրդագրական պատկերը՝ խուսափելով առանձին վիճակագրական տվյալները պատմական համատեքստից դուրս մեկնաբանելուց։ Ժամանակագրական մոտեցումը նպաստում է XIX դարի սկզբի և հաջորդ տասնամյակների ժողովրդագրական իրավիճակների համեմատությանը և փոփոխությունների հիմնական միտումների բացահայտմանը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է պատմագիտության, պատմական ժողովրդագրության, աղբյուրագիտության և պատմական աշխարհագրության մեթոդները՝ Արևելյան Շիրակի բնակչության ու բնակավայրերի զարգացման բազմակողմ պատկերը վերականգնելու նպատակով։
Updated: 2026-09-22History
Լեռնային Ղարաբաղի Ինքնավար Մարզի մշակույթի պատմության վերաիմաստավորումը Արցախի պաշտպանության բանակի ազատագրական առաքելության համատեքստում
Սա պատմամշակութային և քաղաքական-պատմական վերլուծություն է, որը նվիրված է Լեռնային Ղարաբաղի Ինքնավար Մարզի մշակութային պատմության վերաիմաստավորմանը Արցախի պաշտպանության բանակի ազատագրական գործունեության համատեքստում, որտեղ դիտարկվում է տարածաշրջանի մշակութային զարգացման պատմական ընթացքը, ինքնության ձևավորման գործընթացները և դրանց կապը քաղաքական ու ռազմական իրադարձությունների հետ, աշխատանքը ընդգծում է մշակութային հիշողության և ազգային ինքնագիտակցության փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև այն, թե ինչպես են պատմական իրադարձությունները վերակազմավորվում հանրային ընկալման և պատմագրության մեջ տարբեր ժամանակաշրջաններում, միաժամանակ վերլուծվում է զինված հակամարտության ազդեցությունը մշակութային ժառանգության պահպանման, ներկայացման և գաղափարական մեկնաբանությունների վրա՝ ուշադրություն դարձնելով հիշողության քաղաքականությանը և պատմական նարատիվների ձևավորմանը։
Updated: 2026-09-19Medicine
Система комплексного анализа эхографических и компьютерно-томографических данных при заболеваниях патологических состояниях брюшины, полости брюшины, забрюшинного пространства и брюшной стенки
Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է որովայնամզի, որովայնի խոռոչի, հետորովայնամզային տարածության և որովայնի պատի հիվանդությունների ու ախտաբանական վիճակների ախտորոշման համար էխոգրաֆիկ և համակարգչային շերտագրական տվյալների համալիր վերլուծության համակարգի մշակմանն ու կիրառմանը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են բժշկական պատկերների համադրման, մշակման և գնահատման ժամանակակից մոտեցումները, որոնք հնարավորություն են տալիս բարձրացնել ախտորոշման ճշգրտությունը, արագությունը և տեղեկատվական արժեքը։ Հեղինակը վերլուծում է տարբեր ախտաբանական գործընթացների պատկերային առանձնահատկությունները, առաջարկում է տվյալների համակարգված գնահատման մեթոդաբանություն և ցույց տալիս համալիր ախտորոշման առավելությունները կլինիկական որոշումների կայացման գործընթացում։ Ուսումնասիրությունն ընդգծում է համակարգչային տեխնոլոգիաների և ճառագայթային ախտորոշման մեթոդների համատեղ կիրառման կարևորությունը՝ հիվանդությունների վաղ հայտնաբերման, տարբերակիչ ախտորոշման և բուժման արդյունավետ պլանավորման նպատակով։ Գիրքը նախատեսված է ճառագայթաբանների, վիրաբույժների, գաստրոէնտերոլոգների, ուլտրաձայնային ախտորոշման մասնագետների, գիտաշխատողների, ռեզիդենտների և բժշկական բուհերի ուսանողների համար։
Updated: 2026-09-04Medicine
Высокомагнезиальные мантийные породы при лечении запущенных форм рака шейки матки
Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է արգանդի վզիկի քաղցկեղի առաջադեմ ձևերի բուժման ընթացքում բարձր մագնեզիում պարունակող մանտիական ապարների կիրառման հնարավորությունների և դրանց ազդեցության ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են հետազոտության տեսական հիմքերը, կիրառվող բուժական մոտեցումները, կլինիկական դիտարկումների արդյունքները և դրանց գնահատումը՝ անդրադառնալով հիվանդության ընթացքի, բուժման արդյունավետության և հիվանդների ընդհանուր վիճակի բարելավման հետ կապված հարցերին։ Հեղինակը վերլուծում է նորարարական կամ փորձարարական մեթոդների կիրառման գիտական հիմնավորումները, համեմատում դրանք ընդունված բուժական մոտեցումների հետ և քննարկում դրանց հնարավոր առավելություններն ու սահմանափակումները։ Աշխատությունն ընդգրկում է կլինիկական տվյալների, լաբորատոր հետազոտությունների և գիտական վերլուծությունների արդյունքներ՝ նպաստելով ուռուցքաբանության ոլորտում հետագա ուսումնասիրությունների զարգացմանը։ Գիրքը նախատեսված է ուռուցքաբանների, գինեկոլոգների, բժշկական գիտաշխատողների, կլինիկական հետազոտողների, բժշկական բուհերի ուսանողների և առողջապահության ոլորտի մասնագետների համար, ովքեր հետաքրքրված են քաղցկեղի բուժման նորարարական և հետազոտական մոտեցումներով։
Updated: 2026-09-01Other Subjects
Գեոդեզիա. Մաս I
Գրքում ներկայացվում են գեոդեզիայի հիմնական հասկացությունները, զարգացման պատմական փուլերը և դրա կիրառման ոլորտները։ Բացատրվում են Երկրի ձևի և չափերի մասին պատկերացումները, ինչպես նաև կոորդինատային համակարգերի հիմունքները, որոնք անհրաժեշտ են տարածքային չափումների համար։ Առանձին բաժիններ նվիրված են պարզ գեոդեզիական գործիքներին և չափման սկզբունքներին՝ ինչպես են կատարվում հեռավորությունների, անկյունների և բարձրությունների առաջին չափումները։ Ներկայացվում են նաև դաշտային աշխատանքների կազմակերպման ընդհանուր կանոնները։ Գիրքը ծառայում է որպես հիմք հետագա՝ ավելի բարդ գեոդեզիական առարկաների ուսումնասիրման համար և կարևոր է ուսանողների մասնագիտական պատրաստվածության սկզբնական փուլում։
Updated: 2026-09-22Other Subjects
Բանբեր Հայաստանի գրադարանների ։ 2019, N 1
«Բանբեր Հայաստանի գրադարանների» գիտամեթոդական հանդեսի 2019 թվականի առաջին համարը նվիրված է գրադարանագիտության, մատենագիտության, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և ժամանակակից գրադարանային գործունեության արդիական հարցերին։ Համարում ընդգրկված են գիտական հոդվածներ, վերլուծություններ և մասնագիտական ուսումնասիրություններ, որոնք լուսաբանում են Հայաստանի գրադարանային համակարգի զարգացման միտումները, թվային տեխնոլոգիաների ներդրման հնարավորությունները, տեղեկատվական ռեսուրսների կառավարման, թվայնացման, պահպանման և մատչելիության խնդիրները, ինչպես նաև գրադարանների կրթական, մշակութային և գիտական դերի ընդլայնման ուղիները։ Հրատարակությունն անդրադառնում է նաև հայ գրքի և մամուլի պատմությանը, միջազգային գրադարանային փորձին, տեղեկատվության կազմակերպման և ավտոմատացված համակարգերի կիրառման ժամանակակից մոտեցումներին՝ նպաստելով ոլորտի մասնագետների գիտելիքների փոխանակմանը և մասնագիտական զարգացմանը։ Հանդեսը նախատեսված է գրադարանավարների, մատենագետների, արխիվագետների, տեղեկատվական համակարգերի մասնագետների, գիտաշխատողների, դասախոսների, ուսանողների և գրադարանային գործի զարգացմամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։
Updated: 2026-09-06