Система комплексного анализа эхографических и компьютерно-томографических данных при заболеваниях патологических состояниях брюшины, полости брюшины, забрюшинного пространства и брюшной стенки

Պատմություն

Աշխատանքը նվիրված է 1918 թվականին Ախալցխայի և Ախալքալաքի գավառներում տեղի ունեցած ինքնապաշտպանական պայքարի ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով այդ ժամանակաշրջանի ռազմաքաղաքական իրավիճակը, բնակչության առջև ծառացած վտանգները և կազմակերպված դիմադրության առանձնահատկությունները։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են Առաջին համաշխարհային պատերազմի ավարտին և Ռուսական կայսրության փլուզումից հետո Հարավային Կովկասում ստեղծված քաղաքական ու ռազմական անկայունությունը, որի պայմաններում տեղի հայ բնակչությունը կանգնեց իր բնակավայրերի, բնակչության և ազգային անվտանգության պաշտպանության անհրաժեշտության առաջ։ Ուսումնասիրության մեջ կարևոր տեղ է հատկացվում Ախալցխայի և Ախալքալաքի գավառների աշխարհագրական ու ռազմավարական նշանակությանը, տեղական բնակչության կազմին և տարածաշրջանում գործող քաղաքական ու ռազմական ուժերի փոխհարաբերություններին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ինքնապաշտպանության կազմակերպման ձևերին, տեղական զինված խմբերի կազմավորմանը, հրամանատարությանը, պաշտպանական դիրքերի ստեղծմանը և ռազմական գործողությունների ընթացքին։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև տեղի հայ բնակչության համախմբմանը, ինքնակազմակերպման գործընթացներին և համայնքային կառույցների դերակատարությանը՝ ռազմական սպառնալիքներին դիմակայելու գործում։ Ուսումնասիրվում են ինչպես ռազմական բախումների ընթացքն ու արդյունքները, այնպես էլ բնակչության անվտանգության, տեղահանությունների, մարդկային կորուստների և նյութական վնասների հետ կապված խնդիրները։ Կարևորվում է ինքնապաշտպանության դերը տարածաշրջանում հայկական բնակչության պահպանման և հետագա քաղաքական զարգացումների վրա դրա ունեցած ազդեցության տեսանկյունից։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու 1918 թվականի իրադարձությունները ոչ միայն որպես առանձին ռազմական դրվագներ, այլև որպես տարածաշրջանային քաղաքական վերադասավորումների, ազգային ինքնակազմակերպման և բնակչության գոյության համար մղվող պայքարի կարևոր բաղադրիչ։ Աշխատանքը կարող է ներառել նաև ինքնապաշտպանական ուժերի և հարևան քաղաքական ու ռազմական կազմավորումների հարաբերությունների, արտաքին աջակցության հնարավորությունների և տարածաշրջանային ուժերի քաղաքականության ուսումնասիրություն։ Հետազոտության արդյունքները նպաստում են 1918 թվականի Ախալցխայի և Ախալքալաքի իրադարձությունների պատմական նշանակության բացահայտմանը, տեղական ինքնապաշտպանական շարժումների առանձնահատկությունների ըմբռնմանը և տվյալ ժամանակաշրջանի հայոց պատմության ու Հարավային Կովկասի քաղաքական զարգացումների ավելի ամբողջական ներկայացմանը։

Բժշկություն

Աշխատությունը նվիրված է հեմոկոլիտի համախտանիշով ընթացող սուր բակտերիալ աղիքային վարակների կլինիկական և լաբորատոր առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Թեմայի շրջանակում ուսումնասիրվում են այն վարակները, որոնց դեպքում աղիքային բորբոքային գործընթացը կարող է ուղեկցվել կղանքում արյան առկայությամբ, որովայնային ցավերով, ջերմությամբ, ինտոքսիկացիայով և ընդհանուր վիճակի տարբեր աստիճանի խանգարումներով։ Հայաստանի բժշկական գրականության մեջ այս խնդիրը ուսումնասիրվել է նաև կոլիտի և հեմոկոլիտի համախտանիշով ընթացող սուր աղիքային վարակների պատճառագիտական կառուցվածքի համատեքստում, որտեղ դիտարկվել են մասնավորապես շիգելաների և կամպիլոբակտերի դերը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է հիվանդության կլինիկական պատկերի մանրամասն բնութագրումը՝ հիվանդության սկզբի առանձնահատկությունների, ջերմության, որովայնային ցավերի, լուծի հաճախականության և բնույթի, կղանքում արյան ու լորձի առկայության, դեֆեկացիայի ցավոտության, ջրազրկման և ինտոքսիկացիայի աստիճանի գնահատմամբ։ Այս ցուցանիշների համադրումը հնարավորություն է տալիս տարբերակել հեմոկոլիտով ընթացող տարբեր բակտերիալ վարակները և գնահատել հիվանդության ծանրության աստիճանը։ Լաբորատոր հետազոտությունների բաժնում կարող են ուսումնասիրվել արյան ընդհանուր և կենսաքիմիական ցուցանիշները, կղանքի կոպրոլոգիական պատկերը, մանրէաբանական հետազոտությունների արդյունքները և հարուցիչների մոլեկուլային հայտնաբերումը։ Հայաստանի Ինֆեկցիոն հիվանդությունների ազգային կենտրոնի լաբորատոր ծառայություններում ներկայում իրականացվում են ինչպես կղանքի մանրէաբանական հետազոտություններ, այնպես էլ ՊՇՌ մեթոդով շիգելաների, սալմոնելաների, կամպիլոբակտերի և տարբեր պաթոգեն E. coli-ների հայտնաբերում։ Հետազոտության մեջ առանձնահատուկ նշանակություն ունի հիվանդության պատճառագիտական կառուցվածքի բացահայտումը, քանի որ հեմոկոլիտային համախտանիշը կարող է հանդիպել տարբեր բակտերիալ հարուցիչների դեպքում, իսկ դրանց կլինիկական դրսևորումները կարող են էապես նմանվել միմյանց։ Այդ պատճառով լաբորատոր հաստատումը կարևոր է ճիշտ ախտորոշման և համապատասխան բուժական տակտիկայի ընտրության համար։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող է իրականացվել նաև կլինիկական և լաբորատոր տվյալների համադրական վերլուծություն՝ պարզելու համար, թե հիվանդության որ նշաններն են առավել բնորոշ տարբեր հարուցիչներով պայմանավորված վարակներին։ Հատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել կղանքի մանրադիտական և կոպրոլոգիական փոփոխություններին, բորբոքային ցուցանիշներին, ինչպես նաև հարուցչի հայտնաբերման արդյունքներին։ Արդիական ախտորոշման հնարավորությունները ներառում են նաև EHEC խմբի E. coli-ի և, մասնավորապես, O157:H7 շտամի հայտնաբերումը, որի համար ՀՀ Ինֆեկցիոն հիվանդությունների ազգային կենտրոնը կիրառում է ինչպես ՊՇՌ, այնպես էլ համապատասխան մանրէաբանական/անտիգենային հետազոտություններ։ Հետազոտությունը կարող է կարևոր նշանակություն ունենալ նաև տարբերակիչ ախտորոշման տեսանկյունից, քանի որ արյունային լուծով ընթացող հիվանդությունները կարող են ունենալ տարբեր վարակային և ոչ վարակային պատճառներ։ Կլինիկական տվյալների, համաճարակաբանական անամնեզի և լաբորատոր արդյունքների համադրումը հնարավորություն է տալիս առավել ճշգրիտ որոշել հիվանդության պատճառագիտությունը և կանխատեսել դրա ընթացքը։ Աշխատության գործնական նշանակությունը կապված է հեմոկոլիտով հիվանդների վաղ հայտնաբերման, ծանրության ճիշտ գնահատման, անհրաժեշտ լաբորատոր հետազոտությունների ընտրության և բուժման արդյունավետ կազմակերպման հետ։ Հայաստանի գործող կարգավորումներում հեմոկոլիտը և կոլիտիկ համախտանիշը նշվում են որպես սուր աղիքային վարակների ծանր ընթացքի կլինիկական ցուցանիշներ, որոնց առկայությունը կարող է հիմք հանդիսանալ հիվանդի հոսպիտալացման համար։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել վարակաբաններին, մանկաբույժներին, գաստրոէնտերոլոգներին, կլինիկական լաբորատոր ախտորոշման մասնագետներին, մանրէաբաններին, համաճարակաբաններին, բժշկական բուհերի դասախոսներին, ասպիրանտներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Պատմություն

Այս աշխատությունը միջնադարյան հայ պատմագրության կարևոր աղբյուրներից է, որը ներկայացնում է Տարոն գավառի պատմությունը և Մամիկոնյան տոհմի գործունեությունը։ Այն ունի ինչպես պատմական, այնպես էլ ավանդաբանական բնույթ՝ համադրելով իրական իրադարձություններն ու ժողովրդական ավանդությունները։ Գրքում նկարագրվում են Տարոնի քաղաքական և ռազմական կյանքը, հայ իշխանական տների պայքարը, ինչպես նաև Մամիկոնյանների դերը Հայաստանի պաշտպանությունում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Վարդանանց ավանդույթներին և քրիստոնեական հավատքի պաշտպանության գաղափարին։ Աշխատության հիմնական թեմաներից են․ Տարոնի գավառի պատմական զարգացումը Մամիկոնյան իշխանական տան գործունեությունը Հայաստանի ներքին իշխանական պայքարները քրիստոնեության և ազգային ինքնության պահպանումը հերոսական ավանդություններ և պատմական հիշողություն «Տարոնի պատմություն»-ը հաճախ ներկայացվում է ոչ միայն որպես պատմագիտական աղբյուր, այլ նաև որպես գրական ստեղծագործություն, քանի որ այն պարունակում է գեղարվեստական նկարագրություններ, հերոսական դրվագներ և խորհրդանշական պատմություններ։

Տնտեսագիտություն

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում տեղական ինքնակառավարման մարմինների կառավարման համակարգում առկա հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը և դրանց բարելավման հնարավոր ուղղությունների բացահայտմանը։ Գրքում վերլուծվում է տեղական ինքնակառավարման էությունը՝ որպես ժողովրդավարական կառավարման կարևոր մակարդակ, որը նպատակ ունի ապահովել համայնքային զարգացման արդյունավետություն, բնակչության մասնակցություն որոշումների ընդունման գործընթացին և տեղական խնդիրների արագ լուծում։ Հեղինակը ներկայացնում է ՀՀ համայնքային կառավարման համակարգի կառուցվածքային և գործառնական առանձնահատկությունները՝ ընդգծելով ֆինանսական սահմանափակումները, վարչական կարողությունների անհամաչափ զարգացումը և կառավարման արդյունավետության խնդիրները։ Աշխատության մեջ հատուկ ուշադրություն է դարձվում համայնքային բյուջեների ձևավորման, տեղական եկամուտների կառավարման, մարդկային ռեսուրսների պակասի և ինստիտուցիոնալ կարողությունների զարգացման խնդիրներին։ Ներկայացվում են նաև տեղական ինքնակառավարման բարելավման ուղղություններ՝ ներառյալ վարչական ապակենտրոնացումը, համայնքների խոշորացման և համագործակցության մոդելները, թվայնացման գործընթացները և հանրային մասնակցության մեխանիզմների զարգացումը։ Գիրքը նախատեսված է պետական կառավարման մասնագետների, համայնքային ծառայողների, իրավաբանների, ուսանողների և հանրային կառավարման խնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է հայ ժողովրդի ավանդական մշակույթում կանանց նկատմամբ գործածվող արգելանքների, սահմանափակումների և վարքականոնների պատմազգագրական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են տարբեր ժամանակաշրջաններում և հայկական համայնքներում կանանց առօրյա կյանքի, ընտանեկան հարաբերությունների, հասարակական վարքագծի և ծիսական գործունեության հետ կապված ավանդական պատկերացումներն ու նորմերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն սովորույթներին և արգելանքներին, որոնք կարգավորել են կնոջ վարքագիծը ընտանիքում, ամուսնության և մայրության ընթացքում, կենցաղում, կրոնական ու ծիսական իրավիճակներում և համայնքային կյանքում։ Աշխատության մեջ փորձ է արվում բացահայտել այդ ավանդույթների ձևավորման հիմքերը, դրանց սոցիալական և մշակութային նշանակությունը, ինչպես նաև տարբեր տարածաշրջաններում դրանց դրսևորման առանձնահատկությունները։ Քննարկվում է նաև ավանդական հասարակության արժեքային համակարգի ազդեցությունը կանանց սոցիալական կարգավիճակի, իրավունքների և պարտականությունների ընկալման վրա։ Պատմազգագրական նյութերի միջոցով ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս վերականգնելու հայ կնոջ առօրյա կյանքի և հասարակական դիրքի վերաբերյալ ավանդական պատկերացումները, ինչպես նաև հասկանալու, թե ինչպես են որոշակի արգելանքներ փոխանցվել սերնդեսերունդ և փոփոխվել հասարակական ու մշակութային պայմանների ազդեցությամբ։ Աշխատությունը կարևոր աղբյուր է հայկական ավանդական մշակույթի, ընտանիքի և կենցաղի պատմության, գենդերային դերերի և հասարակական հարաբերությունների ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է հետաքրքրել ազգագրագետներին, պատմաբաններին, մշակութաբաններին, հայագետներին, սոցիալական և մարդաբանական ուսումնասիրություններով զբաղվող հետազոտողներին, ինչպես նաև համապատասխան ոլորտների ուսանողներին։

Մշակույթ

Աշխատությունը նվիրված է հայ երաժշտության մեջ բազմաձայնության ձևավորման և տարածման գործընթացին՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով Քրիստափոր Կարա-Մուրզայի գործունեությանը և նրա ունեցած նշանակությանը։ Գրքում ուսումնասիրվում է հայ երաժշտական մշակույթի այն ժամանակաշրջանը, երբ ժողովրդական և հոգևոր միաձայն երգեցողության ավանդույթների հիման վրա սկսեցին ձևավորվել բազմաձայն երաժշտության նոր արտահայտչամիջոցներ։ Հեղինակը ներկայացնում է Կարա-Մուրզայի երաժշտական գործունեության պատմական և մշակութային միջավայրը, նրա գաղափարները, ստեղծագործական մոտեցումները և ժողովրդական երգերի մշակման սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բազմաձայնության ներդրման մեթոդներին, երգերի բազմաձայն մշակման առանձնահատկություններին, ձայնային շերտերի փոխհարաբերությանը և ազգային երաժշտական նյութի պահպանման ու վերաիմաստավորման խնդիրներին։ Աշխատության մեջ դիտարկվում է նաև այն հարցը, թե ինչպես է բազմաձայն երգեցողությունը ներգործել հայ երաժշտական մտածողության զարգացման վրա և ինչ նոր հնարավորություններ է ստեղծել խմբերգային արվեստի համար։ Կարևոր տեղ է հատկացվում ժողովրդական երաժշտության հավաքագրման, գրառման և մշակման գործընթացներին, քանի որ այդ գործունեությունը նպաստել է ազգային երաժշտական ժառանգության պահպանմանը և դրա ներմուծմանը պրոֆեսիոնալ երաժշտական միջավայր։ Գրքում վերլուծվում են նաև Կարա-Մուրզայի գործունեության պատմական նշանակությունը և նրա ներդրումը հայ խմբերգային մշակույթի ձևավորման գործում՝ այն դիտարկելով հետագա երաժշտական զարգացումների համատեքստում։ Աշխատությունը ցույց է տալիս, թե ինչպես կարող էր եվրոպական բազմաձայնության սկզբունքների և հայկական ավանդական երաժշտական մտածողության համադրումը նպաստել ազգային երաժշտության նոր ձևերի զարգացմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել երաժշտագետների, խմբավարների, կոմպոզիտորների, մշակութաբանների, երաժշտական կրթության մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար, ինչպես նաև բոլոր նրանց, ովքեր հետաքրքրված են հայկական խմբերգային արվեստի պատմությամբ և ազգային երաժշտական մշակույթի զարգացման գործընթացներով։