Ֆինանսների վիճակագրություն

Informatics

Այս գիրքը ներկայացնում է ինֆորմատիկայի և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների հիմունքները՝ բացատրելով տեղեկատվության մշակման, պահպանման և փոխանցման հիմնական սկզբունքները ժամանակակից թվային համակարգերում։ Այն անդրադառնում է համակարգչի կառուցվածքին՝ ներառելով ապարատային և ծրագրային բաղադրիչները, օպերացիոն համակարգերի դերը և տվյալների կազմակերպման հիմունքները։ Գրքում քննարկվում են նաև ալգորիթմների և ծրագրավորման հիմնական գաղափարները, ցանցային տեխնոլոգիաների սկզբունքները, ինտերնետի աշխատանքը և տեղեկատվական անվտանգության հիմքերը։ Հեղինակը ներկայացնում է նաև տվյալների բազաների, թվային հաղորդակցության և տեղեկատվական համակարգերի կիրառությունները տարբեր ոլորտներում՝ ցույց տալով, թե ինչպես են դրանք ազդում ժամանակակից հասարակության վրա։ Նյութը կառուցված է պարզ և ուսումնական մոտեցմամբ՝ համադրելով տեսական բացատրություններ և գործնական օրինակներ, որոնք օգնում են ձևավորել թվային գրագիտություն և տեխնոլոգիական մտածողություն։ Գիրքը օգտակար է ուսանողների, սկսնակների և բոլոր նրանց համար, ովքեր ցանկանում են հասկանալ տեղեկատվական տեխնոլոգիաների հիմունքներն ու դրանց կիրառությունը առօրյա կյանքում։

Other Subjects

Աշխատությունը պատմաաշխարհագրական բնույթի ուսումնասիրություն է, որը ներկայացնում է Կովկասի տարածաշրջանի վերաբերյալ տվյալ ժամանակաշրջանում շրջանառվող աշխարհագրական, պատմական, ազգագրական և հասարակական տեղեկությունների համակարգված ամբողջություն։ Նյութի առանցքում տարածաշրջանի բնական և տարածքային առանձնահատկությունների նկարագրությունն է՝ լեռնային համակարգերի, գետերի, բնակավայրերի, ճանապարհների, վարչատարածքային միավորների և հաղորդակցության ուղիների վերաբերյալ տեղեկություններով։ Աշխարհագրական նկարագրությունը զուգորդվում է պատմական դիտարկումներով, որոնց միջոցով ներկայացվում են Կովկասի տարբեր տարածքների անցյալը, քաղաքական փոփոխությունները, բնակչության տեղաբաշխումը և տարածաշրջանի ժողովուրդների փոխհարաբերությունները։ Կարևոր տեղ կարող են զբաղեցնել բնակչության էթնիկական ու լեզվական բազմազանության, կենցաղի, սովորույթների, տնտեսական զբաղմունքների և հասարակական կազմակերպման վերաբերյալ դիտարկումները, ինչի շնորհիվ նյութը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև ազգագրության և պատմական ժողովրդագրության համար։ Տարածաշրջանի քաղաքների ու գյուղերի մասին տեղեկությունները հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմելու բնակավայրերի պատմական նշանակության, առևտրային կապերի և տնտեսական կյանքի առանձնահատկությունների մասին։ Հատուկ արժեք ունի աշխարհագրական և պատմական տեղեկությունների համադրումը, քանի որ այն թույլ է տալիս տարածական միջավայրի փոփոխությունները դիտարկել պատմական իրադարձությունների և հասարակական գործընթացների հետ փոխկապակցված։ Միաժամանակ նման աղբյուրները պետք է մեկնաբանել դրանց ստեղծման ժամանակաշրջանի գիտական պատկերացումների և քաղաքական միջավայրի համատեքստում, քանի որ տեղանունների, ժողովուրդների դասակարգումների, սահմանների և պատմական իրադարձությունների ներկայացումը կարող է արտացոլել ժամանակի հեղինակային կամ վարչական մոտեցումները։ Այդ պատճառով աշխատությունը կարևոր է ոչ միայն որպես Կովկասի մասին տեղեկությունների հավաքածու, այլև որպես աղբյուր՝ ուսումնասիրելու, թե ինչպես էր տարածաշրջանը նկարագրվում և ընկալվում տվյալ ժամանակաշրջանի աշխարհագրական ու պատմագիտական գրականության մեջ։ Հին տեղանունների, բնակավայրերի նկարագրությունների և հաղորդակցության ուղիների վերաբերյալ տվյալները կարող են օգտակար լինել նաև պատմական քարտեզագրության և տարածաշրջանային պատմության հետազոտությունների համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատությունը բազմաբնույթ սկզբնաղբյուրային նշանակություն ունի՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրելու Կովկասի պատմական աշխարհագրությունը, բնակչությունը, հասարակական միջավայրը և տարածաշրջանի մասին գիտելիքների ձևավորման պատմությունը։

Biology

Աշխատությունը նվիրված է Դեյտերսի անդաստակային կորիզի նեյրոնային ակտիվության կեղևախույս կարգավորման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ բնականոն պայմաններում և թրթռման ազդեցությունից հետո։ Հետազոտության կենտրոնում անդաստակային համակարգի և կենտրոնական նյարդային համակարգի փոխազդեցությունն է, մասնավորապես՝ ուղեղի բարձրագույն բաժիններից դեպի Դեյտերսի անդաստակային կորիզ ուղղվող կարգավորիչ ազդեցությունների բնույթն ու դինամիկան։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են նեյրոնների ֆունկցիոնալ ակտիվության առանձնահատկությունները, դրանց փոփոխությունները տարբեր պայմաններում և այն մեխանիզմները, որոնց միջոցով կեղևային կենտրոնները կարող են ազդել անդաստակային կորիզի նեյրոնների աշխատանքի վրա։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում թրթռման ազդեցությանը՝ որպես արտաքին ֆիզիկական գործոնի, որը կարող է փոփոխել անդաստակային համակարգի բնականոն գործունեությունը և առաջացնել նյարդաֆիզիոլոգիական պատասխանների վերակազմավորում։ Համեմատական վերլուծության միջոցով գնահատվում են բնականոն վիճակում և թրթռումային ազդեցությունից հետո նեյրոնային ակտիվության փոփոխությունները, դրանց արտահայտվածությունը և հնարավոր փոխհարաբերությունները կենտրոնական կարգավորման մեխանիզմների հետ։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև այն տեսանկյունից, որ հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալու անդաստակային համակարգի մասնակցությունը շարժումների համակարգմանը, մարմնի հավասարակշռության պահպանմանը և արտաքին ազդակներին նյարդային համակարգի հարմարվողական արձագանքներին։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նշանակություն ունենալ թրթռման ազդեցության պայմաններում առաջացող ֆունկցիոնալ փոփոխությունների նեյրոֆիզիոլոգիական մեխանիզմների բացահայտման և անդաստակային համակարգի գործունեության կարգավորման վերաբերյալ գիտական պատկերացումների ընդլայնման համար։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել նեյրոֆիզիոլոգիայի, նյարդաբանության, բժշկության, ֆիզիոլոգիայի և մասնագիտական ախտաֆիզիոլոգիայի ոլորտների մասնագետներին, հետազոտողներին և ուսանողներին։

Technology

Ինժեներատեխնիկական և կենսաէներգետիկ բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է միատարր կենսազանգվածի անաերոբ խմորման գործընթացների փորձարարական ուսումնասիրմանը և կենսագազի հիման վրա էներգիայի ստացման տեխնոլոգիական համակարգերի կատարելագործմանը։ Քննության են առնվում օրգանական հումքի առանց թթվածնի կենսաբանական քայքայման հիմնական օրինաչափությունները, գործընթացի ընթացքի վրա ազդող տեխնոլոգիական գործոնները և գազագոյացման արդյունավետության գնահատման մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հումքի հատկությունների, ջերմաստիճանային պայմանների, խմորման տևողության և տեխնոլոգիական ռեժիմների ազդեցությանը կենսագազի առաջացման գործընթացի վրա։ Վերլուծվում են փորձնական հետազոտությունների կազմակերպման, համապատասխան սարքավորումների աշխատանքի և ստացված էներգետիկ արդյունքների գնահատման ինժեներական խնդիրները։ Քննարկվում են նաև կենսագազային կայանքների կառուցվածքային կատարելագործման, տեխնոլոգիական գործընթացների կառավարման և էներգիայի փոխակերպման արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հիմնավորելու կենսազանգվածի էներգետիկ օգտագործման տեխնիկական լուծումները և վերականգնվող էներգիայի արտադրության համակարգերի զարգացման ուղղությունները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել կենսաէներգետիկայի, վերականգնվող էներգետիկայի, բնապահպանական ճարտարագիտության և էներգետիկ տեխնոլոգիաների ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Medicine

Այս աշխատությունը նվիրված է լիմֆոցիտների կողմից արտադրվող միջնորդների դերի ուսումնասիրմանը սրտանոթային համակարգի կարգավորման գործընթացներում։ Նյութում ներկայացվում է, թե ինչպես են լիմֆոցիտների կողմից արտադրված ցիտոկինները, կիմոկինները և այլ բիոակտիվ նյութերը մասնակցում սրտի և անոթների ֆունկցիայի պահպանմանը, վascularային տոնուսի կարգավորմանը, բորբոքային արձագանքների մոդուլյացիային և արյան շրջանառության homeostasis-ի պահպանմանը։ Աշխատությունում վերլուծվում են լիմֆոցիտների միջնորդների ազդեցությունը անոթային էնդոթելի, սրտամկանի և իմունային համակարգի փոխազդեցության վրա, ինչպես նաև նրանց մասնակցությունը սրտանոթային հիվանդությունների՝ ներառյալ հիպերտենզիա, աթերոսկլերոզ և սրտամկանի ինֆարկտի զարգացման մեխանիզմներում։ Նյութում ներկայացվում են փորձարարական տվյալներ և փորձագիտական վերլուծություններ՝ թույլ տալով գնահատել լիմֆոցիտների միջնորդների նշանակությունը սրտանոթային համակարգի ֆիզիոլոգիական և պաթոֆիզիոլոգիական գործընթացներում, ինչը կարևոր է նոր թերապևտիկ մոտեցումների մշակման համար։

History

Աշխատությունը նվիրված է 1988 թվականի դեկտեմբերին Հայաստանի հյուսիսային շրջաններում տեղի ունեցած ավերիչ երկրաշարժի հետևանքների և հատկապես Շիրակի մարզում աղետի գոտու վերականգնման գործընթացի ու արդյունքների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Աշխատանքում ներկայացվում են երկրաշարժի ազդեցության հիմնական դրսևորումները, բնակչության շրջանում առաջացած սոցիալական և տնտեսական ծանր հետևանքները, բնակավայրերի, բնակելի և հասարակական շենքերի, արտադրական ենթակառուցվածքների ու կենսապահովման համակարգերի վնասման մասշտաբները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հետաղետային վերականգնման կազմակերպմանը, բնակչության ժամանակավոր և մշտական բնակեցման խնդիրներին, բնակարանաշինությանը, ենթակառուցվածքների վերականգնմանը, սոցիալական աջակցության ծրագրերին և տարբեր պետական ու միջազգային կառույցների մասնակցությանը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու վերականգնման ծրագրերի արդյունավետությունը, դրանց իրականացման ընթացքում առաջացած դժվարությունները, ֆինանսական և կազմակերպական խնդիրները, ինչպես նաև երկարաժամկետ ազդեցությունը տարածաշրջանի սոցիալ-տնտեսական զարգացման վրա։ Աշխատանքում կարևոր տեղ է հատկացվում վերականգնման արդյունքների գնահատմանը՝ բնակչության կենսապայմանների, քաղաքաշինական միջավայրի, տնտեսական գործունեության և համայնքների զարգացման տեսանկյունից։ Միաժամանակ այն հնարավորություն է տալիս բացահայտելու աղետից հետո վերականգնման գործընթացի այն առանձնահատկությունները, որոնք կարող են կարևոր լինել հետագա բնական աղետների ռիսկերի նվազեցման և ճգնաժամային կառավարման համակարգերի կատարելագործման համար։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, աշխարհագրագետներին, քաղաքաշինության և տարածքային զարգացման մասնագետներին, աղետների կառավարման ոլորտի մասնագետներին, սոցիոլոգներին, հետազոտողներին, ուսանողներին և 1988 թվականի երկրաշարժի պատմության ու դրա երկարաժամկետ հետևանքների ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։