Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionEconomics
ԱՐԺԵՔԻ ԵՎ ՇԱՀՈՒՅԹԻ ՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՀԱՄԵՄԱՏԱԿԱՆ ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆԸ Ա. ՍՄԻԹԻ ԵՎ Կ. ՄԱՐՔՍԻ ՏՆՏԵՍԱԿԱՆ ՄՈԴԵԼՆԵՐՈՒՄ
Այս ռեֆերատը վերաբերում է արժեքի և շահույթի տեսությունների համեմատական վերլուծությանը Ադամ Սմիթի և Կարլ Մարքսի տնտեսական մոդելներում, որտեղ ուսումնասիրվում են երկու տարբեր մոտեցումներ տնտեսական արժեքի ձևավորման և շահույթի ծագման վերաբերյալ։ Adam Smith դասական տնտեսագիտության հիմնադիրներից է, ով արժեքի ձևավորումը կապում էր աշխատանքի հետ, սակայն միաժամանակ ընդունում էր, որ շուկայական տնտեսությունում գինը ձևավորվում է նաև առաջարկի և պահանջարկի ազդեցությամբ։ Սմիթի մոտ շահույթը դիտարկվում է որպես արտադրության գործոնների՝ հատկապես կապիտալի օգտագործման դիմաց ստացվող եկամուտ, և այն բնականորեն ձևավորվում է տնտեսական շրջանառության ընթացքում՝ մրցակցային շուկայում։ Մյուս կողմից, Karl Marx զարգացնում է արժեքի աշխատանքային տեսությունը ավելի արմատական ձևով՝ պնդելով, որ ապրանքի արժեքը ամբողջությամբ պայմանավորված է սոցիալապես անհրաժեշտ աշխատանքային ժամանակով, իսկ շահույթը (ավելցուկային արժեքը) առաջանում է աշխատողների կողմից ստեղծված արժեքի մի մասի յուրացման արդյունքում կապիտալիստների կողմից։ Մարքսի մոդելում շահույթը ոչ թե պարզապես արտադրական գործոնի վարձատրություն է, այլ դասակարգային հարաբերությունների արդյունք, որտեղ աշխատանքը և կապիտալը գտնվում են հակասության մեջ։ Սմիթի և Մարքսի մոտեցումների հիմնական տարբերությունն այն է, որ Սմիթը շեշտադրում է շուկայի ինքնակարգավորումը և տնտեսական հավասարակշռությունը, մինչդեռ Մարքսը կենտրոնանում է տնտեսական հարաբերությունների հակասական բնույթի և շահույթի սոցիալական ծագման վրա։ Միևնույն ժամանակ, երկու տեսություններն էլ կարևոր դեր են խաղացել տնտեսական մտքի զարգացման մեջ՝ ձևավորելով տարբեր դպրոցներ և մոտեցումներ արժեքի, բաշխման և արտադրության վերլուծության համար։ Այսպիսով, արժեքի և շահույթի տեսությունների համեմատությունը ցույց է տալիս տնտեսագիտության զարգացման բազմազանությունը և տարբեր գաղափարական հիմքերի ազդեցությունը տնտեսական մոդելների ձևավորման վրա։
Updated: 2026-09-15Literature
Բանաստեղծություններ, լեգենդներ. Դոստիգաև և ուրիշները
Բանաստեղծություններ, լեգենդներ. Դոստիգաև և ուրիշները աշխատությունը գրական ընտրանի է, որը միավորում է տարբեր հեղինակների բանաստեղծական և արձակ-լեգենդային ստեղծագործություններ՝ կենտրոնանալով ժողովրդական և գրական ավանդույթների փոխազդեցության վրա, այն ընդգրկում է ինչպես քնարական բնույթի բանաստեղծություններ, այնպես էլ առասպելական և լեգենդային պատմություններ, որոնց միջոցով ներկայացվում են մարդկային զգացմունքների, բարոյական պատկերացումների և մշակութային հիշողության բազմաշերտ դրսևորումները, գիրքը միաժամանակ բացահայտում է տարբեր կերպարների և սյուժեների խորհրդանշական իմաստները՝ ցույց տալով, թե ինչպես են լեգենդները ձևավորում հավաքական գիտակցություն և արժեքային համակարգ, իսկ բանաստեղծական հատվածները արտացոլում են բնության, սիրո, ճակատագրի և պատմական հիշողության թեմաները, ստեղծելով ամբողջական պատկեր գրական բազմազանության և ոճական տարբերությունների մասին։
Updated: 2026-09-19Biology
Структурные и функциональные особенности аргиназы печени лягушек Rana ridibunda в течение онтогенетического развития
Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է գորտերի՝ Rana ridibunda տեսակի լյարդում արգինազա ֆերմենտի կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը օնտոգենետիկ զարգացման տարբեր փուլերում։ Աշխատության հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացած է այն բանի վրա, թե ինչպես է այս ֆերմենտի ակտիվությունը, կառուցվածքային կազմակերպվածությունը և կենսաքիմիական հատկությունները փոխվում օրգանիզմի զարգացման ընթացքում։ Արգինազան կարևոր դեր ունի ազոտային փոխանակության գործընթացներում՝ մասնակցելով արգինինի քայքայմանը և միզանյութի առաջացմանը, ուստի դրա գործունեության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի լավ հասկանալու կենդանու նյութափոխանակության կարգավորման մեխանիզմները։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են լյարդի ֆերմենտային համակարգի ձևավորման և վերակազմավորման առանձնահատկությունները՝ սկսած զարգացման վաղ փուլերից մինչև հասուն օրգանիզմ։ Կարևոր տեղ է հատկացվում ֆերմենտի ակտիվության տարիքային փոփոխություններին, հնարավոր իզոֆերմենտային ձևերի առկայությանը, սպիտակուցային կառուցվածքի առանձնահատկություններին և տարբեր կենսաքիմիական գործոնների նկատմամբ դրա արձագանքին։ Աշխատանքը նաև հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե ինչպես են օնտոգենեզի ընթացքում փոխվում ազոտային նյութափոխանակության հետ կապված գործընթացները և ինչպես է լյարդի ֆունկցիոնալ հասունացումը կապված ֆերմենտային համակարգերի զարգացման հետ։ Rana ridibunda-ի ընտրությունը որպես հետազոտության օբյեկտ կարևոր է, քանի որ երկկենցաղների զարգացման ընթացքում տեղի են ունենում էական ֆիզիոլոգիական և նյութափոխանակային փոփոխություններ, որոնք կարող են արտացոլվել լյարդի ֆերմենտային ակտիվության մեջ։ Այս առումով ուսումնասիրությունը միավորում է կենսաքիմիական, ֆիզիոլոգիական և զարգացման կենսաբանության մոտեցումները՝ փորձելով բացահայտել ֆերմենտի կառուցվածքի և ֆունկցիայի փոխկապակցվածությունը զարգացման տարբեր փուլերում։ Աշխատության արդյունքները կարող են նշանակություն ունենալ ոչ միայն երկկենցաղների նյութափոխանակության առանձնահատկությունները հասկանալու, այլև օնտոգենեզի ընթացքում ֆերմենտային համակարգերի ձևավորման և կարգավորման ընդհանուր օրինաչափությունների ուսումնասիրության համար։
Updated: 2026-09-06Medicine
Количественная характеристика мозгового кровообращения у больных с нейрохирургической патологией
Монография посвящена методам количественной оценки мозгового кровообращения у пациентов с нейрохирургической патологией и анализу изменений церебральной гемодинамики при различных заболеваниях центральной нервной системы; рассматриваются современные инструментальные подходы, включая перфузионные методики, допплерографию, ангиографические и радионуклидные исследования, а также математическое моделирование кровотока; подробно обсуждаются показатели церебрального кровотока, их диагностическая и прогностическая значимость при опухолях мозга, сосудистых мальформациях, черепно-мозговых травмах и ишемических состояниях, а также влияние внутричерепного давления и компенсаторных механизмов; приводятся критерии оценки эффективности лечения и мониторинга состояния пациентов в динамике.
Updated: 2026-09-17Other Subjects
Նոր գրքեր օտար լեզուներով : Ինֆորմացիոն ցանկ (1983, Հունվար, թիվ 1)
Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է օտար լեզուներով լույս տեսած նոր գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը, որի նպատակն է ընթերցողներին, հետազոտողներին և ուսանողներին տրամադրել արդի միջազգային հրատարակչական հոսքի վերաբերյալ ամբողջական և կազմակերպված տեղեկատվություն։ Ցանկում ընդգրկվում են տարբեր լեզուներով՝ անգլերեն, ռուսերեն, ֆրանսերեն, գերմաներեն և այլ լեզուներով հրատարակված գիտական, գեղարվեստական, հասարակական-քաղաքական, տեխնիկական և մշակութային բնույթի նոր գրքեր, որոնք արտացոլում են համաշխարհային գիտական և մշակութային զարգացումների հիմնական ուղղությունները։ Այս տեղեկատվական ռեսուրսը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների հիման վրա և ծառայում է որպես կարևոր օժանդակ գործիք միջազգային գրականության ուսումնասիրության համար՝ հնարավորություն տալով արագ կողմնորոշվել օտարալեզու գրականության մեջ, համեմատել տարբեր երկրների գիտական և մշակութային մոտեցումները և օգտագործել այդ նյութերը ուսումնական, հետազոտական և մասնագիտական նպատակներով։ Այն նաև նպաստում է լեզվական և միջմշակութային գիտելիքների ընդլայնմանը՝ ապահովելով օտար լեզուներով գրականության ավելի լայն հասանելիություն և խթանելով գիտական համագործակցությունը միջազգային մակարդակում։
Updated: 2026-08-21Law
Իրավունքի աղբյուրների առանձնահատկությունները մայրցամաքային և անգլոսաքսոնական իրավական համակարգերում (իրավահամեմատական վերլուծություն)
Աշխատությունը նվիրված է մայրցամաքային և անգլոսաքսոնական իրավական համակարգերում իրավունքի աղբյուրների առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը և դրանց համեմատական վերլուծությանը։ Հետազոտության շրջանակում ներկայացվում են երկու խոշոր իրավական ընտանիքների ձևավորման պատմական հիմքերը, զարգացման առանձնահատկությունները և իրավական կարգավորման կառուցվածքը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում իրավունքի հիմնական աղբյուրների՝ նորմատիվ իրավական ակտերի, դատական նախադեպի, իրավական սովորույթի, իրավական դոկտրինի և այլ իրավական ձևերի դերին ու նշանակությանը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել, թե ինչպես են տարբեր իրավական համակարգերում ձևավորվում, մեկնաբանվում և կիրառվում իրավական նորմերը, ինչպես նաև ինչպիսի հարաբերակցություն է առկա օրենսդրության և դատական պրակտիկայի միջև։ Մայրցամաքային իրավական համակարգի համատեքստում դիտարկվում է օրենսդրության և կոդիֆիկացված իրավական ակտերի գերակա նշանակությունը, մինչդեռ անգլոսաքսոնական համակարգի ուսումնասիրության ժամանակ առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դատական նախադեպի և դատական իրավաստեղծ գործունեության դերին։ Քննարկվում են նաև իրավական աղբյուրների հիերարխիայի, պարտադիրության, մեկնաբանության և իրավակիրառ պրակտիկայում դրանց օգտագործման տարբերությունները։ Աշխատության կարևոր բաղադրիչն է երկու համակարգերի համեմատությունը՝ բացահայտելու դրանց ընդհանուր գծերը, հիմնարար տարբերությունները, փոխազդեցության հնարավորությունները և ժամանակակից իրավական զարգացումների արդյունքում միմյանց նկատմամբ ունեցած ազդեցությունը։ Առանձին ուշադրություն կարող է դարձվել նաև այն հանգամանքին, որ ժամանակակից իրավական համակարգերում ավանդական տարբերությունները որոշ դեպքերում աստիճանաբար նվազում են՝ պայմանավորված միջազգային իրավունքի, գլոբալացման, դատական պրակտիկայի զարգացման և իրավական փորձի փոխանակման գործընթացներով։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել իրավագիտության ուսանողների, իրավաբանների, գիտաշխատողների և իրավական համակարգերի համեմատական ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների համար՝ հնարավորություն տալով ավելի խորությամբ հասկանալ տարբեր իրավական ավանդույթներում իրավունքի աղբյուրների ձևավորման և կիրառման տրամաբանությունը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ձևավորում է իրավահամեմատական ամբողջական պատկեր՝ ցույց տալով, թե ինչպես են մայրցամաքային և անգլոսաքսոնական իրավական համակարգերում իրավունքի աղբյուրները պայմանավորում իրավական կարգավորման բնույթը, դատական գործունեությունը և իրավական նորմերի գործնական կիրառումը։
Updated: 2026-09-10