Անձնական վերաբերմունքի վերջածանցների գործառության պատմական ընթացքը գրական հայերենում

Law

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է XX դարի սկզբին կնքված միջազգային պայմանագրերի իրավական վավերականության և դրանցում Հայաստանի տարածքային շահերին վերաբերող դրույթների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն միջազգային-իրավական փաստաթղթերն են, որոնք ձևավորվել են Առաջին համաշխարհային պատերազմի, Օսմանյան կայսրության փլուզման և հետպատերազմյան միջազգային հարաբերությունների վերակազմավորման շրջանում և որոնցով փորձ էր արվում կարգավորել տարածաշրջանի պետությունների տարածքային և քաղաքական կարգավիճակը։ Աշխատությունը կարևորում է պայմանագրերի իրավական ուժի հարցը՝ ուսումնասիրելով դրանց կնքման պայմանները, կողմերի իրավական կարգավիճակը, վավերացման գործընթացները և միջազգային իրավունքի այն սկզբունքները, որոնց շրջանակում պետք է գնահատվի պայմանագրերի գործողությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն տարբերությանը, որը կարող է գոյություն ունենալ պայմանագրի ստորագրման և դրա միջազգային-իրավական ուժի մեջ մտնելու միջև։ Այս տեսանկյունից ուսումնասիրվում են վավերացումը, ուժի մեջ մտնելը, միջազգային ճանաչումը և պայմանագրային պարտավորությունների կատարման հարցերը։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է Սևրի պայմանագրի ուսումնասիրությունը, քանի որ այն նախատեսում էր Հայաստանի Հանրապետության հետ կապված տարածքային և քաղաքական նշանակալի դրույթներ և նախատեսում էր նաև ԱՄՆ նախագահի արբիտրաժային դերակատարությունը որոշ սահմանային հարցերում։ Սակայն պայմանագրի հետագա իրավական ճակատագիրը կապված էր այն հանգամանքի հետ, որ այն ամբողջությամբ չմտավ գործող միջազգային պայմանագրային համակարգի մեջ։ Այդ պատճառով հետազոտությունը դիտարկում է ոչ միայն պայմանագրերում ամրագրված տարածքային դրույթների բովանդակությունը, այլև դրանց իրավական իրագործելիության հարցը։ Աշխատության շրջանակում կարևոր նշանակություն ունեն նաև Մոսկվայի և Կարսի պայմանագրերը, որոնք ձևավորվեցին տարածաշրջանի ռազմական և քաղաքական ուժերի փոփոխությունից հետո և էական ազդեցություն ունեցան Հայաստանի ու հարևան պետությունների միջև սահմանային հարաբերությունների հետագա ձևավորման վրա։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ այն հարցին, թե ինչ հարաբերակցություն կա տարբեր ժամանակներում կնքված պայմանագրերի միջև, և ինչպես պետք է գնահատել դրանց իրավական ուժը՝ հաշվի առնելով միջազգային իրավունքի ժամանակակից սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրության են արժանի իրավահաջորդության, պայմանագրերի շարունակականության, տարածքային ամբողջականության, ժողովուրդների ինքնորոշման և սահմանների միջազգային ճանաչման սկզբունքները։ Այս համատեքստում աշխատանքը փորձում է տարբերակել պատմական-քաղաքական նշանակությունը և գործող միջազգային իրավունքի տեսանկյունից պայմանագրերի անմիջական իրավական հետևանքները։ Հեղինակը նաև ուսումնասիրում է պայմանագրերի կատարման հնարավորությունը և այն քաղաքական ու իրավական հանգամանքները, որոնք կարող էին խոչընդոտել դրանց իրականացմանը։ Կարևոր է նաև պատմական ժամանակաշրջանի միջազգային համակարգի առանձնահատկությունը․ XX դարի սկզբի պայմանագրերը պետք է դիտարկվեն այն ժամանակ գործող միջազգային իրավական նորմերի և պետությունների փոխհարաբերությունների համատեքստում, այլ ոչ միայն ժամանակակից իրավական չափանիշներով։ Աշխատության գիտական նշանակությունն այն է, որ Հայաստանի տարածքային հարցերը դիտարկվում են միջազգային իրավունքի տեսանկյունից՝ փորձելով առանձնացնել իրավական փաստը քաղաքական մեկնաբանությունից։ Այդ մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ավելի համակարգված ուսումնասիրել Հայաստանի հետ կապված միջազգային պայմանագրերի ծագումը, իրավական բնույթը, վավերացման գործընթացը, գործողության պայմանները և հետագա պատմական զարգացումները։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել միջազգային իրավունքով, պայմանագրային իրավունքով, Հայաստանի դիվանագիտական պատմությամբ և տարածաշրջանի միջազգային հարաբերություններով հետաքրքրվող իրավաբանների, պատմաբանների, քաղաքագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Medicine

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է հղիության ընթացքում ցիտոմեգալովիրուսային ինֆեկցիայով բարդացած դեպքերում լիպիդների պերօքսիդային օքսիդացման գործընթացների և հակաօքսիդանտային համակարգի վիճակի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են օքսիդատիվ սթրեսի մեխանիզմները, որոնք ակտիվանում են վիրուսային վարակի ազդեցության ներքո և ազդում մոր ու պտղի համակարգերի վրա։ Աշխատությունում դիտարկվում է ազատ ռադիկալների առաջացման աճը, բջջային թաղանթների լիպիդային վնասման գործընթացները և դրանց կապը հղիության բարդությունների զարգացման հետ։

Geography

Աշխատությունը նվիրված է ստորերկրյա ջրային ռեսուրսների ուսումնասիրմանը հեռահար մեթոդների կիրառմամբ՝ Հայաստանի և Սիրիայի հրաբխային շրջանների օրինակով։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է մշակել և կիրառել այնպիսի մոտեցումներ, որոնց միջոցով հնարավոր կլինի առանց լայնածավալ հորատման կամ անմիջական դաշտային ուսումնասիրությունների ամբողջությամբ սահմանափակվելու բացահայտել ստորերկրյա ջրերի տարածման օրինաչափությունները, դրանց ձևավորման և կուտակման համար նպաստավոր երկրաբանական ու երկրաձևաբանական պայմանները և ջրային ռեսուրսների հնարավոր հեռանկարային տեղամասերը։ Հրաբխային շրջաններում ստորերկրյա ջրերի ձևավորման գործընթացները սերտորեն կապված են ապարների ճեղքավորվածության, ծակոտկենության, լավային հոսքերի կառուցվածքի, տեկտոնական խզվածքների և մակերևութային ջրերի ներթափանցման պայմանների հետ։ Հրաբխային ապարների տարբեր տեսակներ կարող են ունենալ ջրաթափանցության և ջրատարության էապես տարբեր հատկություններ, իսկ լավային ծածկույթների ներսում ձևավորված ճեղքերը և խոռոչները կարող են հանդես գալ որպես ջրի կուտակման ու տեղաշարժի ուղիներ։ Այդ պատճառով նման տարածքների հիդրոերկրաբանական գնահատումը պահանջում է երկրաբանական, երկրաձևաբանական, հիդրոլոգիական և հեռահար զոնդավորման տվյալների համադրում։ Հետազոտության մեջ հեռահար մեթոդները կարող են ներառել արբանյակային պատկերների և օդատիեզերական տվյալների վերլուծություն, տեղանքի սպեկտրալ առանձնահատկությունների ուսումնասիրություն, երկրաձևաբանական քարտեզագրում և տարբեր տեղեկատվական շերտերի համադրում։ Դրանց միջոցով հնարավոր է առանձնացնել ապարների և հողերի տարբեր տեսակներ, հայտնաբերել մակերևութային կառուցվածքների առանձնահատկությունները, գծային խախտումները, խզվածքային գոտիները, ջրահավաք ավազանները և այն տեղամասերը, որտեղ բնական պայմանները կարող են նպաստել ստորերկրյա ջրերի կուտակմանը։ Հեռահար մեթոդների առավելություններից է մեծ տարածքների համեմատաբար արագ և միասնական ուսումնասիրության հնարավորությունը։ Սա հատկապես կարևոր է լեռնային և դժվարամատչելի շրջանների համար, որտեղ ավանդական դաշտային հետազոտությունները կարող են պահանջել մեծ ժամանակ և նյութական ռեսուրսներ։ Աշխատության շրջանակում Հայաստանի հրաբխային շրջանների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել հրաբխային ռելիեֆի և ջրաերկրաբանական պայմանների փոխկապակցվածությունը։ Հայաստանի տարածքում լայնորեն տարածված հրաբխային ապարները կարևոր դեր ունեն բազմաթիվ ջրատար համակարգերի ձևավորման մեջ, իսկ լեռնային ռելիեֆը, ձնհալը և տեղումները լրացուցիչ պայմաններ են ստեղծում ջրի ներթափանցման և ստորերկրյա հոսքի ձևավորման համար։ Սիրիայի հրաբխային շրջանների ընդգրկումը հնարավորություն է տալիս կատարել համեմատական ուսումնասիրություն և բացահայտել այն ընդհանուր օրինաչափությունները, որոնք կարող են բնորոշ լինել տարբեր կլիմայական պայմաններում գտնվող հրաբխային տարածքներին։ Համեմատական մոտեցումը կարևոր է հատկապես այն պատճառով, որ նույն երկրաբանական տիպի ապարները տարբեր կլիմայական և ջրաբանական միջավայրերում կարող են ձևավորել տարբեր բնույթի ստորերկրյա ջրային համակարգեր։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է նաև երկրաբանական և հեռահար տվյալների համատեղ վերլուծությունը։ Միայն արբանյակային պատկերների հիման վրա ստորերկրյա ջրերի անմիջական հայտնաբերումը սովորաբար հնարավոր չէ, սակայն մակերևութային երկրաբանական, երկրաձևաբանական և հիդրոլոգիական ցուցանիշների միջոցով կարելի է գնահատել ջրատար համակարգերի ձևավորման հավանականությունը։ Այդ պատճառով հեռահար մեթոդները կարող են ծառայել որպես նախնական հետախուզման և հեռանկարային տեղամասերի ընտրության գործիք, որը հետագայում լրացվում է հիդրոերկրաբանական, երկրաֆիզիկական և հորատման տվյալներով։ Աշխատության մեջ կարող է կարևոր տեղ զբաղեցնել նաև գծային կառուցվածքների ուսումնասիրությունը։ Խզվածքները, ճեղքերը և տեկտոնական խախտումները կարող են էական ազդեցություն ունենալ ստորերկրյա ջրերի շարժման վրա՝ ստեղծելով ջրի ներթափանցման կամ արտահոսքի առավել նպաստավոր ուղիներ։ Դրանց տարածական վերլուծությունը հեռահար տվյալների միջոցով կարող է օգնել առանձնացնել ջրային ռեսուրսների որոնման առավել հեռանկարային գոտիները։ Հնարավոր է նաև օգտագործել աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգերի գործիքներ՝ տարբեր տվյալների շերտերը համադրելու և տարածքային մոդելներ կազմելու նպատակով։ Այդպիսի համակարգերը կարող են միավորել երկրաբանական քարտեզները, ռելիեֆի թվային մոդելները, ջրահավաք ցանցը, խզվածքները, հողածածկը, բուսականության տվյալները և այլ ցուցանիշներ՝ հնարավորություն տալով գնահատել ստորերկրյա ջրերի ձևավորման համար առավել բարենպաստ տարածքները։ Հետազոտության գործնական նշանակությունը կապված է ջրային ռեսուրսների որոնման, գնահատման և կառավարման արդյունավետության բարձրացման հետ։ Հեռահար մեթոդների կիրառումը կարող է նվազեցնել նախնական հետախուզական աշխատանքների ծախսերը, արագացնել հեռանկարային տեղամասերի ընտրությունը և ապահովել ջրային ռեսուրսների տարածական բաշխման վերաբերյալ ավելի ամբողջական պատկերացում։ Սա հատկապես կարևոր է այն տարածաշրջաններում, որտեղ ջրի պահանջարկը բարձր է, իսկ մակերևութային ջրային ռեսուրսները սահմանափակ են կամ անհավասարաչափ են բաշխված։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել հիդրոերկրաբաններին, երկրաբաններին, ջրային ռեսուրսների մասնագետներին, հեռահար զոնդավորման և աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգերի մասնագետներին, բնապահպաններին և տարածքային պլանավորման ոլորտի հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը համադրում է հիդրոերկրաբանությունը, հրաբխային երկրաբանությունը և ժամանակակից հեռահար հետազոտության մեթոդները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել Հայաստանի և Սիրիայի հրաբխային շրջանների ստորերկրյա ջրային ռեսուրսների տարածական օրինաչափությունները, գնահատել դրանց ձևավորման համար նպաստավոր բնական պայմանները և մշակել ջրային ռեսուրսների որոնման ու գնահատման ավելի արդյունավետ գիտական մոտեցումներ։

Culture

Հրատարակությունը ներկայացնում է Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության մշակույթին և արվեստին վերաբերող նոր հրատարակությունների մատենագիտական տեղեկատվությունը՝ ծառայելով որպես ընթացիկ տեղեկատու գիտական, կրթական և մշակութային ոլորտների մասնագետների համար։ Այն ներառում է տարբեր ժամանակահատվածներում լույս տեսած գրքերի, հոդվածների, ժողովածուների և այլ հրապարակումների համակարգված ցանկեր՝ դասակարգված ըստ թեմաների և գիտաճյուղերի։ Նյութը նպաստում է մշակույթի, արվեստի, գրականագիտության, թատրոնի, երաժշտության, կերպարվեստի և հարակից ոլորտների վերաբերյալ տեղեկատվության արագ որոնմանն ու մատչելիությանը՝ ապահովելով գիտական հետազոտությունների և գրադարանային աշխատանքի համար անհրաժեշտ տեղեկատվական հիմք։ Հրատարակությունը կարևոր աղբյուր է նաև մատենագիտական ուսումնասիրությունների, տեղեկատվական սպասարկման և ազգային մշակութային ժառանգության վերաբերյալ գրականության հաշվառման ու համակարգման գործընթացներում։ Այն նախատեսված է գրադարանավարների, մատենագետների, մշակույթի և արվեստի ոլորտի մասնագետների, գիտաշխատողների, դասախոսների, ուսանողների և թեմայով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Medicine

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է ստամոքսի տեղային տարածված քաղցկեղի փուլավորման, վիրաբուժական բուժման և բուժման անմիջական արդյունքների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է համակողմանիորեն գնահատել հիվանդության տարածվածության աստիճանը, ճիշտ որոշել ուռուցքային գործընթացի փուլը և դրա հիման վրա ընտրել առավել հիմնավորված վիրաբուժական մարտավարություն։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է ստամոքսի չարորակ ուռուցքների տեղային տարածվածության գնահատումը՝ հաշվի առնելով ուռուցքի ներթափանցման խորությունը, հարակից հյուսվածքների և օրգանների հնարավոր ախտահարումը, ինչպես նաև տարածաշրջանային ավշային հանգույցների վիճակը։ Ճշգրիտ փուլավորումը կարևոր նշանակություն ունի բուժման պլանավորման և հիվանդության կանխատեսման համար, քանի որ վիրաբուժական միջամտության ծավալը և բուժական մոտեցումը մեծապես կախված են ուռուցքային գործընթացի տարածվածությունից։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել հիվանդների կլինիկական տվյալները, գործիքային և լաբորատոր հետազոտությունների արդյունքները, նախավիրահատական ախտորոշման հնարավորությունները և դրանց համապատասխանությունը վիրահատությունից հետո ստացված պաթոմորֆոլոգիական տվյալներին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում վիրաբուժական բուժման տարբեր մեթոդներին՝ հաշվի առնելով ուռուցքի տեղակայումը, չափը, տարածվածությունը և հիվանդի ընդհանուր վիճակը։ Վիրահատության ընթացքում կարող է քննարկվել ստամոքսի մասնակի կամ ամբողջական հեռացման, տարածաշրջանային ավշային հանգույցների հեռացման և անհրաժեշտության դեպքում հարակից կառուցվածքների ռեզեկցիայի հարցը։ Աշխատության կարևոր խնդիրներից է գնահատել, թե ինչպես է վիրաբուժական միջամտության ծավալը և ընտրված տեխնիկան ազդում անմիջական հետվիրահատական արդյունքների վրա։ Անմիջական արդյունքների գնահատման ժամանակ կարող են ուսումնասիրվել հետվիրահատական բարդությունների հաճախականությունն ու բնույթը, հիվանդների վերականգնման ընթացքը, հիվանդանոցում գտնվելու տևողությունը, հետվիրահատական մահացությունը և բուժման արդյունավետությունը բնութագրող այլ ցուցանիշներ։ Հետազոտությունը կարող է ներառել նաև տարբեր հիվանդների խմբերի համեմատական վերլուծություն՝ ըստ ուռուցքի տարածվածության, վիրահատության տեսակի և պաթոմորֆոլոգիական առանձնահատկությունների։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս պարզելու, թե որ կլինիկական և վիրաբուժական գործոններն են առավել նշանակալի անմիջական արդյունքների ձևավորման համար։ Աշխատության մեջ կարևոր տեղ կարող է զբաղեցնել նախավիրահատական և հետվիրահատական փուլերի փոխկապակցվածությունը, քանի որ հիվանդության ճիշտ փուլավորումը և վիրաբուժական մարտավարության հիմնավորված ընտրությունը կարող են նպաստել բուժման արդյունքների բարելավմանը։ Տեղային տարածված ստամոքսի քաղցկեղի բուժումը առանձնահատուկ բարդություն է ներկայացնում, քանի որ անհրաժեշտ է միաժամանակ ապահովել ուռուցքի հնարավորինս ամբողջական հեռացում և նվազագույնի հասցնել վիրահատական միջամտության հետ կապված ռիսկերը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել հիվանդների ընտրության, վիրաբուժական տակտիկայի կատարելագործման և հետվիրահատական բարդությունների կանխարգելման մոտեցումների զարգացմանը։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել ուռուցքաբաններին, վիրաբույժներին, գաստրոէնտերոլոգներին, ախտաբաններին, ճառագայթաբաններին և ստամոքսի չարորակ նորագոյացությունների ախտորոշմամբ ու բուժմամբ զբաղվող այլ մասնագետների։ Այն արժեքավոր է հատկապես տեղային տարածված հիվանդության փուլավորման և վիրաբուժական բուժման արդյունքների փոխկապակցվածությունը գնահատելու տեսանկյունից՝ նպատակ ունենալով բարելավել բուժման կազմակերպումը և հիվանդների անմիջական հետվիրահատական ելքերը։

Other Subjects

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական և հումանիտար գիտությունների բնագավառներում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նախատեսված գիտնականների, ուսանողների, դասախոսների և լայն ընթերցողական շրջանակների համար։ Հրատարակությունն ընդգրկում է հասարակական-քաղաքական գիտություններին, բանասիրական գիտություններին, գրականագիտությանը, լեզվաբանությանը, պատմությանը, պատմական գիտություններին, աշխարհագրությանը, հնագիտությանը և ազգագրությանը վերաբերող նոր աշխատություններ՝ արտացոլելով տվյալ ոլորտներում կատարվող արդի հետազոտությունները, տեսական զարգացումները և գիտական մտքի հիմնական ուղղությունները։ Ցանկը հնարավորություն է տալիս արագ ծանոթանալ նոր հրատարակություններին, ստանալ անհրաժեշտ մատենագիտական տվյալներ և ընտրել համապատասխան գրականություն ուսումնական, գիտահետազոտական կամ մասնագիտական գործունեության համար։ Այն կարևոր տեղեկատվական աղբյուր է, որը նպաստում է գիտական հաղորդակցության զարգացմանը, նոր գիտելիքների տարածմանը և հասարակագիտական ու հումանիտար գիտությունների ոլորտներում արդի գրականության հասանելիության ապահովմանը։