Անցումային շրջանի դրամավարկային քաղաքականության ծրագրանպատակային մոդելը (ՀՀ օրինակով)

History

Գիրքը ներկայացնում է մեթոդական հանձնարարականներ և գործնական առաջարկություններ՝ նվիրված Ստեփան Շահումյանի ծննդյան 100-ամյակի առթիվ գրադարաններում, մշակութային և կրթական հաստատություններում հոբելյանական միջոցառումների կազմակերպմանը։ Աշխատությունը ներառում է նյութեր նրա կյանքի, հասարակական և քաղաքական գործունեության, գաղափարական ժառանգության և պատմական դերի վերաբերյալ՝ առաջարկելով թեմատիկ ցուցահանդեսների, գրական երեկոների, ընթերցողական քննարկումների, մատենագիտական ցուցակների և այլ տեղեկատվական միջոցառումների կազմակերպման ձևեր։ Հրատարակությունն ուղղված է գրադարանավարներին՝ աջակցելու նրանց հոբելյանական ծրագրերի նախապատրաստման, ընթերցողների իրազեկման և համապատասխան գրականության արդյունավետ ներկայացման գործում։ Այն կարող է օգտակար լինել նաև մշակութային կազմակերպիչներին, մանկավարժներին, պատմաբաններին և բոլոր նրանց, ովքեր հետաքրքրված են գրադարանային աշխատանքի մեթոդաբանությամբ և հասարակական գործիչների կենսագրական ժառանգության հանրայնացմամբ։

Literature

Ստեղծագործությունը (երբեմն ներկայացվում է նաև որպես հեգնական-քննադատական փոքր արձակ գործ) ունի ընդգծված երգիծական և բարոյախոսական ուղղվածություն, որտեղ հեղինակը անդրադառնում է մարդկային անիմաստ ջանքերին, սխալ արժեքային կողմնորոշումներին և կյանքի իրական նպատակը չհասկանալու երևույթին։ Ստեղծագործության հիմնական գաղափարը կենտրոնանում է այն հարցի շուրջ, թե ինչ արժեք ունի մարդու գործողությունը, երբ այն զուրկ է բարոյական բովանդակությունից, օգտակարությունից կամ հասարակական իմաստից։ Մուրացանը հեգնանքով և քննադատական դիտարկումներով ցույց է տալիս, թե ինչպես են մարդիկ հաճախ զբաղվում ձևական, անիմաստ կամ ինքնախաբեության վրա հիմնված գործողություններով՝ փոխարենը կենտրոնանալու իրական արժեքների՝ աշխատանքի, կրթության, ազնվության և ինքնազարգացման վրա։ Գործում կարևոր դեր ունի նաև հեղինակային դիրքորոշումը, որը ընթերցողին մղում է ինքնաքննության և մտածելու սեփական վարքի ու ընտրությունների նպատակայնության մասին։ Լեզուն պարզ է, երբեմն սուր հեգնանքով հագեցած, ինչը ուժեղացնում է գաղափարական ազդեցությունը։

Culture

Թանգարանների դասակարգումը կարևոր դեր ունի թանգարանային համակարգի կազմակերպման, մշակութային արժեքների պահպանման և դրանց արդյունավետ ներկայացման գործում։ Թանգարանները դասակարգվում են տարբեր չափանիշներով՝ ըստ առարկայական ուղղվածության, գործունեության բնույթի, սեփականության ձևի, նշանակության և այցելուների շրջանակի։ Առավել տարածված է առարկայական դասակարգումը, որի համաձայն թանգարանները բաժանվում են պատմական, գեղարվեստական, բնագիտական, ազգագրական, գրական, տեխնիկական, գիտական և հուշային տեսակների։ Պատմական թանգարանները ներկայացնում են ժողովուրդների պատմությունը, կարևոր իրադարձությունները և պատմական արժեքները, իսկ գեղարվեստական թանգարանները պահպանում և ցուցադրում են արվեստի տարբեր ճյուղերի ստեղծագործություններ։ Բնագիտական թանգարանները նվիրված են բնության, կենդանական և բուսական աշխարհի ուսումնասիրմանը, իսկ ազգագրական թանգարանները ներկայացնում են տարբեր ժողովուրդների կենցաղը, ավանդույթները և մշակութային առանձնահատկությունները։ Գրական և հուշային թանգարանները կապված են հայտնի գրողների, մշակույթի գործիչների և պատմական անձանց կյանքի ու գործունեության հետ։ Թանգարանները կարող են դասակարգվել նաև ըստ գործունեության տարածքի՝ ազգային, տարածաշրջանային, տեղական և միջազգային նշանակության։ Ըստ սեփականության ձևի դրանք լինում են պետական, մասնավոր, համայնքային և համալսարանական։ Ժամանակակից աշխարհում զարգանում են նաև վիրտուալ թանգարանները, որոնք գործում են ինտերնետի միջոցով և հնարավորություն են տալիս առցանց ծանոթանալ ցուցանմուշներին և մշակութային արժեքներին։ Թանգարանների դասակարգումը նպաստում է մշակութային ժառանգության համակարգված պահպանմանը, գիտական ուսումնասիրմանը և հասարակության տարբեր խմբերի կրթամշակութային պահանջների բավարարմանը։ Այսպիսով, թանգարանների բազմազան տեսակները արտացոլում են մարդկության պատմության, արվեստի, գիտության և մշակույթի տարբեր ոլորտները՝ ապահովելով դրանց պահպանությունն ու փոխանցումը հաջորդ սերունդներին։

Mathematics

Աշխատությունը նվիրված է անսահմանափակ տիրույթներում դիտարկվող մի շարք ոչ գծային ինտեգրալ հավասարումների տեսական ուսումնասիրությանը, որոնց ոչ գծային բաղադրիչը բնութագրվում է մոնոտոնության հատկությամբ։ Հետազոտության կենտրոնում նման հավասարումների լուծումների գոյության, միակության, կառուցվածքային հատկությունների և վարքի բացահայտման խնդիրներն են։ Քննվում են ինտեգրալ օպերատորների համապատասխան դասերը և այն ֆունկցիոնալ տարածությունները, որոնց շրջանակում հնարավոր է ձևակերպել ու ուսումնասիրել խնդիրը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում մոնոտոն ոչ գծայնության դերին, քանի որ այդ հատկությունը հնարավորություն է տալիս կիրառել ոչ գծային ֆունկցիոնալ անալիզի և օպերատորների տեսության տարբեր մեթոդներ՝ լուծումների վերաբերյալ հիմնարար արդյունքներ ստանալու համար։ Անսահմանափակ տիրույթի առկայությունը առաջացնում է լրացուցիչ մաթեմատիկական դժվարություններ, որոնք կապված են ֆունկցիաների վարքի, ինտեգրալների զուգամիտության, լուծումների սահմանափակության և անվերջության մեջ դրանց ասիմպտոտիկ հատկությունների հետ։ Ուսումնասիրվում են միջուկի և ոչ գծային անդամի նկատմամբ այնպիսի պայմաններ, որոնց դեպքում համապատասխան ինտեգրալ օպերատորը պահպանում է անհրաժեշտ ֆունկցիոնալ հատկությունները և հնարավոր է հիմնավորել լուծման գոյությունը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում լուծումների դրականության, սահմանափակության, մոնոտոնության և կայունության հնարավոր հատկությունների ուսումնասիրությունը, ինչպես նաև տարբեր դասերի լուծումների միջև կապերի բացահայտումը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել ֆիքսված կետի տեսության, մոնոտոն օպերատորների տեսության, ֆունկցիոնալ անալիզի և հաջորդական մոտարկումների ընդհանուր սկզբունքները։ Դիտարկվում է նաև հավասարումների պարամետրերից և սկզբնական պայմաններից լուծումների կախվածությունը, ինչը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել համապատասխան մաթեմատիկական մոդելների վարքի մասին։ Նման ինտեգրալ հավասարումները տեսական նշանակությունից բացի կարող են առաջանալ մաթեմատիկական ֆիզիկայի, հավանականությունների տեսության և տարբեր ոչ գծային գործընթացների մոդելավորման խնդիրներում։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է ինտեգրալ հավասարումների տեսության, ոչ գծային անալիզի և օպերատորների տեսության մեթոդները՝ անսահմանափակ տիրույթներում մոնոտոն ոչ գծայնությամբ հավասարումների լուծելիության և լուծումների որակական հատկությունների համակարգված ուսումնասիրության նպատակով։

Culture

Աշխատությունը նվիրված է հայ անվանի կոմպոզիտոր Ալեքսանդր Հարությունյանի դաշնամուրային ստեղծագործության ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով նրա երաժշտական լեզվի, ոճական առանձնահատկությունների և ստեղծագործական մտածողության հիմնական գծերը։ Վերլուծվում են կոմպոզիտորի դաշնամուրային երկերի կառուցվածքային, մեղեդային, ռիթմական և հարմոնիկ առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց կապը հայկական ժողովրդական երաժշտական ավանդույթների և համաշխարհային դասական երաժշտության սկզբունքների հետ։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են դաշնամուրային ստեղծագործությունների գեղարվեստական բովանդակությունը, կատարողական խնդիրները և մեկնաբանման առանձնահատկությունները՝ ներկայացնելով հեղինակի ներդրումը հայկական դաշնամուրային մշակույթի զարգացման գործում։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի Ալեքսանդր Հարությունյանի ստեղծագործական ժառանգության գնահատման, հայ կոմպոզիտորական դպրոցի առանձնահատկությունների բացահայտման և դաշնամուրային արվեստի տեսական ու կատարողական հարցերի ուսումնասիրման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել երաժշտագետների, դաշնակահարների, արվեստի ոլորտի մասնագետների և երաժշտական ուսումնական հաստատությունների ուսանողների համար։

Biology

Աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի տարածքում ընձառյուծի՝ Panthera pardus (L., 1758), պոպուլյացիայի տարածական կառուցվածքի և դրա պահպանության հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Այն ներկայացնում է թեկնածուական ատենախոսության հեղինակային ամփոփագիրը, որը պատրաստվել է կենսաբանական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճանի համար և հրատարակվել է Երևանում 2011 թվականին։ Ուսումնասիրության առանցքում հազվագյուտ և խոցելի խոշոր գիշատչի տարածքային բաշխման, բնակության տարածքների, պոպուլյացիայի վիճակի և պահպանության համար անհրաժեշտ միջոցառումների գիտական գնահատումն է։ Հետազոտությունը կարևոր է հատկապես այն պատճառով, որ խոշոր գիշատիչների պահպանությունը պահանջում է ոչ միայն առանձնյակների թվաքանակի գնահատում, այլև նրանց տարածական տեղաբաշխման, կենսամիջավայրերի օգտագործման և միմյանց միջև տարածքային հարաբերությունների ուսումնասիրություն։ Աշխատանքում ուշադրություն է դարձվում պոպուլյացիայի տարածական կառուցվածքի վրա ազդող բնական և մարդածին գործոններին, բնակության համար պիտանի տարածքների առանձնահատկություններին և այն պայմաններին, որոնք կարող են սահմանափակել տեսակի տարածումը։ Ուսումնասիրության նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ավելի ճշգրիտ գնահատել պոպուլյացիայի կենսունակությունը և բացահայտել պահպանության առաջնահերթ տարածքները։ Թեմայի կարևոր բաղադրիչ է նաև Հայաստանի լեռնային լանդշաֆտներում ընձառյուծի բնակության պայմանների ուսումնասիրությունը, քանի որ տեսակի պահպանությունը անմիջականորեն կապված է համապատասխան կենսամիջավայրերի պահպանման, որսատեսակների առկայության և մարդածին ճնշման նվազեցման հետ։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև տեսակի տարածական մեկուսացման և պոպուլյացիայի մասնատման խնդիրներին, որոնք փոքր թվաքանակ ունեցող կենդանիների դեպքում կարող են բացասաբար ազդել գենետիկական բազմազանության, վերարտադրության և երկարաժամկետ գոյատևման վրա։ Պահպանության տեսանկյունից կարևոր են որսագողության կանխարգելումը, կենսամիջավայրերի պաշտպանությունը, կերային բազայի պահպանումը, մշտադիտարկման համակարգերի զարգացումը և մարդու ու վայրի կենդանու հնարավոր հակասությունների նվազեցումը։ Աշխատության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ այն համադրում է պոպուլյացիոն էկոլոգիայի և բնության պահպանության խնդիրները՝ հնարավորություն տալով տարածական կառուցվածքի վերաբերյալ տվյալները կիրառել պահպանական ռազմավարությունների մշակման համար։ Հետազոտությունը կարող է օգտակար լինել Հայաստանի կենսաբազմազանության պահպանության, հազվագյուտ կենդանատեսակների մոնիթորինգի, բնության հատուկ պահպանվող տարածքների կառավարման և ընձառյուծի երկարաժամկետ պահպանության ծրագրերի մշակման համար։ Աղբյուրագիտական տվյալների համաձայն՝ ամբողջական ատենախոսությունը կազմել է 173 էջ, իսկ դրա 24-էջանոց ամփոփագիրը գրանցված է որպես կենսաբանական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճանի համար նախատեսված աշխատանք։