Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionGeography
Геолого-структурные особенности Ереван-Вединского грабен-синклинория
Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Երևանի և Վեդու միջև տարածվող գրաբեն-սինկլինորային համակարգի երկրաբանական կառուցվածքի, ձևավորման պատմության և տեկտոնական առանձնահատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Գրքում մանրամասն վերլուծվում են տարածաշրջանի շերտագրական կառուցվածքը, ապարային համալիրների տարածական դասավորվածությունը, խզումային համակարգերը, ծալքավոր կառուցվածքները և դրանց փոխազդեցությունը երկրակեղևի զարգացման տարբեր փուլերում։ Հեղինակը ներկայացնում է տարածքի երկրաբանական էվոլյուցիայի հիմնական փուլերը՝ անդրադառնալով հրաբխային, նստվածքային և տեկտոնական գործընթացներին, որոնք ձևավորել են ներկայիս ռելիեֆն ու երկրակառուցվածքային պատկերը։ Աշխատության մեջ կարևոր տեղ է հատկացվում գեոդինամիկական պայմանների վերականգնմանը, տարածաշրջանի սեյսմատեկտոնական առանձնահատկություններին և օգտակար հանածոների հնարավոր տեղաբաշխման օրինաչափություններին։ Գիրքը ներառում է գիտական տվյալների, դաշտային հետազոտությունների և կառուցվածքային վերլուծությունների համադրություն, ինչը թույլ է տալիս ավելի խորը հասկանալ Հայաստանի կենտրոնական հատվածի երկրաբանական զարգացման մեխանիզմները։ Այն կարող է օգտակար լինել երկրաբանների, տեկտոնիկայի մասնագետների, բուհերի ուսանողների, ինչպես նաև Կովկասի երկրաբանական կառուցվածքով հետաքրքրվող հետազոտողների համար։
Updated: 2026-09-13
Agriculture
ՀՀ գյուղատնտեսության արտադրական ներուժի օգտագործման տնտեսավիճակագրական վերլուծությունը
Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության գյուղատնտեսության արտադրական ներուժի օգտագործման տնտեսավիճակագրական վերլուծությանը և ոլորտի առկա ռեսուրսների արդյունավետության գնահատմանը։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են գյուղատնտեսության արտադրական ներուժը ձևավորող հիմնական գործոնները՝ հողային, աշխատանքային, նյութական, տեխնիկական և ֆինանսական ռեսուրսները, ինչպես նաև դրանց օգտագործման մակարդակն ու արդյունավետությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գյուղատնտեսական արտադրության ծավալների և կառուցվածքի, մշակաբույսերի բերքատվության, անասնաբուծական արտադրանքի, գյուղատնտեսական հողերի օգտագործման, աշխատուժի և հիմնական արտադրական միջոցների ցուցանիշների դինամիկայի ուսումնասիրությանը։ Տնտեսավիճակագրական մեթոդների կիրառմամբ կարող են վերլուծվել ոլորտի զարգացման միտումները, արտադրողականության փոփոխությունները, առանձին ռեսուրսների օգտագործման արդյունավետությունը և արտադրական արդյունքների վրա ազդող հիմնական գործոնները։ Աշխատանքը կարող է ներառել նաև տարբեր ժամանակահատվածների վիճակագրական տվյալների համեմատություն, ցուցանիշների կառուցվածքային և դինամիկ վերլուծություն, հարաբերական և միջին մեծությունների հաշվարկ, ինչպես նաև գյուղատնտեսության արտադրական ներուժի օգտագործման վրա ազդող գործոնների գնահատում։ Հետազոտության կարևոր նպատակներից է բացահայտել առկա ներուժի լիարժեք օգտագործմանը խոչընդոտող տնտեսական և կազմակերպական խնդիրները և գնահատել արտադրության արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունները։ ՀՀ գյուղատնտեսության օրինակով իրականացված վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել ոլորտի զարգացման մակարդակի, ռեսուրսների օգտագործման արդյունավետության և առկա չօգտագործված հնարավորությունների վերաբերյալ։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են կիրառվել գյուղատնտեսության զարգացման ռազմավարությունների մշակման, պետական ագրարային քաղաքականության կատարելագործման, արտադրական ռեսուրսների արդյունավետ բաշխման և գյուղատնտեսական ձեռնարկությունների տնտեսական գործունեության բարելավման նպատակներով։
Updated: 2026-09-14
Religion
Բառնաբյան միաբանության ընդհանուր առաջնորդ Կարոլոս Վերչելլոնեի դատաստանը Վենետիկի Մխիթարյանների պարսավագրքի վերաբերյալ
Աշխատությունը ներկայացնում է Բառնաբյան միաբանության ընդհանուր առաջնորդ Կարոլոս Վերչելլոնեի դատողությունն ու գնահատականը Վենետիկի Մխիթարյան միաբանության դեմ ուղղված պարսավագրքի վերաբերյալ։ Հրատարակության վերնագիրը վկայում է, որ այն առնչվում է 19-րդ դարի կաթոլիկ եկեղեցական և վանական միջավայրում ծավալված գրական ու գաղափարական բանավեճերին։ Նման բնույթի երկերը կարևոր տեղ են զբաղեցրել տարբեր կրոնական միաբանությունների միջև ծագած տարաձայնությունների, աստվածաբանական դիրքորոշումների և եկեղեցական հեղինակության հարցերի քննարկման մեջ։ Աշխատության հիմնական նշանակությունը պարսավագրի բովանդակության վերաբերյալ եկեղեցական առաջնորդի դիրքորոշման ներկայացումն է, ինչպես նաև Մխիթարյան միաբանության շուրջ ձևավորված քննադատական խոսքի գնահատումը։ Այն հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու կրոնական բանավեճերի լեզուն, փաստարկման ձևերը և միաբանությունների միջև հարաբերությունների առանձնահատկությունները։ Հրատարակությունը կարևոր աղբյուր է Մխիթարյան միաբանության պատմության, հայ կաթոլիկ մտավոր միջավայրի և 19-րդ դարի հայերեն կրոնական հրապարակախոսության ուսումնասիրության համար։ Այն նաև արտացոլում է հայ հոգևոր ու գրական կյանքում արտաքին եկեղեցական կարծիքների և գնահատականների նկատմամբ ձևավորված հետաքրքրությունը։
Updated: 2026-10-31
Other Subjects
Նոր գրքեր պատանիներին: Ինֆորմացիոն ցանկ= Новые книги юным (1988, Օգոստոս, թիվ 8)
Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։
Updated: 2026-09-18
Technology
Կորիզավոր մրգերից թունդ ալկոհոլային ըմպելիքների արտադրման նոր տեխնոլոգիաների մշակում
Աշխատությունը նվիրված է կորիզավոր մրգերի վերամշակման և դրանց հիմքով թունդ ալկոհոլային արտադրանքի ստացման տեխնոլոգիական գործընթացների գիտական ուսումնասիրությանը՝ շեշտադրելով պատրաստի արտադրանքի որակի, հումքի արդյունավետ օգտագործման և արտադրական գործընթացների կատարելագործման խնդիրները։ Հետազոտության առանցքում մրգային հումքի ֆիզիկաքիմիական և տեխնոլոգիական առանձնահատկություններն են, որոնք պայմանավորում են վերամշակման ընթացքն ու վերջնական արտադրանքի զգայական հատկությունները։ Դիտարկվում է տարբեր տեսակի կորիզավոր մրգերի քիմիական կազմի, հասունության աստիճանի, շաքարների, օրգանական թթուների, բուրավետ նյութերի և այլ բնական բաղադրիչների նշանակությունը՝ որպես արտադրանքի որակը ձևավորող գործոններ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում հումքի նախնական մշակման, խմորման և հետագա տեխնոլոգիական փուլերում տեղի ունեցող կենսաքիմիական ու ֆիզիկաքիմիական փոփոխությունների ընդհանուր օրինաչափություններին՝ առանց արտադրության գործնական քայլերի կամ ռեժիմների ներկայացման։ Քննվում է նաև կորիզների և մրգի տարբեր բաղադրիչների ազդեցությունը արտադրանքի բաղադրության ու անվտանգության ցուցանիշների վրա, ինչի պատճառով կարևորվում է տեխնոլոգիական գործընթացների վերահսկումը և սննդային անվտանգության պահանջների պահպանումը։ Հետազոտության շրջանակում գնահատվում են պատրաստի արտադրանքի ֆիզիկաքիմիական և զգայական բնութագրերը, դրանց կայունությունը և հումքի առանձնահատկությունների հետ ունեցած կապերը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում անցանկալի միացությունների առաջացման հնարավոր պատճառների ուսումնասիրությունը և դրանց նվազեցման տեխնոլոգիական մոտեցումների գիտական հիմնավորումը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև արտադրական երկրորդային հումքի և մնացորդների արդյունավետ օգտագործման, նյութական կորուստների նվազեցման և շրջակա միջավայրի վրա արտադրության ազդեցության սահմանափակման խնդիրներին։ Նոր տեխնոլոգիական լուծումների գնահատման ժամանակ կարևորվում են ոչ միայն արտադրանքի որակական ցուցանիշները, այլև գործընթացների ռեսուրսատարությունը, տեխնոլոգիական կայունությունը և արդյունաբերական կիրառելիությունը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է սննդային քիմիայի, մրգերի վերամշակման, խմորման գործընթացների և արտադրանքի որակի վերահսկման գիտական մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով զարգացնել մրգային հումքի վերամշակման տեխնոլոգիական հիմքերը և բարձրացնել պատրաստի արտադրանքի որակն ու անվտանգությունը։
Updated: 2026-09-19
History
Սիմոն Վրացյանի հասարակական-քաղաքական և պետական գործունեությունը
Աշխատությունը նվիրված է Սիմոն Վրացյանի հասարակական, քաղաքական և պետական գործունեության բազմակողմանի ուսումնասիրությանը՝ այն դիտարկելով 20-րդ դարի առաջին կեսի հայ ազգային-քաղաքական պատմության և Հայաստանի Առաջին Հանրապետության ձևավորման ու գործունեության համատեքստում։ Հետազոտության առանցքում նրա քաղաքական աշխարհայացքի ձևավորումը, կուսակցական և հասարակական գործունեությունը, պետական կառավարման համակարգում ունեցած մասնակցությունը, ինչպես նաև հետագա տարիների հրապարակախոսական, կրթական և կազմակերպական աշխատանքն են։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նրա կրթական և մտավոր ձևավորման միջավայրին, հասարակական կյանքում ներգրավվելուն և հայկական մամուլի հետ ունեցած երկարատև կապերին։ Վրացյանը տարբեր ժամանակներում զբաղվել է խմբագրական և լրագրողական գործունեությամբ, իսկ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին մասնակցել է հայկական հասարակական ու կազմակերպական գործընթացներին։ Հայաստանի անկախ պետականության ստեղծումից հետո նրա գործունեությունը տեղափոխվել է պետական կառավարման դաշտ․ նա ընտրվել է խորհրդարանի անդամ, զբաղեցրել նախարարական պաշտոն և 1920 թվականի նոյեմբերին ստանձնել Հայաստանի Առաջին Հանրապետության կառավարության ղեկավարի պաշտոնը։ Նրա վարչապետության շրջանը համընկել է հանրապետության համար ծայրահեղ ծանր ռազմաքաղաքական իրավիճակի և իշխանության փոխանցման գործընթացի հետ, ինչի պատճառով այդ փուլը կարևոր տեղ է զբաղեցնում նրա պետական գործունեության ուսումնասիրության մեջ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են քննվել պետական կառավարման, արտաքին հարաբերությունների, սոցիալ-տնտեսական խնդիրների և ներքաղաքական հարաբերությունների վերաբերյալ նրա մոտեցումները՝ դրանք համադրելով ժամանակաշրջանի փաստաթղթերի և այլ գործիչների դիրքորոշումների հետ։ Առանձին ուշադրության է արժանի 1921 թվականի իրադարձություններին նրա մասնակցությունը և հետագայում Հայաստանից դուրս շարունակված քաղաքական ու հասարակական գործունեությունը։ Տարագրության տարիներին նա պահպանել է ակտիվ մասնակցությունը հայկական հասարակական կյանքին՝ զբաղվելով քաղաքական, խմբագրական, կրթական և պատմագիտական աշխատանքով։ Նրա գրական ու հուշագրական ժառանգությունը կարևոր աղբյուրային նշանակություն ունի Հայաստանի Առաջին Հանրապետության և ժամանակաշրջանի քաղաքական գործընթացների ուսումնասիրության համար, սակայն որպես անմիջական մասնակցի շարադրանք՝ այն նաև պահանջում է աղբյուրագիտական քննադատություն և համադրում այլ վկայությունների հետ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է նրա պետական գործչի, կուսակցական գործչի, հրապարակախոսի և պատմական իրադարձությունների հուշագրողի դերերի փոխհարաբերության բացահայտումը։ Այս տեսանկյունից նրա գործունեության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու ոչ միայն մեկ գործչի քաղաքական կենսագրության, այլև հայկական պետականության վերականգնման, Առաջին Հանրապետության կառավարման փորձի, խորհրդայնացման շրջանի քաղաքական զարգացումների և սփյուռքահայ հասարակական կյանքի որոշ առանցքային գործընթացների մասին։
Updated: 2026-09-21