Բառնաբյան միաբանության ընդհանուր առաջնորդ Կարոլոս Վերչելլոնեի դատաստանը Վենետիկի Մխիթարյանների պարսավագրքի վերաբերյալ

Լեզվաբանություն

Լեզվաբանական, գրականագիտական և թարգմանաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Ալեքսանդր Սերգեևիչ Պուշկինի բանաստեղծությունների հայերեն թարգմանությունների լեզվական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ ռուս և հայ գրականությունների փոխառնչությունների համատեքստում։ Քննության են առնվում Պուշկինի բանաստեղծական լեզվի հիմնական բնութագրերը, նրա ստեղծագործություններին բնորոշ բառապաշարը, պատկերավոր մտածողությունը, հնչերանգային կառուցվածքը և գեղարվեստական արտահայտչամիջոցները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ռուսերեն բնագրերի և հայերեն թարգմանությունների բառային, իմաստային, քերականական ու ոճական համապատասխանություններին, ինչպես նաև բանաստեղծական խոսքի ազգային լեզվական առանձնահատկությունների փոխանցման խնդիրներին։ Վերլուծվում են փոխաբերությունների, մակդիրների, համեմատությունների, խորհրդանշական պատկերների և այլ գեղարվեստական միջոցների վերարտադրման եղանակները հայերեն թարգմանություններում։ Քննարկվում են բանաստեղծական չափի, ռիթմի, հանգավորման, հնչյունական ներդաշնակության և արտահայտչականության պահպանման հնարավորություններն ու դժվարությունները՝ հաշվի առնելով ռուսերենի և հայերենի կառուցվածքային տարբերությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են տարբեր թարգմանիչների լեզվաոճական ընտրությունները, բառային համարժեքների կիրառումը, բնագրի իմաստային նրբերանգների փոխանցումը և թարգմանական մեկնաբանության առանձնահատկությունները։ Անդրադարձ է կատարվում Պուշկինի ստեղծագործությունների հայերեն թարգմանությունների դերին հայ գրական լեզվի զարգացման, բանաստեղծական արտահայտչամիջոցների հարստացման և ռուս-հայկական գրական կապերի ամրապնդման գործում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայոց և ռուսաց լեզուների համեմատական ուսումնասիրության, թարգմանության տեսության, ոճագիտության, գրականագիտության և գեղարվեստական թարգմանության պատմության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Տնտեսագիտություն

Այս աշխատությունը վերաբերում է Հայաստանի Հանրապետությունում աշխատանքային արտագաղթի կարգավորման հիմնախնդիրներին՝ ընդգծելով աշխատաշուկայի, սոցիալ-տնտեսական զարգացման և միգրացիոն քաղաքականության փոխկապակցվածությունը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է վերլուծել աշխատանքային արտագաղթի պատճառները, ծավալներն ու ուղղությունները, գնահատել դրա ազդեցությունը ազգային տնտեսության, ժողովրդագրական իրավիճակի և մարդկային կապիտալի ձևավորման վրա, ինչպես նաև առաջարկել կարգավորման արդյունավետ մեխանիզմներ։ Ուսումնասիրվում են արտագաղթի հիմնական դրդապատճառները՝ զբաղվածության սահմանափակ հնարավորություններ, աշխատավարձերի ցածր մակարդակ, տարածաշրջանային անհավասար զարգացում և սոցիալական երաշխիքների պակաս։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում աշխատուժի արտահոսքի հետևանքներին՝ մասնագիտական ներուժի կորուստ, բնակչության ծերացում, ընտանիքների սոցիալական խնդիրների խորացում և տնտեսական զարգացման դանդաղում։ Աշխատությունը նաև դիտարկում է պետական քաղաքականության գործիքները՝ զբաղվածության ծրագրեր, ներդրումային միջավայրի բարելավում, փոքր և միջին բիզնեսի զարգացում և վերադարձող միգրանտների ինտեգրման մեխանիզմներ։ Միաժամանակ վերլուծվում է միջազգային փորձը աշխատանքային միգրացիայի կարգավորման ոլորտում՝ ընդգծելով այն մոտեցումները, որոնք կարող են կիրառվել Հայաստանի պայմաններում։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր ներդրում է սոցիալ-տնտեսական քաղաքականության և միգրացիոն ուսումնասիրությունների ոլորտում՝ նպաստելով ՀՀ-ում աշխատանքային արտագաղթի արդյունավետ կարգավորմանը և մարդկային կապիտալի պահպանմանը։

Բժշկություն

Աշխատությունը նվիրված է ուղեղի 21Բ շերտի էքստրաստրիար ասոցիատիվ շրջանի տեսողական տեղեկատվության մշակումին պատասխանատու նեյրոնային մեխանիզմների ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են նեյրոնային ցանցերի կազմակերպումը, ինտեգրացիոն գործընթացները, որոնց միջոցով տեսողական ազդակները անցնում են առաջնային և երկրորդային կորյերի շերտերից դեպի ասոցիատիվ շրջաններ։ Հեղինակը վերլուծում է նեյրոնների ակտիվության տեսակները, սինապտիկ փոխազդեցությունները, ազդակների ֆիլտրացման ու ճանաչման գործընթացները, ինչպես նաև տեղեկատվության ինտեգրումը տեսողական ընկալման ավելի բարդ մակարդակներում։ Աշխատությունում օգտագործվել են էլեկտրոֆիզիոլոգիական չափումներ, օպտոգենետիկ մոտեցումներ և թվային մոդելավորում՝ նյարդային ցանցերի ֆունկցիոնալ դինամիկան բացահայտելու համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այդ ասոցիատիվ շրջանների դերին ճանաչողական պրոցեսներում՝ օրինակ՝ ձևերի և շարժման ընկալման, տեսողական հիշողության և ուշադրության կարգավորման մեջ։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նեյրոբիոլոգների, կոգնիտիվ գիտնականների, նյարդավիրաբուժների և մշակման համակարգերի մոդելավորողների համար՝ նպաստելով մարդու ուղեղի տեսողական տեղեկատվության պրոցեսների խորքային ըմբռնմանը և նյարդաբանական խանգարումների բուժման ռազմավարությունների զարգացմանը։

Տնտեսագիտություն

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության արժեթղթերի շուկայում ներդրումային կազմակերպությունների գործունեության զարգացման հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը և դրանց կատարելագործման հնարավոր ուղղությունների բացահայտմանը։ Հետազոտության հիմքում արժեթղթերի շուկայում ներդրումային կազմակերպությունների ունեցած դերի գնահատումն է, քանի որ դրանք կարևոր միջնորդ օղակ են ներդրողների, արժեթղթեր թողարկող կազմակերպությունների և շուկայական ենթակառուցվածքների միջև՝ նպաստելով ֆինանսական ռեսուրսների արդյունավետ բաշխմանը, ներդրումային գործառնությունների իրականացմանը և տնտեսության մեջ կապիտալի ներգրավմանը։ ՀՀ արժեթղթերի շուկան ներառում է թողարկողներին, ներդրողներին, ներդրումային ծառայություններ մատուցող կազմակերպություններին, Կենտրոնական դեպոզիտարիային, կարգավորվող շուկայի օպերատորին և այլ մասնակիցների, իսկ շուկայի կարգավորումն ու վերահսկողությունն իրականացնում է ՀՀ Կենտրոնական բանկը։ Աշխատանքում արժեթղթերի շուկան դիտարկվում է որպես ֆինանսական համակարգի կարևոր բաղադրիչ, որտեղ իրականացվում են արժեթղթերի թողարկումը, առաջնային տեղաբաշխումը և երկրորդային շրջանառությունը։ Հետազոտվում են շուկայի կառուցվածքը, հիմնական ֆինանսական գործիքները, մասնակիցների փոխհարաբերությունները և այն տնտեսական գործոնները, որոնք պայմանավորում են շուկայի զարգացման մակարդակը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ներդրումային կազմակերպությունների գործառույթներին և մատուցվող ծառայությունների շրջանակին։ Քննարկվում են բրոքերային և դիլերային գործունեությունը, ներդրումային խորհրդատվությունը, արժեթղթերի տեղաբաշխման կազմակերպումը, հաճախորդների ակտիվների կառավարման և այլ հարակից ծառայությունները։ Այս գործառույթների արդյունավետ իրականացումը կարևոր է ինչպես ներդրողների համար արժեթղթերի շուկա մուտքի հեշտացման, այնպես էլ ընկերությունների կողմից ֆինանսական միջոցների ներգրավման տեսանկյունից։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ՀՀ ներդրումային կազմակերպությունների գործունեության ներկա վիճակի գնահատումը։ Ուսումնասիրվում են դրանց ֆինանսական հնարավորությունները, շուկայական դիրքը, ծառայությունների ծավալը, հաճախորդների շրջանակը, մրցակցային միջավայրը և գործունեության արդյունավետության վրա ազդող հիմնական գործոնները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ փոքր և համեմատաբար սահմանափակ ծավալով շուկայում ներդրումային կազմակերպությունների համար կարևոր մարտահրավեր է ծառայությունների պահանջարկի ընդլայնումը և նոր ներդրողների ներգրավումը։ Աշխատանքում քննարկվում է նաև ներդրումային գործունեության զարգացման համար անհրաժեշտ կարգավորող միջավայրը։ Լիցենզավորման, կապիտալի բավարարության, մասնագիտական համապատասխանության, հաշվետվողականության, ռիսկերի կառավարման և ներդրողների պաշտպանության պահանջները կարևոր են շուկայի կայունության ապահովման համար։ Միաժամանակ չափազանց բարդ կամ ծախսատար կարգավորումները կարող են սահմանափակել նոր մասնակիցների մուտքը և նվազեցնել մրցակցությունը, ուստի հետազոտության շրջանակում կարևորվում է կարգավորման արդյունավետության և շուկայի զարգացման միջև հավասարակշռության ապահովումը։ Ներդրողների վստահության խնդիրը ևս առանցքային տեղ է զբաղեցնում ուսումնասիրության մեջ։

Պատմություն

Այս աշխատությունը վերաբերում է Օսմանյան կայսրության վերջին շրջանի քաղաքական իրավիճակին և հատկապես սուլթան Աբդուլ Համիդ II-ի կառավարման տարիներին հայ բնակչության նկատմամբ իրականացվող քաղաքականությանը։ Հեղինակը՝ Դիմիտր Ա. Սպիրովը, փորձում է պատմական աղբյուրների, վկայությունների և վերլուծական դիտարկումների միջոցով ներկայացնել այն բարդ ու հակասական գործընթացները, որոնք ձևավորվել են Օսմանյան իշխանությունների և հայկական համայնքների հարաբերություններում XIX դարի վերջում և XX դարի սկզբում։ Գրքում քննարկվում են հայերի սոցիալ-քաղաքական դրությունը կայսրությունում, վարչական ճնշումների մեխանիզմները, հարկային և իրավական անհավասարությունները, ինչպես նաև այն քաղաքական զարգացումները, որոնք հանգեցրել են լարվածության աճի և զանգվածային բռնությունների։ Հեղինակը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում Աբդուլ Համիդ II-ի ներքին քաղաքականությանը, պետական վերահսկողության համակարգին և կայսրության պահպանման փորձերին՝ միաժամանակ ներկայացնելով հայկական հարցի միջազգային արձագանքները և եվրոպական տերությունների դիրքորոշումները։ Գիրքը համադրում է պատմական փաստերի շարադրանքն ու վերլուծական մեկնաբանությունը՝ փորձելով բացահայտել պատճառահետևանքային կապերը տարածաշրջանային քաղաքականության և հայկական բնակչության ճակատագրի միջև։ Այն կարևոր աղբյուր է Օսմանյան կայսրության պատմությամբ, հայկական հարցով և միջազգային հարաբերությունների պատմական զարգացումներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Ֆիզիկա

Տրանզիստորը կիսահաղորդչային էլեկտրոնային բաղադրիչ է, որը նախատեսված է էլեկտրական ազդանշանների ուժեղացման և փոխարկման համար և հանդիսանում է ժամանակակից էլեկտրոնիկայի հիմնական կառուցվածքային տարրերից մեկը։ Այն սովորաբար կազմված է երեք հիմնական շերտերից և երեք էլեկտրոդներից՝ էմիտեր, բազա և կոլեկտոր, որոնց միջև ձևավորվում են p-n անցումներ՝ կախված նրանից, թե սարքը n-p-n է, թե p-n-p տիպի։ Էմիտերը պատասխանատու է կրիչների (էլեկտրոնների կամ անցքերի) ներմուծման համար, բազան՝ շատ բարակ և թույլ դոպավորված շերտ է, որը վերահսկում է կրիչների հոսքը, իսկ կոլեկտորը հավաքում է անցած կրիչները՝ ապահովելով հոսանքի ելքը։ Տրանզիստորի աշխատանքի հիմնական սկզբունքը հիմնված է փոքր մուտքային ազդանշանով մեծ ելքային հոսանքի կառավարելու վրա, ինչը թույլ է տալիս այն օգտագործել որպես ուժեղացուցիչ կամ էլեկտրոնային անջատիչ։ Կառուցվածքային տեսանկյունից այն պատրաստվում է հիմնականում սիլիցիումից կամ գերմանիումից՝ հատուկ դոպավորման գործընթացներով, որոնք ստեղծում են p և n տիպի շրջաններ և ապահովում անհրաժեշտ էլեկտրական հատկություններ։ Տրանզիստորի զարգացումը հնարավորություն է տվել ստեղծել միկրոսխեմաներ, համակարգիչներ և ժամանակակից թվային տեխնոլոգիաներ՝ դարձնելով այն էլեկտրոնիկայի հիմքային տարր։