Ապահովագրական համակարգի կարգավորման արդի հիմնախնդիրները Հայաստանի Հանրապետությունում

History

Հայաստանի Հանրապետության ծագումն ու զարգացումը-ը նորագույն պատմության և պետականագիտության ուղղվածությամբ աշխատություն է, որը ներկայացնում է Հայաստանի Հանրապետության ձևավորման պատմական նախադրյալները, նրա ստեղծման ընթացքը և պետական համակարգի զարգացման հիմնական փուլերը՝ սկսած 1918 թվականի Առաջին Հանրապետության հռչակումից մինչև ժամանակակից պետականության կայացման գործընթացները, աշխատությունում վերլուծվում են այն քաղաքական, ռազմական և սոցիալ-տնտեսական պայմանները, որոնք հնարավորություն տվեցին պետականության վերականգնմանը՝ ընդգծելով տարածաշրջանային բարդ իրավիճակը Առաջին համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո, Օսմանյան և Ռուսական կայսրությունների փլուզման հետևանքները, ինչպես նաև արտաքին ուժերի ազդեցությունը նորաստեղծ պետության վրա, հատուկ ուշադրություն է դարձվում պետական կառույցների ձևավորմանը, սահմանադրական զարգացման փուլերին, արտաքին քաղաքականության հիմնական ուղղություններին և ազգային ինքնության ամրապնդման գործընթացներին, միաժամանակ քննարկվում են նաև դժվարությունները՝ պատերազմներ, տարածքային կորուստներ, տնտեսական ճգնաժամեր և քաղաքական անկայունություն, որոնք ուղեկցել են պետականության կայացմանը տարբեր ժամանակահատվածներում, աշխատությունը նպատակ ունի ցույց տալ Հայաստանի Հանրապետության պատմական զարգացման շարունակականությունը՝ որպես բարդ, բազմաշերտ և փոփոխական գործընթաց, որը ձևավորվել է ներքին և արտաքին գործոնների փոխազդեցությամբ։

Other Subjects

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանում թվային ճարտարապետության ձևավորման նախադրյալների, զարգացման հնարավորությունների և ապագա հեռանկարների ուսումնասիրությանը։ Աշխատության հիմքում ժամանակակից թվային տեխնոլոգիաների և ճարտարապետական նախագծման փոխազդեցության վերլուծությունն է, ինչպես նաև այն հարցի ուսումնասիրությունը, թե ինչպես են նոր տեխնոլոգիական գործիքները փոխում ճարտարապետի աշխատանքի մեթոդները, նախագծային մտածողությունը և կառուցված միջավայրի ձևավորման գործընթացը։ Ուսումնասիրության շրջանակում քննարկվում են համակարգչային նախագծման, եռաչափ մոդելավորման, պարամետրային նախագծման, թվային արտադրության և այլ ժամանակակից տեխնոլոգիաների կիրառման հնարավորությունները ճարտարապետության ոլորտում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում թվային միջավայրի այն հնարավորություններին, որոնք թույլ են տալիս ստեղծել բարդ երկրաչափական ձևեր, արագորեն փոփոխել նախագծային լուծումները, վերլուծել շենքի տարբեր բնութագրերը և ավելի արդյունավետ կազմակերպել նախագծման ու շինարարության փոխկապակցված փուլերը։ Աշխատությունը նաև անդրադառնում է Հայաստանի ճարտարապետական և քաղաքաշինական միջավայրի առանձնահատկություններին՝ դիտարկելով, թե տեղական մասնագիտական, կրթական, տեխնոլոգիական և տնտեսական պայմաններն ինչպիսի հնարավորություններ ու սահմանափակումներ են ստեղծում թվային ճարտարապետության զարգացման համար։ Քննարկվում են մասնագիտական կրթության արդիականացման, թվային հմտությունների զարգացման, նոր նախագծային գործիքների տարածման և ճարտարապետական պրակտիկայում տեխնոլոգիական նորարարությունների ներդրման խնդիրները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև հայկական ճարտարապետական ավանդույթի և ժամանակակից թվային մեթոդների հնարավոր համադրմանը, որի շնորհիվ տեխնոլոգիական առաջընթացը կարող է ոչ միայն փոխել նախագծման գործընթացը, այլև նոր ձևերով վերաիմաստավորել տեղական ճարտարապետական ժառանգությունը և ժամանակակից ինքնությունը։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են թվային ճարտարապետության հետագա զարգացման հեռանկարները՝ հաշվի առնելով շինարարական տեխնոլոգիաների առաջընթացը, թվային արտադրության ընդլայնումը, խելացի շենքերի և քաղաքների զարգացումը, ինչպես նաև նախագծման ավտոմատացման և տվյալահեն մոտեցումների տարածումը։ Ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել Հայաստանի ճարտարապետական ոլորտում տեխնոլոգիական նորարարությունների կիրառման հնարավորությունների ավելի հստակ գնահատմանը և ոլորտի զարգացման ռազմավարական ուղղությունների ձևավորմանը։ Այն կարող է հետաքրքրել ճարտարապետներին, քաղաքաշինարարներին, դիզայներներին, շինարարության և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտների մասնագետներին, դասախոսներին, հետազոտողներին և ճարտարապետական կրթություն ստացող ուսանողներին։

Pedagogy

Աշխատությունը նվիրված է I–III դասարաններում կարդալու հմտությունների ձևավորման և զարգացման գործընթացի ուսումնասիրությանը մայրենիի դասերի շրջանակում՝ ընդգծելով սկզբնական կրթության փուլում ընթերցանության դերի հիմնարար նշանակությունը երեխայի լեզվական և ճանաչողական զարգացման մեջ։ Հեղինակը վերլուծում է կարդալու ուսուցման հիմնական մեթոդները՝ հնչյունա-տառային վերլուծություն, վանկային ընթերցում, ամբողջական բառերի ընկալում և սահուն ընթերցանության ձևավորում, ինչպես նաև դրանց փուլային կիրառման առանձնահատկությունները։ Գրքում դիտարկվում են նաև ընթերցանության հմտությունների զարգացման հոգեբանամանկավարժական հիմքերը՝ ուշադրության կենտրոնացում, հիշողության զարգացում, ընկալման արագություն և տեքստի իմաստային ըմբռնում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ուսուցչի դերին՝ որպես ընթերցանության գործընթացի կազմակերպիչի, ինչպես նաև ուսումնական նյութերի ընտրության և մեթոդական բազմազանության ապահովման անհրաժեշտությանը։ Հեղինակը ներկայացնում է տարբեր վարժությունների համակարգեր և ուսուցման ինտերակտիվ մեթոդներ, որոնք նպաստում են աշակերտների ընթերցանության տեխնիկայի և տեքստի ըմբռնման կարողությունների աստիճանական զարգացմանը։ Աշխատությունը կարևոր է տարրական դասարանների ուսուցիչների, մեթոդիստների և կրթության ոլորտի հետազոտողների համար՝ առաջարկելով արդյունավետ մոտեցումներ կարդալու հմտությունների ձևավորման համար։

Psychology

Այս թեման վերաբերում է զույգերի հարաբերությունների ձևավորմանը մինչև ամուսնությունը և այն ազդեցությանը, որը մինչամուսնական մտերմությունը կարող է ունենալ հետագա ամուսնական ներդաշնակության վրա։ Մտերմությունը՝ որպես զգացմունքային, հաղորդակցական և վստահության ձևավորման գործընթաց, օգնում է գործընկերներին ավելի լավ ճանաչել միմյանց բնավորությունը, արժեքները, սպասելիքները և վարքային առանձնահատկությունները։ Այդ ճանաչումը կարող է նպաստել ավելի գիտակցված ամուսնական ընտրությանը և նվազեցնել հետագա կոնֆլիկտների հավանականությունը։ Միևնույն ժամանակ, մինչամուսնական մտերմության դերը տարբեր մշակույթներում և սոցիալական միջավայրերում տարբեր կերպ է ընկալվում՝ կախված արժեքային համակարգից, ավանդույթներից և անձնական համոզմունքներից։ Որոշ մոտեցումների համաձայն այն կարող է նպաստել փոխվստահության և հոգեբանական համատեղելիության ձևավորմանը, մինչդեռ այլ մոտեցումներում կարևոր է համարվում հարաբերությունների աստիճանական զարգացումը և սահմանների պահպանումը մինչև ամուսնություն։ Ամուսնական ներդաշնակության տեսանկյունից կարևոր գործոններ են ոչ միայն մտերմությունը, այլ նաև փոխադարձ հարգանքը, հաղորդակցման որակը, ընդհանուր արժեքները, պատասխանատվության զգացումը և խնդիրների համատեղ լուծման կարողությունը։ Այս գործոնների համադրությունն է, որ իրականում որոշում է ամուսնական հարաբերությունների կայունությունն ու ներդաշնակությունը։

History

Այս պատմագիտական և հայագիտական աշխատությունը ներկայացնում է Մխիթարյան միաբանության ձևավորման, զարգացման և գործունեության համառոտ պատմությունը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով Վենետիկի Սուրբ Ղազար կղզում հաստատված հայկական համայնքին։ Գիրքը հրատարակվել է 1835 թվականին Վենետիկում, ունի 62 էջ և հեղինակել է Հարություն Ավգերյանը, իսկ հրատարակության անգլերեն տարբերակը ներկայացվում է որպես հայերենից և իտալերենից թարգմանված աշխատանք։ Ուսումնասիրության հիմնական թեման Մխիթարյանների՝ որպես հայ կաթոլիկ վանական-մշակութային կազմակերպության ձևավորումն ու նրանց գործունեությունն է։ Միաբանությունը հիմնադրվել է Մխիթար Սեբաստացու կողմից 1701 թվականին Կոստանդնուպոլսում, իսկ հետագայում հաստատվել է Վենետիկի Սուրբ Ղազար կղզում, որը դարձավ հայագիտության, գրահրատարակության, ձեռագրերի պահպանության և կրթական գործունեության կարևոր կենտրոն։ Աշխատությունը կարևոր է հատկապես այն պատճառով, որ ներկայացնում է միաբանության գործունեությունը ոչ միայն որպես կրոնական կառույցի, այլև որպես հայկական մշակույթի պահպանման և զարգացման կենտրոնի։ Մխիթարյանների գործունեության առանցքային ուղղություններից էին հայերեն գրքերի հրատարակությունը, հին և միջնադարյան հայկական գրականության ուսումնասիրությունը, ձեռագրերի հավաքագրումն ու պահպանումը, հայոց լեզվի ուսումնասիրությունը, բառարանների և քերականական աշխատությունների կազմումը, ինչպես նաև կրթական գործունեությունը։ Այդ աշխատանքը նշանակալի դեր ունեցավ հայագիտական գիտության զարգացման և հայ մշակութային ժառանգության՝ եվրոպական գիտական միջավայրում ներկայացման գործում։ Աշխատության մեջ առանձնահատուկ հետաքրքրություն է ներկայացնում Սուրբ Ղազար կղզու՝ որպես գիտական և մշակութային կենտրոնի նկարագրությունը։ Կղզում ձևավորված միաբանության տպարանը և ակադեմիական միջավայրը հնարավորություն տվեցին ստեղծել ու տարածել բազմաթիվ հայերեն և օտարալեզու հրատարակություններ։ Մխիթարյանների տպագրական գործունեությունը նպաստեց հայ գրավոր մշակույթի պահպանմանը և նոր ընթերցողական ու կրթական միջավայրի ձևավորմանը։ Հրատարակության մատենագիտական տվյալները հաստատում են, որ այն տպագրվել է նույն հայկական ակադեմիայի տպարանում՝ Վենետիկում։ Կարևոր թեմա է նաև հայոց լեզվի ուսումնասիրությունը։ Մխիթարյան միաբանության անդամները մեծ ուշադրություն էին դարձնում ինչպես դասական հայերենի, այնպես էլ ժամանակակից հայերենի ուսումնասիրմանը։ Նրանց կազմած քերականական աշխատությունները և բառարանները կարևոր դեր ունեցան հայերենի գիտական նկարագրության և օտարերկրացիներին հայերենը սովորեցնելու գործում։ Աշխատանքի պատմական համատեքստում հիշատակվում է նաև Պասկալ Օգյուսերի և լորդ Բայրոնի հետ կապված հայագիտական գործունեությունը, այդ թվում՝ հայերեն-անգլերեն քերականության և բառարանի կազմման աշխատանքները։ Մխիթարյանների մշակութային գործունեության մեկ այլ կարևոր ուղղություն էր հին հայկական գրական ժառանգության ուսումնասիրությունը։ Միաբանության անդամները հավաքում, համադրում և հրատարակում էին հին ձեռագրերի ու գրական երկերի նյութերը՝ նպաստելով բազմաթիվ տեքստերի պահպանմանը և գիտական շրջանառության մեջ մտցնելուն։ Այս գործունեությունը հետագայում մեծ նշանակություն ունեցավ ինչպես հայագիտության, այնպես էլ համաշխարհային բանասիրության համար, քանի որ հայկական աղբյուրները հաճախ պարունակում էին տեղեկություններ այլ ժողովուրդների և հին մշակույթների մասին։ Միաբանության գործունեության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս նաև հասկանալու հայկական մշակույթի զարգացման առանձնահատկությունները վաղ նոր շրջանում։ Այն ժամանակ, երբ հայկական համայնքները գտնվում էին տարբեր քաղաքական և մշակութային միջավայրերում, Սուրբ Ղազարը դարձավ այնպիսի կենտրոն, որտեղ միավորվում էին կրոնական կյանքը, կրթությունը, տպագրությունը, լեզվաբանությունը, պատմագիտությունը և գրականությունը։ Այդ պատճառով հրատարակությունը արժեքավոր է ոչ միայն Մխիթարյանների պատմությամբ հետաքրքրվողների, այլև հայկական մտավոր մշակույթի ձևավորման գործընթացն ուսումնասիրողների համար։ Աշխատության պատմական արժեքը պայմանավորված է նաև նրա վաղ հրատարակության հանգամանքով։ 1835 թվականին լույս տեսած այս գիրքը ստեղծվել է այն ժամանակաշրջանում, երբ Մխիթարյանների գիտական և հրատարակչական գործունեությունն արդեն ձեռք էր բերել լայն ճանաչում, և միաբանության մասին տեղեկությունների տարածումը նպաստում էր եվրոպական ընթերցողների շրջանում հայկական մշակույթի վերաբերյալ գիտելիքների ընդլայնմանը։ Գրքի պահպանված օրինակների մատենագիտական նկարագրությունները հաստատում են դրա վաղ շրջանի հրատարակչական բնույթը և կապը Վենետիկի հայկական ակադեմիայի հետ։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը կարելի է դիտարկել որպես Մխիթարյան միաբանության պատմության վաղ շրջանի կարևոր վկայություն, որը միավորում է կրոնական, կրթական, գիտական և մշակութային գործունեության նկարագրությունը։ Այն արժեքավոր է հայագիտության պատմության, հայկական տպագրության, հայոց լեզվի ուսումնասիրության, ձեռագրագիտության և հայ մշակութային ժառանգության պահպանման պատմությունը հետազոտողների համար։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, հայագետներին, բանասերներին, կրոնագետներին, մատենագետներին, գրադարանագետներին և հայկական մշակույթի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Law

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության հարկային քաղաքականության հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ իրավական համակարգի արդիականացման և սահմանադրական կարգավորումների համատեքստում։ Աշխատանքի կենտրոնում հարկային քաղաքականության և սահմանադրական իրավական սկզբունքների փոխհարաբերությունն է, ինչպես նաև այն իրավական հիմքերի ուսումնասիրությունը, որոնց շրջանակում պետությունը ձևավորում և իրականացնում է հարկման համակարգը։ Ուսումնասիրության ընթացքում ուշադրություն է դարձվում հարկերի սահմանման և գանձման օրինականության, հարկային պարտավորությունների արդարացի բաշխման, իրավական որոշակիության, հավասարության և համաչափության սկզբունքներին։ Առանձնահատուկ կարևորություն ունի հարկ վճարողների իրավունքների և օրինական շահերի պաշտպանության խնդիրը, քանի որ արդյունավետ հարկային համակարգը պետք է միաժամանակ ապահովի պետական ֆինանսական ռեսուրսների ձևավորումը և կանխի հարկային հարաբերություններում անհարկի կամ անհամաչափ միջամտությունները։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ հարկային օրենսդրության զարգացմանը, դրա փոփոխությունների սահմանադրաիրավական հիմքերին և հարկային մարմինների ու հարկ վճարողների միջև իրավահարաբերությունների կատարելագործմանը։ Սահմանադրական վերլուծության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել նաև սեփականության իրավունքի, տնտեսական գործունեության ազատության, իրավական պաշտպանության և պետական կառավարման արդյունավետության հետ հարկային քաղաքականության ունեցած կապերը։ Կարևոր ուղղություն է հարկային վարչարարության արդիականացումը, դրա թափանցիկության և կանխատեսելիության բարձրացումը, թվային գործիքների կիրառումը և հարկային վեճերի արդյունավետ լուծման մեխանիզմների կատարելագործումը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու այն հակասություններն ու իրավական բացերը, որոնք կարող են առաջանալ հարկային քաղաքականության նպատակների և սահմանադրական երաշխիքների միջև, ինչպես նաև գնահատելու դրանց հաղթահարման հնարավոր ուղիները։ Աշխատանքի արդյունքում կարող են առաջարկվել հարկային օրենսդրության և վարչարարության կատարելագործման ուղղություններ, որոնք կնպաստեն հարկային համակարգի արդյունավետության, արդարության, իրավական կանխատեսելիության և սահմանադրական սկզբունքներին համապատասխանության բարձրացմանը։