Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionHistory
Letters to dignitaries and publications on the Armenian Genocide issue and their responses
Աշխատությունը փաստավավերագրական բնույթի ուսումնասիրություն է, որն անդրադառնում է Հայոց ցեղասպանության խնդրի վերաբերյալ տարբեր հեղինակավոր անձանց, պետական և հասարակական գործիչների, մտավորականների ու այլ ազդեցիկ շրջանակների ուղղված նամակներին, հրապարակումներին և դրանց ստացած պատասխաններին։ Գրքում մեկտեղված նյութերը հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմելու այն ժամանակաշրջանի հասարակական և քաղաքական արձագանքների մասին, երբ հայ ժողովրդի զանգվածային կոտորածների, տեղահանությունների և բռնությունների մասին տեղեկությունները հասնում էին միջազգային հանրությանը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի ոչ միայն նամակների և հրապարակումների բովանդակությունը, այլև դրանց հասցեատերերի արձագանքների ուսումնասիրությունը, քանի որ դրանք արտացոլում են տարբեր քաղաքական և հասարակական շրջանակների վերաբերմունքը տեղի ունեցող իրադարձությունների նկատմամբ։ Փաստաթղթերի համադրումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու Հայոց ցեղասպանության միջազգային ընկալման ձևավորման որոշակի գործընթացներ, հանրային իրազեկմանն ուղղված նախաձեռնությունները և այդ նախաձեռնությունների նկատմամբ տարբեր մակարդակներում դրսևորված արձագանքները։ Աշխատությունը արժեքավոր սկզբնաղբյուրային նյութ է ներկայացնում պատմական իրադարձությունների ուսումնասիրության համար՝ միաժամանակ ցույց տալով, թե ինչպես են անձնական նամակագրությունը, մամուլի հրապարակումները և պաշտոնական պատասխանները վերածվում պատմական հիշողության կարևոր վկայությունների։ Ներկայացված նյութերը կարող են օգտակար լինել նաև ցեղասպանագիտության, դիվանագիտության, միջազգային հարաբերությունների և քաղաքական պատմության տեսանկյունից՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրել մարդկային ողբերգության նկատմամբ միջազգային արձագանքի տարբեր դրսևորումները։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, հայագետներին, ցեղասպանագետներին, միջազգային հարաբերությունների մասնագետներին, փաստաթղթային աղբյուրներով զբաղվող հետազոտողներին, դասախոսներին, ուսանողներին և Հայոց ցեղասպանության պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։
Updated: 2026-09-14History
К вопросу о задачах арменоведения
Աշխատությունը նվիրված է հայագիտության՝ որպես բազմաճյուղ գիտական բնագավառի հիմնական խնդիրների, հետազոտական ուղղությունների և զարգացման հեռանկարների քննարկմանը։ Ուսումնասիրության կենտրոնում հայ ժողովրդի պատմության, լեզվի, գրականության, մշակույթի, արվեստի, կրոնական ժառանգության, հասարակական մտքի և նյութական մշակույթի գիտական ճանաչման հետ կապված հարցերն են։ Հայագիտությունը ներկայացվում է որպես փոխկապակցված գիտակարգերի համակարգ, որի շրջանակում պատմագիտական, լեզվաբանական, բանասիրական, հնագիտական, ազգագրական, արվեստաբանական և աղբյուրագիտական ուսումնասիրությունները լրացնում են միմյանց և հնարավորություն տալիս առավել ամբողջական պատկերացում կազմել հայկական քաղաքակրթական ժառանգության ձևավորման ու զարգացման մասին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում սկզբնաղբյուրների հայտնաբերման, հավաքման, նկարագրման, հրատարակման և գիտական մեկնաբանության խնդիրներին։ Կարևորվում են ձեռագրական նյութերի, վիմագրական արձանագրությունների, պատմական փաստաթղթերի, հնատիպ գրքերի, բանահյուսական նյութերի և այլ սկզբնաղբյուրների քննությունը, դրանց հավաստիության գնահատումը և պատմական համատեքստի վերականգնումը։ Լեզվաբանական ուղղությամբ դիտարկվում են հայերենի պատմության, բարբառների, բառապաշարի, ստուգաբանության և պատմահամեմատական ուսումնասիրությունների նշանակությունը, իսկ գրականագիտական ոլորտում՝ հին, միջնադարյան և նոր շրջանի գրական ժառանգության տեքստաբանական ու պատմամշակութային քննության անհրաժեշտությունը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև Հայաստանի և հայության պատմությունը հարևան ժողովուրդների ու տարածաշրջանային գործընթացների համատեքստում ուսումնասիրելու կարևորությանը, քանի որ միջմշակութային կապերը, լեզվական փոխազդեցությունները և քաղաքական ու տնտեսական հարաբերությունները հայագիտական բազմաթիվ խնդիրների անբաժանելի մասն են։ Կարևոր խնդիր է գիտական ժառանգության համակարգումը, մատենագիտական տեղեկությունների ամբողջացումը և տարբեր երկրներում պահպանվող հայագիտական նյութերի հասանելիության ընդլայնումը։ Միաժամանակ կարևորվում են հետազոտական մեթոդների զարգացումը, տարբեր գիտակարգերի համագործակցությունը և նոր աղբյուրների ներգրավումը գիտական շրջանառության մեջ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը հայագիտության խնդիրները դիտարկում է լայն գիտամշակութային համատեքստում՝ ընդգծելով սկզբնաղբյուրների քննադատական ուսումնասիրության, գիտական ժառանգության պահպանման և հայ ժողովրդի պատմամշակութային զարգացման բազմակողմանի հետազոտության նշանակությունը։
Updated: 2026-09-22Agriculture
Գյուղատնտեսական արտադրանքների արտահանման խթանման համակարգի ձևավորումը ՀՀ-ում
Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում գյուղատնտեսական արտադրանքի արտահանման խթանման համակարգի ձևավորման տեսական և գործնական հիմնահարցերի ուսումնասիրությանը։ Գրքում վերլուծվում են գյուղատնտեսության արտահանման ներուժը, միջազգային շուկաներում հայկական արտադրանքի մրցունակության բարձրացման խնդիրները և այն տնտեսական մեխանիզմները, որոնք կարող են նպաստել արտահանման ծավալների ընդլայնմանը։ Հեղինակը ուսումնասիրում է գյուղատնտեսական արտադրողների, վերամշակող ձեռնարկությունների և պետական կառավարման մարմինների փոխգործակցության ձևերը, արտահանման կազմակերպման առանձնահատկությունները, շուկաների հասանելիության խնդիրները և որակի չափանիշների ապահովման կարևորությունը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են արտահանման խթանման գործիքներ, տնտեսական գնահատման մեթոդներ և առաջարկություններ, որոնք ուղղված են ագրարային ոլորտի զարգացմանը, արտադրանքի ավելացված արժեքի բարձրացմանը և միջազգային տնտեսական կապերի ամրապնդմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի գյուղատնտեսական ոլորտի առանձնահատկություններին, արտահանման սահմանափակումներին և զարգացման հնարավորություններին։ Գիրքը նախատեսված է տնտեսագետների, ագրարային ոլորտի մասնագետների, պետական կառավարման աշխատակիցների, գյուղատնտեսական ձեռնարկատերերի, հետազոտողների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։
Updated: 2026-09-19Economics
Ազգային արժույթի փոխարժեքի ազդեցությունը ՀՀ մակրոտնտեսական ցուցանիշների վրա
Գրքում ուսումնասիրվում է ազգային արժույթի փոխարժեքի ազդեցությունը Հայաստանի Հանրապետության մակրոտնտեսական ցուցանիշների վրա, վերլուծվում են փոխարժեքի տատանումների կապը գնաճի, տնտեսական աճի, արտաքին առևտրի հաշվեկշռի և ներդրումների հոսքերի հետ, ներկայացվում են փոխարժեքի ձևավորման մեխանիզմները և դրամավարկային քաղաքականության գործիքների դերը ֆինանսական կայունության ապահովման գործում, դիտարկվում է արտահանման և ներմուծման կառուցվածքի զգայունությունը արժութային փոփոխությունների նկատմամբ, կիրառվում են էկոնոմետրիկ և վիճակագրական մոդելներ՝ փոխկապվածությունների գնահատման և կանխատեսման համար, քննարկվում են Հայաստանի տնտեսության բաց բնույթի պայմաններում արտաքին շուկաների ազդեցությունները և արժութային ռիսկերի կառավարման խնդիրները, առաջարկվում են քաղաքականության բարելավման ուղիներ՝ ուղղված մակրոտնտեսական կայունության պահպանմանը և տնտեսական աճի խթանմանը, աշխատանքը համադրում է տեսական մակրոտնտեսական վերլուծությունը և գործնական տվյալների ուսումնասիրությունը՝ ապահովելով համապարփակ պատկերացում փոխարժեքի դերի վերաբերյալ Հայաստանի տնտեսությունում։
Updated: 2026-09-15History
Estat present de l'Armenie, tant pour le Temporel que pour le Spirituel
Այս աշխատությունը 17-րդ դարի վերջին շրջանի կարևոր աղբյուր է, որը ներկայացնում է Հայաստանի և հայ ժողովրդի աշխարհիկ ու հոգևոր կյանքի վերաբերյալ եվրոպական պատկերացումները։ Այն անդրադառնում է Հայաստանի աշխարհագրական միջավայրին, բնակավայրերին, բնակչությանը, հասարակական հարաբերություններին, կենցաղին, սովորույթներին և մշակութային առանձնահատկություններին՝ ձևավորելով ժամանակաշրջանի հայկական իրականության բավական լայն նկարագիր։ Աշխատության առանձնահատկությունն այն է, որ Հայաստանի վիճակը դիտարկվում է միաժամանակ աշխարհիկ և հոգևոր տեսանկյուններից։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում հայերի կրոնական կյանքին, եկեղեցական կազմակերպությանը, հոգևորականությանը, քրիստոնեական տարբեր համայնքների փոխհարաբերություններին և եկեղեցական ավանդույթներին։ Հեղինակը ներկայացնում է նաև հայ բնակչության առօրյային, սոցիալական հարաբերություններին, առևտրական գործունեությանը և համայնքային կյանքին վերաբերող տեղեկություններ, որոնք արժեքավոր են տվյալ ժամանակաշրջանի հասարակության կառուցվածքն ու կենսակերպը հասկանալու համար։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի նաև հայ-եվրոպական մշակութային և կրոնական կապերի ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ այն արտացոլում է այն ժամանակաշրջանի եվրոպական հետաքրքրությունը Հայաստանի և Մերձավոր Արևելքի քրիստոնյա ժողովուրդների նկատմամբ։ Հեղինակի դիտարկումները հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմելու ոչ միայն Հայաստանի ներքին կյանքի, այլև այն մասին, թե ինչպես էր հայկական իրականությունն ընկալվում Արևմտյան Եվրոպայում վաղ նոր ժամանակաշրջանում։ Աղբյուրը հետաքրքիր է նաև իր պատմաաշխարհագրական և ազգագրական տեղեկություններով, որոնք կարող են օգտագործվել բնակավայրերի, բնակչության տեղաբաշխման, սովորույթների, հասարակական կյանքի և մշակութային միջավայրի ուսումնասիրության ընթացքում։ Միաժամանակ աշխատության բովանդակությունը անհրաժեշտ է դիտարկել պատմաքննադատական մոտեցմամբ՝ հաշվի առնելով հեղինակի կրոնական աշխարհայացքը, եվրոպական միջավայրը և այն ժամանակաշրջանի միսիոներական ու արևելագիտական պատկերացումները։ Այս առանձնահատկությունները չեն նվազեցնում աշխատության արժեքը, այլ հնարավորություն են տալիս այն ուսումնասիրել նաև որպես Հայաստանի մասին եվրոպական ընկալումների պատմական վկայություն։ Աշխատությունը կարևոր սկզբնաղբյուր է հայագիտության, պատմական աշխարհագրության, ազգագրության, եկեղեցագիտության և հայ-եվրոպական հարաբերությունների պատմության ուսումնասիրության համար։
Updated: 2026-09-21Linguistics
Հայերենի երաժշտական տերմինները 19-20-րդ դարերում
Աշխատությունը նվիրված է 19–20-րդ դարերում հայերեն երաժշտական տերմինաբանության ձևավորման, զարգացման և համակարգման գործընթացների լեզվաբանական ու պատմամշակութային ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում երաժշտության տեսությանը, կատարողական արվեստին, գործիքագիտությանը, ձայնային երևույթներին, երաժշտական ձևերին և ժանրերին վերաբերող մասնագիտական բառապաշարն է՝ դիտարկված տարբեր ժամանակաշրջանների գրավոր աղբյուրների և երաժշտագիտական գրականության համատեքստում։ Քննվում են տերմինների ծագման հիմնական ուղիները, հայերենի ներքին բառակազմական հնարավորությունների օգտագործումը, հին և միջին հայերենից ժառանգված բառերի նոր իմաստային կիրառությունները, ինչպես նաև այլ լեզուներից կատարված փոխառություններն ու պատճենումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն հարցին, թե եվրոպական երաժշտական մշակույթի և մասնագիտական կրթության զարգացման հետ մեկտեղ ինչպես են հայերենում ձևավորվել նոր հասկացությունների անվանումները և ինչ սկզբունքներով են դրանք հարմարեցվել լեզվի հնչյունական, ձևաբանական ու բառակազմական համակարգին։ Ուսումնասիրվում են միևնույն հասկացության համար տարբեր ժամանակներում գործածված զուգահեռ անվանումները, դրանց մրցակցությունը և աստիճանական տերմինաբանական կայունացումը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում արևելահայ և արևմտահայ լեզվական միջավայրերում ձևավորված երաժշտական բառապաշարի համեմատությունը՝ բացահայտելով ընդհանուր հիմքերը և տերմինագործածության տարբերությունները։ Անդրադարձ է կատարվում երաժշտագիտական աշխատությունների, դասագրքերի, բառարանների, պարբերական մամուլի և թարգմանական գրականության նշանակությանը մասնագիտական բառապաշարի տարածման և նորմավորման գործում։ Տերմինները դիտարկվում են ոչ միայն որպես մասնագիտական հասկացությունների անվանումներ, այլև որպես երաժշտական մշակույթի զարգացման պատմությունը արտացոլող լեզվական միավորներ։ Նրանց փոփոխությունները հնարավորություն են տալիս հետևելու երաժշտական գիտելիքի նոր ոլորտների ներմուծմանը, ազգային երաժշտագիտական մտքի զարգացմանը և միջազգային տերմինաբանության հետ հայերենի փոխազդեցությանը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է տերմինագիտության, պատմական բառագիտության, երաժշտագիտության և լեզվամշակութաբանության մոտեցումները՝ ներկայացնելով հայերեն երաժշտական մասնագիտական բառապաշարի զարգացման և համակարգման հիմնական օրինաչափությունները։
Updated: 2026-09-22