Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionCulture
Սերգեյ Փարաջանով (Սարգիս Փարաջանյան): Կենսամատենագիտություն
Աշխատությունը նվիրված է հայազգի աշխարհահռչակ կինոռեժիսոր, սցենարիստ և արվեստագետ Սերգեյ Փարաջանովի կյանքի, ստեղծագործական գործունեության և մշակութային ժառանգության վերաբերյալ մատենագիտական նյութերի համակարգմանը։ Այն կենսագրական և մատենագիտական բնույթի ուսումնասիրություն է, որի հիմնական նպատակն է ընթերցողին ներկայացնել արվեստագետի կյանքի ու գործունեության տարբեր փուլերին առնչվող փաստաթղթերը, գրքերը, հոդվածները, հարցազրույցները, քննադատական նյութերը և այլ հրատարակություններ։ Կենսամատենագիտական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս Փարաջանովի ստեղծագործական ուղին դիտարկել ոչ միայն որպես կինոյի պատմության առանձին էջ, այլև որպես բազմաշերտ մշակութային երևույթ, որը միավորում է կինոն, կերպարվեստը, թատրոնը, կոլաժը, ժողովրդական արվեստը և հայկական մշակութային ժառանգությունը։ Գրքում ընդգրկված նյութերը կարող են արժեքավոր տեղեկություններ տալ նրա կյանքի կարևոր հանգրվանների, մասնագիտական գործունեության, կինեմատոգրաֆիական աշխատանքների, ստեղծագործական սկզբունքների և արվեստագիտական հայացքների մասին։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունեն այն մատենագիտական աղբյուրները, որոնք անդրադառնում են նրա ֆիլմերի ստեղծման պատմությանը, գեղարվեստական լեզվին, կինեմատոգրաֆիական նորարարություններին և տարբեր ժամանակաշրջաններում նրա արվեստի նկատմամբ ձևավորված քննադատական վերաբերմունքին։ Աշխատությունը կարևոր է նաև այն պատճառով, որ Փարաջանովի ստեղծագործությունը երկար ժամանակ գտնվել է տարբեր մշակութային, քաղաքական և գեղարվեստական միջավայրերի հատման կետում, ուստի նրա ժառանգության ուսումնասիրությունը պահանջում է բազմակողմանի աղբյուրագիտական մոտեցում։ Կենսամատենագիտությունը կարող է ընդգրկել ինչպես հայերեն, այնպես էլ ռուսերեն և այլ լեզուներով հրապարակված նյութեր՝ հնարավորություն տալով համադրել արվեստագետի գործունեության վերաբերյալ տարբեր աղբյուրներում ներկայացված տեսակետները։ Նման կառուցվածքը հատկապես օգտակար է հետազոտողների համար, քանի որ մեկտեղում է այն գրական և փաստագրական հենքը, որի միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել նրա կենսագրությունը, ֆիլմագրությունը, արվեստի տեսությունը և մշակութային ազդեցությունը։ Աշխատանքը կարող է ծառայել որպես կարևոր օժանդակ աղբյուր կինոգիտության, արվեստագիտության, մշակութաբանության, գրականագիտության և հայ մշակույթի պատմության ուսումնասիրության ընթացքում։ Այն օգտակար է նաև ուսանողների, դասախոսների, գրականագետների, կինոգետների, արվեստաբանների և Փարաջանովի ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Ընդհանուր առմամբ, գիրքը ոչ միայն տեղեկատու նյութերի հավաքածու է, այլև հնարավորություն է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմելու արվեստագետի կյանքի և ստեղծագործական ժառանգության ուսումնասիրման աղբյուրագիտական շրջանակի մասին՝ բացահայտելով նրա տեղն ու նշանակությունը հայկական, խորհրդային և համաշխարհային կինոյի ու արվեստի պատմության մեջ։
Updated: 2026-09-05Other Subjects
Ցորենի արմատային փտախտների ուսումնասիրությունը և քիմիական պայքարի միջոցառումների մշակումը ԻԻՀ Գորգանի տարածաշրջանի պայմաններում
Աշխատությունը նվիրված է ցորենի արմատային համակարգը վնասող հիվանդությունների տարածվածության, առաջացման պայմանների և բույսերի զարգացման ու բերքատվության վրա դրանց ազդեցության ուսումնասիրությանը՝ Իրանի Իսլամական Հանրապետության Գորգանի տարածաշրջանի բնակլիմայական առանձնահատկությունների համատեքստում։ Հետազոտության առանցքում արմատային փտախտների հարուցիչների հայտնաբերման ու բնութագրման, հիվանդությունների տարածման աստիճանի գնահատման և դրանց զարգացման վրա շրջակա միջավայրի գործոնների ազդեցության վերլուծության հարցերն են։ Քննվում են հողի խոնավության, ջերմաստիճանի, մշակության պայմանների, ցանքաշրջանառության, բույսերի զարգացման փուլերի և այլ ագրոէկոլոգիական գործոնների հնարավոր փոխազդեցությունները հիվանդությունների դրսևորման հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ախտահարված բույսերի ընդհանուր վիճակի, արմատային համակարգի վնասման և արտադրողականության ցուցանիշների միջև կապերի բացահայտմանը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համեմատվել ցորենի տարբեր սորտերի կամ ձևերի արձագանքները հիվանդությունների նկատմամբ՝ գնահատելով դրանց հարաբերական կայունությունը և գյուղատնտեսական արտադրության պայմաններում կիրառման հնարավորությունները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում բույսերի պաշտպանության միջոցների արդյունավետության գիտական գնահատումը՝ դրանց ազդեցությունը դիտարկելով ոչ միայն հիվանդության սահմանափակման, այլև բույսերի կենսունակության, բերքի ձևավորման, տնտեսական նպատակահարմարության և շրջակա միջավայրի անվտանգության տեսանկյուններից։ Քիմիական պաշտպանության հարցերը դիտարկվում են բուսասանիտարական կառավարման ընդհանուր համակարգի շրջանակում՝ հաշվի առնելով նաև ագրոտեխնիկական և կանխարգելիչ մոտեցումների նշանակությունը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պարզաբանելու տարածաշրջանում հիվանդությունների զարգացման հիմնական օրինաչափությունները և առանձնացնելու այն գործոնները, որոնք կարող են նպաստել դրանց տարածմանը կամ սահմանափակմանը։ Կարևորվում է տեղական պայմաններին համապատասխան բույսերի պաշտպանության ռազմավարության ձևավորումը, քանի որ նույն հիվանդության տարածվածությունն ու վնասակարությունը կարող են էապես տարբեր լինել բնակլիմայական և արտադրական պայմաններից կախված։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է բուսախտաբանության, գյուղատնտեսական բույսերի պաշտպանության, ագրոէկոլոգիայի և բուսաբուծության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով գիտական հիմքեր ստեղծել ցորենի առողջության պահպանման, հիվանդությունների հետևանքով առաջացող կորուստների նվազեցման և արտադրության կայունության բարձրացման համար։
Updated: 2026-09-22Political Science
Проблемы становления и развития политической системы Нагорно-Карабахской Республики
Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության քաղաքական համակարգի ձևավորման և զարգացման գործընթացների ուսումնասիրությանը՝ վերլուծելով դրա ինստիտուցիոնալ, իրավաքաղաքական և հասարակական առանձնահատկությունները։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են ինքնակառավարման և պետական կառավարման համակարգերի ձևավորման փուլերը, քաղաքական ինստիտուտների կայացման գործընթացները, իշխանության մարմինների կառուցվածքն ու գործունեությունը, ինչպես նաև ներքին քաղաքական զարգացումների վրա ազդող հիմնական գործոնները։ Աշխատությունում դիտարկվում են քաղաքական համակարգի զարգացման խնդիրները, ժողովրդավարական կառավարման մեխանիզմների ձևավորման փորձերը, սահմանադրական գործընթացները, ընտրական համակարգի առանձնահատկությունները և արտաքին քաղաքական միջավայրի ազդեցությունը ներքաղաքական գործընթացների վրա։ Հեղինակը վերլուծում է նաև չճանաչված պետական կազմավորումների քաղաքական համակարգերի ուսումնասիրման տեսական մոտեցումները՝ անդրադառնալով միջազգային իրավունքի, տարածաշրջանային անվտանգության և հակամարտությունների կարգավորման խնդիրներին։ Հետազոտությունը հիմնված է պատմաքաղաքական իրադարձությունների, իրավական փաստաթղթերի և գիտական վերլուծությունների վրա՝ ներկայացնելով տվյալ ժամանակաշրջանի քաղաքական գործընթացների համապարփակ պատկերը։ Աշխատությունը նախատեսված է քաղաքագետների, պատմաբանների, միջազգային հարաբերությունների մասնագետների, հետազոտողների, բուհերի դասախոսների և ուսանողների, ինչպես նաև Հարավային Կովկասի քաղաքական զարգացումներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։
Updated: 2026-09-12Other Subjects
Նոր գրքեր: Հասարակական-քաղաքական գիտություններ, լեզվաբանություն, գրականագիտություն, պատմություն, պատմագրություն: (Ինֆորմացիոն բյուլետեն) (1971, №5)
Այս ինֆորմացիոն բյուլետենը ներկայացնում է նոր հրատարակված գրականության համակարգված ակնարկ՝ ընդգրկելով հասարակական-քաղաքական գիտությունների, լեզվաբանության, գրականագիտության, պատմության և պատմագրության ոլորտները։ Այն նպատակ ունի ապահովել գիտական համայնքի, ուսանողների և հետազոտողների համար արդի տեղեկատվության արագ և հարմար հասանելիություն՝ ներկայացնելով տարբեր գիտական ուղղություններով հրապարակված նոր աշխատությունների թեմատիկ բազմազանությունը և հիմնական գիտական միտումները։ Հասարակական-քաղաքական գիտությունների բաժինը ներառում է ժամանակակից պետական կառավարման, քաղաքական գործընթացների, հասարակական փոփոխությունների և միջազգային հարաբերությունների ուսումնասիրություններ՝ շեշտադրելով գլոբալ և տարածաշրջանային զարգացումների փոխկապակցվածությունը։ Լեզվաբանության բաժնում ներկայացվում են լեզվի կառուցվածքի, գործառական առանձնահատկությունների, խոսքային հաղորդակցության և լեզվական փոփոխությունների վերաբերյալ նոր հետազոտություններ՝ ընդգրկելով ինչպես տեսական, այնպես էլ կիրառական մոտեցումներ։ Գրականագիտության ոլորտում ընդգրկված են տարբեր գրական ուղղությունների, հեղինակային ոճերի և տեքստերի մեկնաբանության նոր ուսումնասիրություններ, որոնք բացահայտում են գրական գործընթացների ժամանակակից զարգացումները։
Updated: 2026-08-21Biology
Взаимосвязь механизмов дезаминирования аминокислот и орнитинового цикла в печени крыс
Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է լյարդում ամինաթթուների դեզամինավորման գործընթացների և օրնիտինային ցիկլի միջև գոյություն ունեցող փոխկապակցվածության ուսումնասիրությանը՝ որպես ազոտային փոխանակության և օրգանիզմում ազոտի հեռացման կարևորագույն կենսաքիմիական մեխանիզմների։ Հետազոտությունը կատարված է առնետների լյարդի նյութի հիման վրա և հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու այն գործընթացները, որոնց միջոցով ամինաթթուների քայքայման ընթացքում առաջացող ամոնիակը վերածվում է ավելի քիչ թունավոր միացության և հետագայում հեռացվում օրգանիզմից։ Աշխատության կենտրոնական թեման ամինաթթուների դեզամինավորման տարբեր մեխանիզմների և միզանյութի առաջացման գործընթացի միջև ֆունկցիոնալ կապի բացահայտումն է։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ ամինաթթուների փոխանակությունը և օրնիտինային ցիկլը չեն հանդիսանում միմյանցից անկախ կենսաքիմիական գործընթացներ, այլ փոխկապակցված են նյութափոխանակության ընդհանուր համակարգում և ապահովում են ազոտի արդյունավետ վերամշակումն ու հեռացումը։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել ֆերմենտային ակտիվության, միջանկյալ մետաբոլիտների առաջացման, ամոնիակի ձևավորման և միզանյութի սինթեզի առանձնահատկությունների վերլուծություն՝ հնարավորություն տալով ավելի խորությամբ հասկանալու լյարդի դերը սպիտակուցային և ամինաթթվային փոխանակության կարգավորման մեջ։ Առնետների լյարդի օգտագործումը որպես փորձարարական մոդել հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել նյութափոխանակային գործընթացների օրինաչափությունները վերահսկվող պայմաններում և գնահատել տարբեր կենսաքիմիական մեխանիզմների փոխադարձ ազդեցությունը։ Աշխատությունը հատկապես արժեքավոր է այն տեսանկյունից, որ այն կապում է ամինաթթուների կատաբոլիզմի սկզբնական փուլերը դրանց վերջնական ազոտային արդյունքի՝ միզանյութի, առաջացման հետ։ Նման մոտեցումը կարևոր է լյարդի ֆունկցիոնալ կենսաքիմիայի, ֆերմենտաբանության, նյութափոխանակության կարգավորման և ազոտային հոմեոստազի ուսումնասիրության համար։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել կենսաքիմիկոսներին, ֆիզիոլոգներին, կենսաբաններին, բժշկական և կենսաբանական մասնագիտությունների ուսանողներին, ինչպես նաև նյութափոխանակային գործընթացներով զբաղվող հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը ներկայացնում է լյարդում ամինաթթուների փոխանակության և ազոտի վնասազերծման մեխանիզմների փոխկապակցված համակարգը՝ ընդգծելով դեզամինավորման և օրնիտինային ցիկլի համատեղ նշանակությունը օրգանիզմի բնականոն նյութափոխանակության պահպանման գործում։
Updated: 2026-09-17Medicine
О регуляции мозгового кровообращения в условиях гипокинезии
Աշխատությունը նվիրված է շարժողական ակտիվության երկարատև սահմանափակման պայմաններում գլխուղեղի արյան շրջանառության կարգավորման ֆիզիոլոգիական և հարմարվողական մեխանիզմների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում ուղեղային արյունահոսքի փոփոխությունները և այն կարգավորիչ համակարգերն են, որոնք ապահովում են գլխուղեղի հյուսվածքների համապատասխան արյունամատակարարումն ու նյութափոխանակային պահանջների բավարարումը օրգանիզմի ֆիզիկական ակտիվության նվազման պայմաններում։ Քննվում է հիպոկինեզիայի ազդեցությունը ընդհանուր և տարածաշրջանային հեմոդինամիկայի վրա՝ ուշադրություն դարձնելով անոթային տոնուսի, զարկերակային ճնշման, սրտանոթային համակարգի գործունեության և ուղեղային անոթների ինքնակարգավորման փոխկապակցվածությանը։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում այն մեխանիզմներին, որոնց շնորհիվ ուղեղային անոթային համակարգը կարող է որոշակի սահմաններում պահպանել համեմատաբար կայուն արյունամատակարարում՝ չնայած ընդհանուր շրջանառության ցուցանիշների փոփոխություններին։ Ուսումնասիրվում են նյարդային, հումորալ և նյութափոխանակային կարգավորման գործոնները, ինչպես նաև դրանց հնարավոր վերափոխումները շարժողական ակտիվության սահմանափակման ընթացքում։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում անոթային պատի ֆունկցիոնալ վիճակի, գլխուղեղի տարբեր շրջանների արյունամատակարարման և օրգանիզմի հարմարվողական պատասխանների գնահատումը։ Հիպոկինեզիան դիտարկվում է որպես գործոն, որը կարող է ազդել սրտանոթային համակարգի ընդհանուր հարմարվողական հնարավորությունների վրա և պայմանավորել արյան շրջանառության կարգավորման մեխանիզմների աստիճանական վերակազմավորում։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել տարբեր ֆիզիոլոգիական ցուցանիշների փոփոխությունները շարժողական սահմանափակման տարբեր փուլերում՝ պարզելու համար վաղ և ավելի երկարատև հարմարվողական արձագանքների առանձնահատկությունները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև բնականոն շարժողական ակտիվության վերականգնման ժամանակ շրջանառության համակարգում տեղի ունեցող փոփոխություններին և հարմարվողական գործընթացների հնարավոր դարձելիությանը։ Նման ուսումնասիրությունները կարևոր են երկարատև անշարժության կամ սահմանափակ շարժունակության ֆիզիոլոգիական հետևանքների ընդհանուր ըմբռնման համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է նյարդաֆիզիոլոգիայի, սրտանոթային ֆիզիոլոգիայի և հեմոդինամիկայի մոտեցումները՝ շարժողական ակտիվության նվազման պայմաններում գլխուղեղի արյան շրջանառության կարգավորման օրինաչափությունները բացահայտելու նպատակով։
Updated: 2026-09-22