More in Economics

    View all arrow_right_alt

    Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Other Subjects

    Նշանավոր և հիշարժան տարեթվերի օրացույց 1969: Ապրիլ, մայիս, հունիս

    Այս հրատարակությունը ներկայացնում է 1969 թվականի երկրորդ եռամսյակի՝ ապրիլ, մայիս և հունիս ամիսներին վերաբերող պատմական, քաղաքական, գիտական և մշակութային նշանակալի տարեթվերի համակարգված օրացույցային հավաքածու՝ ընդգծելով հիշարժան իրադարձությունների ժամանակագրական ամփոփումը։ Նյութում ընդգրկված են միջազգային և տարածաշրջանային մակարդակներում տեղի ունեցած կարևոր իրադարձություններ, գիտական հայտնագործություններ, մշակութային հոբելյաններ և հասարակական-քաղաքական գործընթացներ, որոնք ձևավորել են տվյալ ժամանակաշրջանի պատմական պատկերը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում իրադարձությունների ընտրության և դասակարգման սկզբունքներին՝ ապահովելով տեղեկատվության մատչելի և թեմատիկ կազմակերպված ներկայացում։ Աշխատությունը նաև ծառայում է որպես հղումային նյութ պատմաբանների, լրագրողների և հետազոտողների համար՝ նպաստելով ժամանակագրական վերլուծությունների և համեմատական ուսումնասիրությունների իրականացմանը։

    Updated: 2026-09-03
    Նշանավոր և հիշարժան տարեթվերի օրացույց 1969: Ապրիլ, մայիս, հունիս
    Online

    Medicine

    Скрининг предраковых состояний и начальных форм рака толстой кишки на эндоскопическом материале

    Աշխատությունը նվիրված է հաստ աղու նախաքաղցկեղային վիճակների և քաղցկեղի վաղ փուլերի հայտնաբերման, ախտորոշման և գնահատման խնդիրների ուսումնասիրությանը՝ հիմնված էնդոսկոպիկ հետազոտությունների նյութերի վրա։ Վերլուծվում են հաստ աղու լորձաթաղանթի նախաքաղցկեղային փոփոխությունների ձևավորման առանձնահատկությունները, դրանց հայտնաբերման ժամանակակից մեթոդները և վաղ ախտորոշման նշանակությունը հիվանդության կանխարգելման ու բուժման արդյունավետության բարձրացման գործում։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են էնդոսկոպիկ պատկերի գնահատման չափանիշները, հյուսվածաբանական հետազոտությունների դերը, ռիսկային փոփոխությունների հայտնաբերման մոտեցումները և սկրինինգային ծրագրերի կազմակերպման սկզբունքները։ Քննարկվում են հաստ աղու քաղցկեղի վաղ հայտնաբերման, հիվանդների հետազոտման և կանխարգելիչ բժշկության զարգացման արդիական հարցերը։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի գաստրոէնտերոլոգիայի և ուռուցքաբանության ոլորտներում՝ նպաստելով ախտորոշման մեթոդների կատարելագործմանը, հիվանդության վաղ փուլերում հայտնաբերմանը և բուժման արդյունքների բարելավմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել բժիշկների, էնդոսկոպիստների, ուռուցքաբանների, բժշկական գիտությունների հետազոտողների և մասնագետների համար։

    Updated: 2026-09-22
    Скрининг предраковых состояний и начальных форм рака толстой кишки на эндоскопическом материале
    Online

    History

    Death toll in Nagorno-Karabakh fuel depot blast jumps to 170

    Այդ հոդվածը նկարագրում է 2023 թվականի սեպտեմբերի վերջին Լեռնային Ղարաբաղում տեղի ունեցած վառելիքի պահեստի ուժեղ պայթյունը, որը տեղի է ունեցել Ստեփանակերտի մոտակայքում՝ Բերձոր-Ասկերան ուղղության շրջանում։ Պայթյունը տեղի է ունեցել այն ժամանակ, երբ հազարավոր էթնիկ հայեր փորձում էին լքել տարածաշրջանը՝ Ադրբեջանի ռազմական գործողություններից և տարածաշրջանի վերահսկողության փոփոխությունից հետո ստեղծված ծանր իրավիճակի պայմաններում։ Վառելիքի խիստ պակասի պատճառով մարդիկ հերթ էին կանգնել բենզալցակայաններում և պահեստներում՝ իրենց մեքենաները լիցքավորելու և Հայաստան հասնելու համար, սակայն այդ վայրերից մեկում գերբեռնվածության և անվտանգության խախտումների պատճառով տեղի է ունեցել հսկայական պայթյուն, որն առաջացրել է մեծածավալ հրդեհ և մարդկային ծանր կորուստներ։ Իրադարձությունը արագ վերածվել է հումանիտար աղետի, քանի որ հարյուրավոր մարդիկ ստացել են ծանր այրվածքներ և վնասվածքներ, հիվանդանոցները չեն կարողացել բավարարել բժշկական օգնության պահանջը, և օգնություն է խնդրվել Հայաստանից ու այլ կողմերից։ Պայթյունի զոհերի թիվը ժամանակի ընթացքում աճել է, և տարբեր աղբյուրների համաձայն այն հասել է առնվազն 170-ի, իսկ հետագա պաշտոնական տվյալներով նույնիսկ ավելի բարձր։ Դեպքը տեղի է ունեցել լայնածավալ տեղահանության և ռազմական լարվածության ֆոնին, ինչը այն դարձրել է տարածաշրջանային ամենածանր մարդասիրական ողբերգություններից մեկը վերջին հակամարտության փուլում։

    Updated: 2026-09-16
    Death toll in Nagorno-Karabakh fuel depot blast jumps to 170
    Online

    Linguistics

    Армянские слова в грузинских Деяниях Пилата

    Այս լեզվաբանական և տեքստաբանական ուսումնասիրությունը նվիրված է հայերեն բառերի և լեզվական տարրերի վերլուծությանը վրացական ավանդական «Պիղատոսի գործերը» (Deianiia Pilata) տեքստերում։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են հայերեն փոխառությունների, անվանումների և բառապաշարային շերտերի առկայությունը՝ որպես միջմշակութային և միջլեզվական շփումների արդյունք վաղ քրիստոնեական գրականության շրջանակներում։ Հեղինակը ուսումնասիրում է այդ բառերի իմաստաբանական առանձնահատկությունները, հնչյունական փոփոխությունները և դրանց ադապտացիան վրացերեն տեքստային միջավայրում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայ-վրացական մշակութային կապերին, թարգմանական ավանդույթներին և կրոնական տեքստերի փոխանցման ընթացքում լեզվական փոխազդեցություններին։ Աշխատությունը նաև բացահայտում է պատմական-բանասիրական այն շերտերը, որոնք թույլ են տալիս վերականգնել տարածաշրջանային քրիստոնեական գրականության զարգացման ընդհանուր պատկերը։ Այն օգտակար է լեզվաբանների, հայագետների, վրացագետների, բանասիրների և միջնադարյան քրիստոնեական գրականության հետազոտողների համար։

    Updated: 2026-09-20
    Армянские слова в грузинских Деяниях Пилата
    Online

    Economics

    Էլեկտրաէներգետիկական համակարգի զարգացման կառավարչական հիմնախնդիրները (ՀՀ նյութերով)

    Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է էլեկտրաէներգետիկական համակարգի զարգացման կառավարչական հիմնախնդիրներին՝ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով՝ ընդգծելով ոլորտի ռազմավարական կառավարման, ինստիտուցիոնալ կազմակերպման և տեխնիկական արդիականացման փոխկապակցված խնդիրները։ Նյութում վերլուծվում է էներգետիկ համակարգի կառավարման կառուցվածքը, արտադրության, փոխանցման և բաշխման օղակների համակարգումը, ինչպես նաև պետական կարգավորման դերը էներգետիկ անվտանգության ապահովման գործընթացում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ներդրումային քաղաքականությանը, ենթակառուցվածքների արդիականացման անհրաժեշտությանը և էներգետիկ շուկայի ազատականացման գործընթացներին, որոնք ազդում են համակարգի արդյունավետության և կայունության վրա։ Աշխատությունը նաև ընդգծում է վերականգնվող էներգիայի աղբյուրների ինտեգրման, էներգետիկ կորուստների նվազեցման և կառավարման թվայնացման կարևորությունը՝ որպես ժամանակակից էներգետիկ համակարգի զարգացման հիմնական ուղղություններ։ Միաժամանակ դիտարկվում են միջազգային փորձի կիրառելիությունը և երկարաժամկետ ռազմավարական պլանավորման անհրաժեշտությունը՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել էներգետիկ համակարգի հուսալիությունն ու մրցունակությունը։

    Updated: 2026-09-05
    Էլեկտրաէներգետիկական համակարգի զարգացման կառավարչական հիմնախնդիրները (ՀՀ նյութերով)
    Online

    Culture

    Աստվածամոր պատկերները հայ միջնադարյան արվեստում («Աստվածամայրը մանկան հետ» հորինվածքի պատկերագրությունը)

    Աշխատությունը նվիրված է հայ միջնադարյան արվեստում Աստվածամոր պատկերների ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրությամբ «Աստվածամայրը մանկան հետ» հորինվածքի պատկերագրական առանձնահատկություններին, զարգացման փուլերին և գեղարվեստական դրսևորումներին։ Հետազոտության կենտրոնում Աստվածամոր և Մանկան կերպարների փոխհարաբերությունն է, դրանց դիրքը, ժեստերը, հագուստը, դեմքի արտահայտությունները, խորհրդանշական մանրամասները և հորինվածքի ընդհանուր կառուցվածքը։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են դիտարկվել Աստվածամոր կերպարի ձևավորման աստվածաբանական և գեղարվեստական հիմքերը, վաղ քրիստոնեական շրջանից մինչև զարգացած և ուշ միջնադար դրա պատկերագրական փոփոխությունները, ինչպես նաև տարբեր ժամանակաշրջանների հայ արվեստի հուշարձաններում թեմայի տեղայնացման առանձնահատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ նույն թեման կարող է ներկայացվել տարբեր պատկերագրական տիպերով՝ նստած կամ կանգնած Աստվածամայր, Մանկան գրկում կամ կողքին, տարբեր դիրքերով և փոխհարաբերություններով, ինչը թույլ է տալիս հետևել պատկերագրական կանոնների և գեղարվեստական մտածողության փոփոխությանը։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել հայկական ձեռագիր մատյանների մանրանկարները, որմնանկարները, եկեղեցական քանդակագործության նմուշները, սրբապատկերները և կիրառական արվեստի առանձին ստեղծագործություններ։ Առանձին կարևորություն ունի մանրանկարչության նյութը, քանի որ ձեռագրերում Աստվածամոր կերպարը հաճախ հանդես է գալիս ոչ միայն որպես կրոնական թեմայի պատկերում, այլև որպես բարդ խորհրդանշական համակարգի բաղադրիչ։ Հետազոտության ընթացքում կարող են համեմատվել տարբեր դարաշրջանների և գեղարվեստական դպրոցների ստեղծագործություններ՝ բացահայտելու համար հորինվածքի կառուցվածքային, ոճական և պատկերագրական ընդհանրություններն ու տարբերությունները։ Ուշադրություն կարող է դարձվել նաև Աստվածամոր կերպարի հետ կապված խորհրդանիշներին՝ գույնին, թագին, լուսապսակին, աստղերին, Մանկան դիրքին, գրքին կամ այլ առարկաներին, որոնք կարող են արտահայտել աստվածաբանական որոշակի գաղափարներ։ «Աստվածամայրը մանկան հետ» հորինվածքի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու մայրության, աստվածային և մարդկային բնությունների միասնության, Քրիստոսի մարմնավորման և փրկագործության գաղափարների գեղարվեստական արտահայտությունը։ Միաժամանակ Աստվածամոր կերպարը հայ միջնադարյան արվեստում կարող է դիտարկվել նաև ազգային գեղարվեստական ավանդույթի տեսանկյունից, քանի որ ընդհանուր քրիստոնեական պատկերագրական սկզբունքները հայկական արվեստում հաճախ ստացել են տեղական ոճական և մշակութային առանձնահատկություններ։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է պատկերագրական աղբյուրների և գեղարվեստական փոխազդեցությունների ուսումնասիրությունը։ Կարող են քննվել բյուզանդական, արևելաքրիստոնեական և հարևան մշակութային ավանդույթների հետ առնչությունները՝ պարզելու համար, թե ինչպես են ընդհանուր պատկերագրական տիպերը ներթափանցել հայկական արվեստ և ինչպես են վերափոխվել տեղական ստեղծագործական միջավայրում։ Միաժամանակ կարող են առանձնացվել այն հատկանիշները, որոնք բնորոշ են հենց հայկական պատկերագրական ավանդույթին։ Հետազոտությունը կարող է ներառել նաև առանձին հուշարձանների ժամանակագրական և ոճական համեմատություն՝ հնարավորություն տալով հետևելու հորինվածքի աստիճանական փոփոխություններին։ Կարևոր է ոչ միայն արտաքին ձևերի նկարագրությունը, այլև դրանց իմաստային բովանդակության բացահայտումը, քանի որ միջնադարյան արվեստում պատկերագրական յուրաքանչյուր մանրամասն հաճախ ունի աստվածաբանական կամ խորհրդանշական նշանակություն։ Աշխատության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ այն միավորում է պատկերագրական, ոճաբանական, պատմամշակութային և աստվածաբանական մոտեցումները՝ Աստվածամոր կերպարի համակողմանի ուսումնասիրության նպատակով։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել հայ միջնադարյան կերպարվեստի զարգացման օրինաչափությունների, քրիստոնեական պատկերագրության տեղական առանձնահատկությունների և հայկական մշակութային ժառանգության ավելի խոր ըմբռնմանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել արվեստաբաններին, պատմաբաններին, մշակութաբաններին, միջնադարյան արվեստի և մանրանկարչության մասնագետներին, հոգևոր մշակույթի հետազոտողներին, ինչպես նաև հայ արվեստի պատմությամբ հետաքրքրվող ուսանողներին և ընթերցողներին։

    Updated: 2026-09-08
    Աստվածամոր պատկերները հայ միջնադարյան արվեստում («Աստվածամայրը մանկան հետ» հորինվածքի պատկերագրությունը)