Բնական պաշարների օգտագործման նորամուծական եղանակների միջազգային փորձը և Հայաստանում կիրառման հնարավորությունները

Religion

Գիրքը ներկայացնում է աստվածաշնչյան Սաղմոսների ժողովածուն՝ քրիստոնեական հոգևոր ժառանգության հիմնարար երկերից մեկը, որն իր կարևոր տեղն ունի աղոթքի, եկեղեցական պաշտամունքի և հավատացյալի ներաշխարհի ձևավորման մեջ։ Սաղմոսները կրոնական երգերի ու աղոթքների բանաստեղծական ամբողջություն են, որոնցում արտահայտվում են Աստծո փառաբանությունը, երախտագիտությունը, հավատարմությունը, ապաշխարությունը, փրկության ակնկալիքը և աստվածային օգնության հայցումը։ Դրանց բովանդակության մեջ միահյուսվում են անձնական ապրումներն ու հավաքական հավատքի արտահայտությունները՝ ներկայացնելով ուրախության, տառապանքի, վախի, հույսի և մխիթարության որոնման տարբեր դրսևորումներ։ Սաղմոսների պատկերավոր լեզուն, խորհրդանշական արտահայտությունները, կրկնությունները և հուզական դիմումները դրանք դարձնում են ոչ միայն կրոնական ընթերցանության նյութ, այլև հին հոգևոր պոեզիայի արժեքավոր օրինակ։ Դավթին ավանդաբար վերագրվող այս ստեղծագործությունները դարեր շարունակ օգտագործվել են քրիստոնեական եկեղեցական արարողությունների, ժամերգությունների և անհատական աղոթքի ընթացքում։ Հայ եկեղեցական միջավայրում սաղմոսերգությունը կարևոր դեր է ունեցել հավատացյալների հոգևոր դաստիարակության, աստվածաշնչյան գաղափարների տարածման և աղոթական ավանդույթի պահպանման գործում։ Ժողովածուն հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու Հին Կտակարանի բանաստեղծական լեզուն, կրոնական խորհրդանիշները և մարդու՝ Աստծո հետ հարաբերությունների աստվածաշնչյան ընկալումը։ Այն նշանակալի աղբյուր է հայերեն կրոնական գրականության, աստվածաշնչագիտության, աստվածաբանության և հայ եկեղեցու մշակութային ժառանգության ուսումնասիրության համար։

Agriculture

Տնտեսագիտական և ագրարային բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության գյուղատնտեսության ոլորտում նորամուծական գործընթացների ձևավորման, զարգացման և կառավարման հիմնահարցերի ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում նոր տեխնոլոգիաների, արտադրական մեթոդների և կառավարման ժամանակակից մոտեցումների ներդրման հնարավորությունները գյուղատնտեսական գործունեության տարբեր ուղղություններում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նորամուծությունների ներդրման վրա ազդող տնտեսական, կազմակերպական, ֆինանսական և տեխնոլոգիական գործոններին, ինչպես նաև գյուղատնտեսական կազմակերպությունների ու տնտեսությունների նորարարական ակտիվության բարձրացման պայմաններին։ Վերլուծվում են գիտատեխնիկական առաջընթացի, ներդրումային գործունեության, մասնագիտական գիտելիքների և տեղեկատվական ապահովման նշանակությունը գյուղատնտեսական արտադրության արդյունավետության բարձրացման գործում։ Քննարկվում են նաև նորամուծական ծրագրերի խթանման, համապատասխան ենթակառուցվածքների զարգացման, պետական աջակցության և գիտության ու արտադրության միջև համագործակցության կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված գնահատելու գյուղատնտեսության նորարարական զարգացման ներուժը և բացահայտելու նորամուծությունների տարածմանը նպաստող մեխանիզմները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ագրարային տնտեսագիտության, նորարարությունների կառավարման, գյուղատնտեսության զարգացման և տնտեսական քաղաքականության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Philosophy

Մշակութաբանական և հասարակագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է խորհրդային և հետխորհրդային ժամանակաշրջանների հուշարձանների ընկալման, մեկնաբանման և հանրային քննարկման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը ժամանակակից Հայաստանում։ Քննության են առնվում հուշարձանների՝ որպես պատմական հիշողության, մշակութային ժառանգության և հանրային տարածքի բաղադրիչների նշանակությունն ու դրանց շուրջ ձևավորվող տարբեր մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պատմական անցյալի վերաիմաստավորման, հավաքական հիշողության, ինքնության և խորհրդանշական տարածքի ձևավորման գործընթացներին։ Վերլուծվում են հասարակական քննարկումներում, լրատվամիջոցներում և մշակութային միջավայրում հուշարձաններին վերագրվող իմաստները, ինչպես նաև դրանց պահպանման, վերափոխման կամ վերագնահատման վերաբերյալ դիրքորոշումները։ Քննարկվում է նաև քաղաքական և սոցիալական փոփոխությունների ազդեցությունը հանրային հիշողության ու նյութական ժառանգության նկատմամբ վերաբերմունքի ձևավորման վրա։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես են տարբեր ժամանակաշրջանների հուշարձանները ներգրավվում անցյալի և ներկայի փոխհարաբերությունների շուրջ ընթացող հանրային դիսկուրսում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել մշակութաբանության, սոցիոլոգիայի, հիշողության ուսումնասիրությունների և ժամանակակից Հայաստանի հասարակական գործընթացներով զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Literature

Սա գրականագիտական և գաղափարական ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է Վահան Տերյանի ստեղծագործական աշխարհայացքի պատմափիլիսոփայական հիմքերին՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով «Հոգևոր Հայաստան» հայեցակարգին և «Երկիր Նաիրի» բանաստեղծական շարքին։ Աշխատության մեջ վերլուծվում է ազգային ինքնության, մշակութային հիշողության և հոգևոր արժեքների գաղափարական ձևակերպումը Տերյանի պոեզիայում, ինչպես նաև նրա պատկերացումները Հայաստանի՝ որպես հոգևոր և մշակութային ամբողջության մասին։ Քննարկվում են հայրենիքի իդեալիզացված և իրական կերպարների փոխհարաբերությունները, պատմության ընկալման փիլիսոփայական շերտերը և անհատի ներաշխարհի ու ազգային ինքնագիտակցության փոխազդեցությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Տերյանի լեզվաոճական նորարարություններին, սիմվոլիկ պատկերային համակարգին և մոդեռնիստական պոետիկայի ազդեցությանը նրա ստեղծագործության վրա։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի հայ գրականագիտության և գաղափարական պոետիկայի ոլորտներում՝ նպաստելով Տերյանի ստեղծագործական ժառանգության ավելի խորքային գիտական մեկնաբանությանը և նրա հայեցակարգային մտածողության բացահայտմանը։

Biology

Աշխատությունը նվիրված է առնետների միոմետրիումի՝ արգանդի հարթ մկանային շերտի ինքնաբուխ էլեկտրական ակտիվության կարգավորման ֆիզիոլոգիական և բջջային մեխանիզմների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում քննության են առնվում այն էլեկտրական գործընթացները, որոնք առաջանում են մկանային բջիջներում առանց արտաքին անմիջական գրգռման և պայմանավորում են դրանց ինքնաբուխ կծկողական ակտիվությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բջջաթաղանթի էլեկտրական հատկություններին, թաղանթային պոտենցիալի փոփոխություններին, իոնային հոսքերին և տարբեր իոնային ուղիների մասնակցությանը էլեկտրական ազդակների առաջացման ու տարածման գործընթացներում։ Ուսումնասիրվում է կալցիումի, կալիումի, նատրիումի և այլ իոնների դերը միոմետրիումի բջիջների գրգռելիության և կծկողականության կարգավորման մեջ, ինչպես նաև ներբջջային կալցիումի մակարդակի փոփոխությունների կապը մկանային կծկումների հետ։ Քննության են առնվում տարբեր կենսաբանական ակտիվ նյութերի, հորմոնների, նյարդային միջնորդանյութերի և դեղաբանական գործոնների հնարավոր ազդեցությունները ինքնաբուխ էլեկտրական ակտիվության հաճախականության, ուժգնության և բնույթի վրա։ Կարևորվում է նաև առանձին մկանային բջիջների միջև էլեկտրական փոխազդեցությունը, քանի որ դրանց համաձայնեցված գործունեությունն անհրաժեշտ է արգանդի մկանային շերտի համակարգված կծկումների ձևավորման համար։ Փորձարարական հետազոտությունների միջոցով հնարավոր է գնահատել տարբեր ֆիզիոլոգիական պայմաններում էլեկտրական ակտիվության փոփոխությունները և պարզել, թե ինչ մեխանիզմներով է իրականացվում միոմետրիումի գրգռելիության կարգավորումը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև վերարտադրողական ցիկլի և հորմոնային վիճակի հետ կապված փոփոխություններին, որոնք կարող են էական ազդեցություն ունենալ արգանդի հարթ մկանների ֆունկցիոնալ հատկությունների վրա։ Ստացված տվյալները նպաստում են արգանդի կծկողական գործունեության բջջային և մոլեկուլային հիմքերի առավել ամբողջական ըմբռնմանը և կարող են կարևոր լինել վերարտադրողական ֆիզիոլոգիայի տարբեր գործընթացների ուսումնասիրության համար։ Հետազոտությունն ունի նաև կենսաբժշկական նշանակություն, քանի որ միոմետրիումի էլեկտրական ու կծկողական ակտիվության կարգավորման մեխանիզմների բացահայտումը հիմք է ստեղծում արգանդի շարժողական գործունեության խանգարումների և դրանց դեղաբանական կարգավորման վերաբերյալ հետագա ուսումնասիրությունների համար։

History

ԱՄՆ արտաքին քաղաքականությունը Առաջին Համաշխարհային պատերազմի տարիներին. 1914–1917 թթ. աշխատությունը պատմագիտական ուսումնասիրություն է, որը վերլուծում է Միացյալ Նահանգների արտաքին քաղաքականության զարգացումը Առաջին համաշխարհային պատերազմի սկզբնական փուլում՝ 1914–1917 թվականներին, այն ներկայացնում է ԱՄՆ-ի սկզբնական չեզոքության քաղաքականությունը, եվրոպական հակամարտության նկատմամբ դիվանագիտական դիրքորոշումները և տնտեսական շահերի ազդեցությունը արտաքին քաղաքական որոշումների վրա, գիրքը անդրադառնում է նաև հասարակական կարծիքի փոփոխություններին, ռազմավարական հաշվարկներին և այն գործոններին, որոնք հանգեցրին ԱՄՆ-ի աստիճանական ներգրավմանը պատերազմի մեջ, միաժամանակ ընդգծելով Վուդրո Վիլսոնի վարչակազմի քաղաքական ուղեգիծը և միջազգային հարաբերությունների վերափոխման գործընթացները, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր համաշխարհային պատմության և միջազգային հարաբերությունների ուսումնասիրության համար։