Գարեջրի շուկայի մրցակցային միջավայրի բարելավման հիմնախնդիրները Հայաստանի Հանրապետությունում

Medicine

Աշխատությունը հանդիսանում է կարևոր և օգտակար ձեռնարկ, որը պարունակում է շտապ բժշկական օգնության սկզբունքներն ու մեթոդները։ Գիրքը նպատակ ունի ընթերցողին տրամադրել հստակ և պրակտիկ գիտելիքներ՝ արտակարգ իրավիճակներում ճիշտ գործողություններ կատարելու համար՝ մինչև մասնագետների օգնության ժամանումը։ Այն ընդգրկում է տարբեր վնասվածքների, հիվանդությունների և արտակարգ դեպքերի առաջին բուժօգնության քայլերը՝ մատչելի, պարզ և հաջորդական ձևով։ Աշխատությունը նախատեսված է լայն շրջանակի համար՝ ուսանողների, ուսուցիչների, աշխատողների, ծնողների, համայնքային առողջապահության ոլորտի մասնագետների և բոլոր այն մարդկանց համար, ովքեր ցանկանում են ունենալ կյանք փրկող գիտելիքներ։ Այն նաև կարևոր է հասարակության առողջապահական կրթության համար, քանի որ առաջին բուժօգնության ճիշտ կիրառումը կարող է կանխարգելել ծանր հետևանքներ և փրկել կյանքեր։

Economics

Այս աշխատանքը նվիրված է ռազմավարական պլանավորման գործընթացում առաջացող խոչընդոտների հաղթահարման մեխանիզմների ուսումնասիրությանը՝ կիրառելով հավասարակշռված ցուցանիշների համակարգի (Balanced Scorecard) մոտեցումը սոցիալական ապահովության ոլորտի օրինակով։ Նյութում վերլուծվում են ռազմավարական կառավարման ընթացքում հանդիպող հիմնական խնդիրները՝ նպատակների ոչ հստակ սահմանում, ռեսուրսների անարդյունավետ բաշխում, կատարողականի գնահատման դժվարություններ և կառավարման տարբեր մակարդակների միջև համակարգման պակաս։ Աշխատությունը ներկայացնում է հավասարակշռված ցուցանիշների համակարգի տեսական հիմքերը և դրա կիրառման հնարավորությունները սոցիալական ապահովության կառույցներում՝ ռազմավարական նպատակները չափելի ցուցանիշների վերածելու, գործունեության արդյունքները գնահատելու և կառավարման արդյունավետությունը բարձրացնելու նպատակով։ Քննարկվում են ֆինանսական, կազմակերպական, շահառուների բավարարվածության և ներքին գործընթացների գնահատման ցուցանիշները, ինչպես նաև դրանց դերը որոշումների կայացման և երկարաժամկետ զարգացման ռազմավարությունների իրականացման գործում։ Նյութը կարևոր է պետական կառավարման, սոցիալական քաղաքականության և ռազմավարական կառավարման ոլորտների մասնագետների համար՝ նպաստելով սոցիալական ապահովության համակարգի արդյունավետության և հաշվետվողականության բարձրացմանը։

Mathematics

Գրքում ներկայացվում է ակտիվ ներթաղանթային գործընթացների վիճակագրական մեխանիկայի տեսությունը, վերլուծվում են էներգիայի փոխանցումը, շարժվող մոլեկուլների և նանոկազմակերպությունների դինամիկան, ուսումնասիրվում են բջջային ներսում ակտիվ շարժումների և ինքնառազմակերպման մեխանիզմների վիճակագրական բնութագրերը, ներկայացվում են մոդելներ, որոնք ընդգրկում են իմպուլսային փոխազդեցություններ, ֆոսֆորի և ATP-ի դերը շարժիչ սպիտակուցների գործունեության մեջ, դիտարկվում է սպեկտրային վիճակագրության, Ֆոկեր–Պլանկի մոտեցումների և նանոսկեյլային ուժերի կիրառությունը բջջային գործընթացների կանխատեսման և վերլուծության համար, գործնական նշանակությունը ընդգրկում է բիոֆիզիկական փորձերի մեկնաբանությունը, միկրոֆլուիդիկ և մոլեկուլային համակարգերի հետազոտությունները, ինչպես նաև ակտիվ նյութերի մոդելավորումը բջջային և կենսաբժշկական տեխնոլոգիաներում, գիրքը միավորում է տեսական և կիրառական մոտեցումները՝ տրամադրելով ամբողջական պատկերացում բջջային ակտիվ գործընթացների ֆիզիկայի և դրանց վիճակագրական բնութագրերի վերաբերյալ։

Environmental Science

Սա բնապահպանական և հասարակական-վերլուծական ուղղվածությամբ աշխատություն է, որի հեղինակն է Հակոբ Սանասարյան, և այն կենտրոնանում է Թեղուտի հանքարդյունաբերական ծրագրի ազդեցությունների վրա՝ ներկայացնելով դրա հնարավոր կամ արդեն իսկ արձանագրված էկոլոգիական, սոցիալական և տնտեսական հետևանքները Հայաստանի հյուսիսային անտառային գոտում։ Գրքում քննադատական մոտեցմամբ քննարկվում են բնական միջավայրի վնասման ռիսկերը, կենսաբազմազանության կորուստը, ջրային ռեսուրսների աղտոտման վտանգները և տեղական համայնքների կյանքի վրա հանքարդյունաբերության ազդեցությունը՝ ընդգծելով այն հակասությունները, որոնք առաջանում են տնտեսական շահերի և բնապահպանական անվտանգության միջև։ Հեղինակը փորձում է փաստարկված ձևով ցույց տալ, թե ինչպես կարող են խոշոր արդյունաբերական նախագծերը երկարաժամկետ բնապահպանական վնասներ պատճառել, և ինչպիսի կառավարման ու վերահսկողության խնդիրներ են առկա նման գործընթացներում՝ ներկայացնելով թեման որպես ոչ միայն տեղական, այլ նաև ազգային մակարդակի կարևոր խնդիր։

Chemistry

Աշխատությունը նվիրված է ջրում լուծվող պոլիվինիլացետալների ստացման գիտական մոտեցումների մշակմանը և դրանց կառուցվածքային, ֆիզիկաքիմիական ու կիրառական հատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում պոլիմերային շղթաների նպատակային քիմիական ձևափոխման օրինաչափություններն են, որոնց միջոցով հնարավոր է ստանալ ջրային միջավայրի նկատմամբ անհրաժեշտ վարքագիծ ունեցող նոր պոլիմերային նյութեր։ Ուշադրություն է հատկացվում սկզբնական պոլիմերի կառուցվածքի, ֆունկցիոնալ խմբերի հարաբերակցության և մակրոմոլեկուլային շղթայի փոփոխությունների ազդեցությանը վերջնական նյութի լուծելիության և այլ բնութագրերի վրա։ Կարևորվում է սինթեզի պայմանների և ստացված պոլիմերի կառուցվածքի միջև կապի բացահայտումը, քանի որ քիմիական փոխակերպման աստիճանը կարող է պայմանավորել նյութի հիդրոֆիլությունը, մոլեկուլային փոխազդեցությունները, լուծույթների կայունությունը և մեխանիկական հատկությունները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ստացված նյութերի կառուցվածքի հաստատումը և դրանց հիմնական ֆիզիկաքիմիական ցուցանիշների համեմատական գնահատումը։ Կարող են ուսումնասիրվել պոլիմերային լուծույթների մածուցիկությունը, լուծելիությունը, ջրի հետ փոխազդեցության առանձնահատկությունները, ջերմային վարքագիծը, թաղանթագոյացման ունակությունը և մակրոմոլեկուլների կառուցվածքից կախված այլ հատկություններ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում կառուցվածք–հատկություն փոխկապակցվածությանը՝ պարզելու համար, թե պոլիմերի քիմիական կառուցվածքի նպատակային փոփոխությունը ինչպես է անդրադառնում նյութի տեխնոլոգիական և շահագործական բնութագրերի վրա։ Տարբեր կառուցվածքով նմուշների համեմատությունը հնարավորություն է տալիս առանձնացնել ջրալուծելիության պահպանման կամ բարելավման համար առավել նշանակալի կառուցվածքային գործոնները։ Աշխատության շրջանակում կարևոր է նաև սինթեզված նյութերի կայունության և տարբեր միջավայրերում վարքագծի ուսումնասիրությունը, քանի որ ջրում լուծվող պոլիմերների գործնական կիրառելիությունը մեծապես կախված է լուծույթների կանխատեսելի հատկություններից։ Նման պոլիմերային համակարգերը գիտական հետաքրքրություն են ներկայացնում այն ոլորտների համար, որտեղ պահանջվում են ջրային միջավայրում մշակվող, թաղանթ առաջացնող, կապակցող կամ մակերևութային հատկությունները փոփոխող նյութեր։ Հետազոտությունը նպաստում է պոլիվինիլային պոլիմերների քիմիական ձևափոխման վերաբերյալ պատկերացումների զարգացմանը և նոր ջրալուծելի նյութերի հատկությունների նպատակային կարգավորման գիտական հիմքերի ձևավորմանը։ Աշխատությունը կարող է նշանակություն ունենալ բարձրամոլեկուլային միացությունների քիմիայի, պոլիմերային նյութագիտության և պոլիմերների տեխնոլոգիայի հետագա ուսումնասիրությունների համար։

Law

Աշխատությունը նվիրված է մարդու իրավունքների միջազգային պաշտպանության և ազգերի ու ժողովուրդների ինքնորոշման իրավունքի փոխհարաբերության տեսական ու միջազգային-իրավական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է այն հարցի վրա, թե միջազգային իրավունքի շրջանակում ինչպես են համադրվում մարդու հիմնարար իրավունքների պաշտպանությունը, ժողովուրդների ազատ կամարտահայտությունը, պետական ինքնիշխանությունը և պետությունների տարածքային ամբողջականության սկզբունքը։ Քննության է առնվում ինքնորոշման իրավունքի ձևավորման և զարգացման պատմաիրավական ընթացքը՝ այն դիտարկելով ժամանակակից միջազգային իրավունքի հիմնարար սկզբունքների համակարգում։ Վերլուծվում են ժողովուրդների քաղաքական կարգավիճակն ազատորեն որոշելու, սեփական տնտեսական, սոցիալական և մշակութային զարգացումն ապահովելու հնարավորությունների միջազգային-իրավական հիմքերը, ինչպես նաև դրանց իրացման տարբեր ձևերի վերաբերյալ իրավական մոտեցումները։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում ներքին և արտաքին ինքնորոշման հասկացությունների տարբերակմանը։ Ներքին ինքնորոշումը դիտարկվում է պետական համակարգի շրջանակում քաղաքական մասնակցության, ինքնակառավարման, մշակութային ինքնության պահպանման և հասարակական կյանքի կազմակերպման հնարավորությունների տեսանկյունից, իսկ արտաքին ինքնորոշման խնդիրը՝ միջազգային իրավունքում առավել բարդ և վիճահարույց իրավիճակների համատեքստում։ Ուսումնասիրվում է ինքնորոշման սկզբունքի հարաբերակցությունը տարածքային ամբողջականության հետ՝ ներկայացնելով միջազգային իրավական համակարգում դրանց համադրման և մեկնաբանման խնդիրները։ Կարևորվում է այն հանգամանքը, որ ինքնորոշման իրավունքի կիրառման հարցերը չեն կարող գնահատվել մեկուսացված՝ առանց տվյալ իրավիճակի պատմական, իրավական և քաղաքական առանձնահատկությունների, ինչպես նաև մարդու իրավունքների պաշտպանության իրական վիճակի ուսումնասիրության։ Անդրադարձ է կատարվում Միավորված ազգերի կազմակերպության համակարգում ձևավորված իրավական սկզբունքներին, միջազգային պայմանագրերին, հռչակագրերին և միջազգային մարմինների գործունեությանը՝ որպես մարդու իրավունքների ու ժողովուրդների իրավունքների պաշտպանության միջազգային մեխանիզմների կարևոր բաղադրիչների։ Քննության են առնվում նաև ազգային, էթնիկական, լեզվական և մշակութային խմբերի իրավունքների պաշտպանության հետ կապված հարցերը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով խտրականության բացառմանը, ինքնության պահպանմանը և հասարակական ու քաղաքական կյանքին մասնակցության հնարավորություններին։ Մարդու իրավունքների զանգվածային կամ համակարգային խախտումների պայմաններում ինքնորոշման խնդիրը դիտարկվում է որպես միջազգային իրավունքի տեսության և պրակտիկայի առավել բարդ ու վիճելի ոլորտներից մեկը, որտեղ տարբեր իրավական սկզբունքների մեկնաբանությունները կարող են էապես տարբերվել։ Հետազոտության շրջանակում կարևոր նշանակություն ունի նաև միջազգային կազմակերպությունների, դատական և այլ իրավական մարմինների դիրքորոշումների ուսումնասիրությունը, քանի որ դրանց պրակտիկան նպաստում է համապատասխան նորմերի բովանդակության և կիրառման սահմանների պարզաբանմանը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ինքնորոշման իրավունքը դիտարկել ոչ միայն պետականության կամ տարածքային կարգավիճակի հարցերի, այլև մարդու արժանապատվության, հավասարության, քաղաքական մասնակցության, մշակութային ինքնության և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության համատեքստում։ Նյութը կարող է օգտակար լինել միջազգային իրավունքի, մարդու իրավունքների պաշտպանության, միջազգային հարաբերությունների և հակամարտությունների իրավական կարգավորման խնդիրներով զբաղվող իրավաբանների, հետազոտողների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։