Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionOther Subjects
Об армянской рукописи IX века, принадлежащей Библиотеке Лазаревского института восточных языков
Ձեռագրագիտական և հայագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Լազարյան արևելյան լեզուների ինստիտուտի գրադարանին պատկանած IX դարի հայկական ձեռագրի ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում ձեռագրի հնագրական առանձնահատկությունները, գրության ձևը, նյութական կառուցվածքը, պահպանված տեքստի բնույթը և դրա պատմամշակութային նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գրչության ժամանակաշրջանի որոշմանը նպաստող հատկանիշներին, ձեռագրի գրատեսակին, ձևավորմանը և հայկական միջնադարյան ձեռագրական ավանդույթի հետ ունեցած կապերին։ Ուսումնասիրվում են նաև ձեռագրի նկարազարդման և գեղարվեստական հարդարման առանձնահատկությունները՝ դրանք դիտարկելով վաղ միջնադարյան հայկական գրքարվեստի զարգացման համատեքստում։ Քննարկվում է հուշարձանի նշանակությունը հայկական ձեռագրական ժառանգության, հնագրության և միջնադարյան մշակույթի ուսումնասիրման համար։ Ձեռագրի գիտական նկարագրությունը հնարավորություն է տալիս առավել ամբողջական պատկերացում կազմելու հայկական գրավոր մշակույթի վաղ շրջանի առանձնահատկությունների և ձեռագիր մատյանների պահպանման ու ուսումնասիրման պատմության վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայագետների, ձեռագրագետների, հնագրագետների, արվեստաբանների և հայկական միջնադարյան մշակույթն ուսումնասիրող հետազոտողների համար։
Updated: 2026-10-06
Mathematics
վիճակագրության մեթոդներ
Վիճակագրության մեթոդները տվյալների հավաքագրման, մշակման, վերլուծության և մեկնաբանման համակարգված եղանակներ են, որոնք թույլ են տալիս ուսումնասիրել երևույթների քանակական և որակական կողմերը: Վիճակագրության հիմնական մեթոդներից են դիտարկման մեթոդը, որի միջոցով հավաքվում են առաջնային տվյալներ իրական գործընթացներից, փորձարարական մեթոդը, որտեղ վերահսկվող պայմաններում ուսումնասիրվում է որոշակի երևույթ, և հարցումների մեթոդը, որը կիրառվում է հասարակական կարծիքի, վարքագծի կամ սոցիալական գործընթացների ուսումնասիրության համար: Կարևոր տեղ են զբաղեցնում նաև խմբավորման և ամփոփման մեթոդները, որոնք թույլ են տալիս տվյալները դասակարգել ըստ որոշակի հատկանիշների և ստանալ ընդհանրացված պատկեր: Վիճակագրական վերլուծության մեջ լայնորեն կիրառվում են միջին մեծությունների հաշվարկը, դիսպերսիայի և տատանման չափումները, հարաբերակցությունների և ռեգրեսիոն վերլուծությունը, որոնք օգնում են բացահայտել փոփոխականների միջև կապերը և օրինաչափությունները: Ժամանակակից վիճակագրությունը նաև օգտագործում է մաթեմատիկական մոդելավորում և համակարգչային ծրագրեր՝ մեծ տվյալների մշակման և կանխատեսումների համար: Ընդհանուր առմամբ, վիճակագրության մեթոդները կարևոր գործիք են գիտության, տնտեսության, կառավարման և հասարակական հետազոտությունների համար, քանի որ ապահովում են հիմնավորված որոշումների կայացում և իրականության ավելի ճշգրիտ պատկերացում:
Updated: 2026-10-23
Other Subjects
Goodbye, Antoura
Հուշագրական բնույթի այս ստեղծագործությունը ներկայացնում է Օսմանյան կայսրության վերջին շրջանի բռնությունների և տեղահանությունների պայմաններում հայտնված հայ երեխաների ճակատագրերը՝ կենտրոնանալով Անթուրայի որբանոցի հետ կապված փորձառությունների վրա։ Պատմությունը կառուցվում է անձնական հիշողությունների և մանկության վերապրումների շուրջ՝ հնարավորություն տալով պատմական իրադարձությունները դիտարկել երեխայի ընկալման և հետագա հիշողության տեսանկյունից։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ընտանիքից և հարազատ միջավայրից բաժանմանը, որբության պայմաններում գոյատևմանը, ինքնության պահպանման դժվարություններին և երեխաների նկատմամբ իրականացված հարկադրական մշակութային ու ինքնության փոփոխության քաղաքականության հետևանքներին։ Անթուրայի հաստատությունը ներկայացվում է որպես մի տարածք, որտեղ երեխաների առօրյան, կրթությունը և ինքնության հարցերը ձևավորվում էին ժամանակաշրջանի քաղաքական ու ռազմական իրադարձությունների ազդեցության ներքո։ Անձնական պատմության միջոցով բացահայտվում են հիշողության, կորստի, հայրենիքի, լեզվի և ազգային պատկանելության թեմաները՝ ցույց տալով, թե պատմական մեծ ցնցումները ինչպես կարող են ներգործել անհատի հետագա կյանքի և ինքնընկալման վրա։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում մանկության հիշողությունների վերականգնումը, քանի որ դրանք ոչ միայն անհատական անցյալի վերապրում են, այլև պատմական վկայության նշանակություն ունեցող նյութ։ Հեղինակի փորձառությունները հնարավորություն են տալիս հասկանալու, թե երեխաներն ինչպես էին փորձում պահպանել իրենց նախկին կյանքի մասին հիշողությունները և հարմարվել անորոշ ու ծանր պայմաններին։ Ստեղծագործության մեջ անձնական հիշողությունը միահյուսվում է հավաքական պատմական հիշողությանը՝ անհատի ճակատագիրը ներկայացնելով ավելի լայն պատմական իրադարձությունների համատեքստում։ Հուշագրությունը կարևոր է նաև երեխաների պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ պատերազմների և զանգվածային բռնությունների պատմությունը հաճախ ներկայացվում է քաղաքական ու ռազմական գործընթացների միջոցով, մինչդեռ այստեղ առաջնային է երեխայի փորձառությունը։ Աշխատությունը արժեքավոր աղբյուր է Հայոց ցեղասպանության պատմության, վերապրածների հիշողությունների, որբացած երեխաների ճակատագրերի, ինքնության պահպանման և պատմական հիշողության ուսումնասիրության համար։
Updated: 2026-09-29
Mathematics
Միկրոալիքային մոտակա դաշտերի բաշխվածության հետազոտումը հեղուկ և կոմպոզիտային նյութերում
Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է հեղուկ և կոմպոզիտային նյութերում միկրոալիքային ճառագայթման մոտակա դաշտերի բաշխվածության ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով այն բանի վրա, թե ինչպես են էլեկտրամագնիսական ալիքները տարածվում, փոխազդում նյութի կառուցվածքի հետ և փոփոխվում տարբեր ֆիզիկական հատկություններ ունեցող միջավայրերում։ Աշխատության առանցքային թեմաներից մեկը միկրոալիքային դաշտի տարածական կառուցվածքի բացահայտումն է, որի միջոցով հնարավոր է ավելի խորությամբ հասկանալ ալիքների ինտենսիվության, էլեկտրական և մագնիսական բաղադրիչների, էներգիայի խտության ու տեղային ազդեցությունների փոփոխությունները նյութի տարբեր հատվածներում։ Հեղուկ և կոմպոզիտային միջավայրերը առանձնահատուկ հետաքրքրություն են ներկայացնում, քանի որ դրանց էլեկտրամագնիսական հատկությունները կարող են զգալիորեն տարբերվել համասեռ նյութերից․ նյութի բաղադրությունը, խտությունը, մասնիկների չափերը, կառուցվածքային անհամասեռությունները, խոնավությունը և դիէլեկտրական բնութագրերը կարող են ազդել միկրոալիքային դաշտի տարածման ու բաշխման վրա։ Գրքում ուսումնասիրվում են այն ֆիզիկական երևույթները, որոնք առաջանում են միկրոալիքային դաշտի և նյութի փոխազդեցության ժամանակ, այդ թվում՝ անդրադարձումը, կլանումը, բեկումը, ցրումը և դաշտի տեղային ուժեղացումը կամ թուլացումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մոտակա դաշտի առանձնահատկություններին, քանի որ ալիքի աղբյուրին մոտ գտնվող տարածքում էլեկտրամագնիսական դաշտի վարքը կարող է էապես տարբերվել հեռավոր դաշտի դասական պատկերացումներից։ Այդ հանգամանքը կարևոր է ոչ միայն տեսական ուսումնասիրությունների, այլև միկրոալիքային սարքավորումների նախագծման, նյութերի հետազոտման, ոչ քայքայիչ վերահսկման և արդյունաբերական տեխնոլոգիաների մշակման համար։ Հետազոտության ընթացքում կարող են կիրառվել ինչպես տեսական մոդելավորման, այնպես էլ փորձարարական չափումների և համակարգչային հաշվարկների մեթոդներ՝ հնարավորություն տալով համադրել միկրոալիքային դաշտի տեսական նկարագրությունը իրական նյութերում ստացված արդյունքների հետ։ Կոմպոզիտային նյութերի դեպքում ուսումնասիրությունը հատկապես կարևոր է, քանի որ դրանց բազմաբաղադրիչ կառուցվածքը կարող է առաջացնել բարդ էլեկտրամագնիսական վարք, իսկ տարբեր բաղադրիչների հարաբերակցությունը կարող է փոփոխել դաշտի տարածական բաշխվածությունը։ Հեղուկների ուսումնասիրությունն էլ հնարավորություն է տալիս դիտարկել միջավայրեր, որոնց հատկությունները կարող են կախված լինել ջերմաստիճանից, բաղադրությունից, խտությունից և այլ պայմաններից։ Աշխատության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ միկրոալիքային մոտակա դաշտերի մանրամասն ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել նյութերի էլեկտրամագնիսական հատկությունների ավելի ճշգրիտ գնահատմանը և միկրոալիքային տեխնոլոգիաների արդյունավետության բարձրացմանը։ Ստացված գիտական մոտեցումները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ միկրոալիքային տաքացման և չորացման համակարգերում, նյութերի ախտորոշման և վերահսկման մեթոդներում, սենսորային տեխնոլոգիաներում, կոմպոզիտների հետազոտման, էլեկտրամագնիսական սարքերի նախագծման և այլ ոլորտներում։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը ներկայացնում է տեսական և կիրառական բնույթ ունեցող ուսումնասիրություն, որը կապում է էլեկտրամագնիսական դաշտերի տարածման հիմնարար սկզբունքները իրական նյութերի բարդ կառուցվածքային և ֆիզիկական հատկությունների հետ՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով պատկերացում կազմել միկրոալիքային ճառագայթման վարքի, նյութի հետ դրա փոխազդեցության և այդ երևույթների գործնական նշանակության մասին։
Updated: 2026-09-05
Mathematics
Վերջավոր դաշտերի վրա անվերածելի, նորմալ և տեղադրության բազմանդամների կառուցման եղանակներ
Աշխատությունը նվիրված է վերջավոր դաշտերի վրա անվերածելի, նորմալ և տեղադրության բազմանդամների կառուցման տեսական հիմքերի և գործնական մեթոդների ուսումնասիրությանը։ Ներկայացվում են վերջավոր դաշտերի հանրահաշվական հատկությունները, բազմանդամների դասակարգման սկզբունքները և դրանց կառուցման ալգորիթմական մոտեցումները։ Քննարկվում են անվերածելի և նորմալ բազմանդամների ստացման մեթոդները, դրանց մաթեմատիկական բնութագրերը, ինչպես նաև տեղադրության բազմանդամների կառուցման առանձնահատկություններն ու կիրառական նշանակությունը։ Աշխատությունում անդրադարձ է կատարվում նաև հաշվարկային մեթոդներին, ալգորիթմների արդյունավետության գնահատմանը և վերջավոր դաշտերի վրա հիմնված խնդիրների լուծմանը, որոնք լայն կիրառություն ունեն ծածկագրության, կոդավորման տեսության, տեղեկատվական անվտանգության և հաշվողական մաթեմատիկայի ոլորտներում։ Գիրքը նախատեսված է մաթեմատիկոսների, ինֆորմատիկայի և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների, ասպիրանտների և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։
Updated: 2026-09-21
Culture
Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու (1982, Փետրվար, թիվ 2)
Այս նյութը ներկայացնում է Հայաստանի Սովետական Սոցիալիստական Հանրապետության մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր հրատարակված գրականության ընթացիկ մատենագիտական տեղեկատու, որի նպատակն է համակարգել և ներկայացնել տվյալ ոլորտում ժամանակակից հետազոտությունների, հրապարակումների և մեթոդական նյութերի համառոտ տեղեկատվությունը։ Այն ընդգրկում է գրականության տարբեր տեսակներ՝ գիտական ուսումնասիրություններ, արվեստաբանական վերլուծություններ, մշակութային քաղաքականության վերաբերյալ աշխատություններ, ինչպես նաև ցուցակագրական և տեղեկատու բնույթի նյութեր, որոնք արտացոլում են ՀՍՍՀ մշակութային կյանքի զարգացումները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հրատարակությունների թեմատիկ բազմազանությանը՝ ներառյալ կերպարվեստը, երաժշտությունը, թատրոնը, գրականությունը և ժողովրդական արվեստը, ինչպես նաև դրանց գիտական ուսումնասիրության նոր միտումներին։ Նյութը ծառայում է որպես տեղեկատվական աղբյուր գիտնականների, ուսանողների և մշակույթի ոլորտի մասնագետների համար՝ ապահովելով արդիական տվյալների հասանելիություն և նպաստելով մշակութաբանական հետազոտությունների համակարգված զարգացմանը։
Updated: 2026-11-02