Հայաստանի ազգային գրադարանի 2019 թ. ծրագիրը

Technology

Աշխատությունը նվիրված է արագ հասունացող պանրի արտադրության տեխնոլոգիայի կատարելագործման խնդիրներին՝ նպատակ ունենալով կրճատել հասունացման տևողությունը, բարձրացնել արտադրական գործընթացի արդյունավետությունը և ապահովել պատրաստի արտադրանքի կայուն որակական ցուցանիշներ։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են կաթի նախապատրաստման, մակարդման, կաթնազանգվածի մշակման, աղադրման և հասունացման հիմնական տեխնոլոգիական փուլերը, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը պանրի կառուցվածքի, համի, հոտի և սննդային արժեքի ձևավորման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մանրէաբանական գործընթացներին և կաթնաթթվային միկրոֆլորայի գործունեությանը, քանի որ հասունացման արագությունն ու պանրի վերջնական հատկությունները մեծապես պայմանավորված են միկրոօրգանիզմների ակտիվությամբ և կիրառվող տեխնոլոգիական պայմաններով։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են տարբեր տեխնոլոգիական ռեժիմների, նախաստարտերային մշակույթների, ֆերմենտային պատրաստուկների և հումքի որակի ազդեցությունները հասունացման գործընթացի ընթացքի ու պատրաստի արտադրանքի որակի վրա։ Կարևորվում է այնպիսի տեխնոլոգիական լուծումների ընտրությունը, որոնք թույլ կտան արագացնել հասունացումը՝ չվատթարացնելով պանրի օրգանոլեպտիկ, ֆիզիկաքիմիական և մանրէաբանական ցուցանիշները։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ պանրի արտադրության ինքնարժեքի նվազեցման, արտադրական ցիկլի կրճատման, հումքի արդյունավետ օգտագործման և շուկայական պահանջներին համապատասխան բարձրորակ արտադրանքի ստացման համար։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել սննդի տեխնոլոգներին, կաթնամթերքի արտադրության մասնագետներին, մանրէաբաններին, սննդի որակի վերահսկման մասնագետներին, արտադրական ձեռնարկությունների տեխնոլոգներին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Other Subjects

Գրքում ներկայացվում են պրոյեկտիվ երկրաչափության հիմնական հասկացություններն ու օրինաչափությունները, կետի, գծի և հարթության հարաբերությունները, համաչափությունները, ինչպես նաև պրոյեկտիվ տեղափոխումների և տեսությունների կիրառությունը տարբեր երկրաչափական խնդիրներում։ Անդրադառնում է նաև պրոյեկտիվ սկզբունքների օգտագործմանը գիտության և տեխնիկայի տարբեր ոլորտներում, ներառյալ ինժեներական և արվեստագիտական կիրառություններ։ Աշխատությունը նախատեսված է մաթեմատիկոսների, ուսանողների և երկրաչափությամբ հետաքրքրված ընթերցողների համար՝ տրամադրելով համապարփակ գիտելիքներ պրոյեկտիվ երկրաչափության տեսության և պրակտիկ խնդիրների վերաբերյալ։

Linguistics

Ռուսաց լեզու ոլորտի «Ռուսաց լեզվի շտեմարան 2»-ը միջին մակարդակի ուսումնական վարժությունների հավաքածու է, որը նախատեսված է A2–B1 մակարդակում գտնվող սովորողների համար և նպատակ ունի ամրապնդել լեզվի հիմնական կառուցվածքները, ընդլայնել բառապաշարը և զարգացնել հաղորդակցական հմտությունները, այստեղ ներառված են ավելի բարդ քերականական թեմաներ՝ բայերի ժամանակաձևերի կիրառում, դեպքերի համակարգի (падежи) խորացված օգտագործում, նախդիրների ճիշտ կիրառություն, բարդ նախադասությունների կառուցում և անուղղակի խոսքի պարզ ձևեր, ինչպես նաև թեմատիկ բառապաշար առօրյա կյանքի, կրթության, աշխատանքի և հասարակական իրավիճակների վերաբերյալ, շտեմարանում սովորաբար առկա են ընթերցանության առաջադրանքներ կարճ և միջին ծավալի տեքստերով, լսողական վարժություններ, թարգմանական առաջադրանքներ, գրավոր խոսքի զարգացում՝ նամակներ և կարճ շարադրություններ, ինչպես նաև խոսակցական իրավիճակներ, որոնք օգնում են սովորողին ավելի ազատ և ճիշտ արտահայտվել ռուսերենով, և դրա հիմնական նպատակն է ապահովել լեզվի գործնական կիրառման կարողությունը և նախապատրաստել ավելի բարձր մակարդակի ուսուցման համար։

Biology

Աշխատությունը նվիրված է կենսապոլիմերներում սպիրալ-կծիկ (helix–coil) անցումների տեսության ուսումնասիրությանը՝ ցածրամոլեկուլային միացությունների առկայության պայմաններում՝ ընդգծելով մոլեկուլային կառուցվածքի կոնֆորմացիոն փոփոխությունների թերմոդինամիկական և կինետիկական հիմքերը։ Վերլուծվում են պոլիպեպտիդների և նուկլեինաթթուների երկրորդային կառուցվածքի կայունության գործոնները, ջրածնային կապերի դերը, ինչպես նաև լուծիչի և փոքր մոլեկուլների (իոններ, օրգանական մոդիֆիկատորներ) ազդեցությունը կառուցվածքային հավասարակշռության վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սպիրալացման և ապասպիրալացման անցումների վիճակագրական մեխանիկային, փուլային անցումների մոդելավորմանը և համապատասխան էներգետիկ պարամետրերի գնահատմանը։ Ուսումնասիրությունը նաև քննարկում է կենսաբանական համակարգերում այդ անցումների նշանակությունը՝ սպիտակուցների ֆոլդինգի, ԴՆԹ-ի կառուցվածքային կայունության և մոլեկուլային ճանաչման գործընթացներում։ Աշխատությունը ներկայացնում է տեսական մոդելներ և մաթեմատիկական մոտեցումներ, որոնք նպաստում են կենսապոլիմերների կոնֆորմացիոն վարքագծի ավելի խորքային ըմբռնմանը։

Economics

Էլեկտրոէներգիայի հաղորդման ինքնարժեքը ներկայացնում է այն ծախսերի ամբողջական գումարը, որը անհրաժեշտ է էներգիան արտադրող կայանից սպառողին հասցնելու համար՝ առանց շահույթի և հարկերի հաշվառման: Այն ընդգրկում է էլեկտրահաղորդման ենթակառուցվածքների շահագործման, սպասարկման, տեխնիկական սպասարկման, կորուստների, վառելիքի կամ էներգիայի հետ կապված ռեսուրսների, աշխատուժի, փոխարինման և վերանորոգման ծախսերը: Հաղորդման ինքնարժեքի ճիշտ հաշվարկը կարևոր է ինչպես էլեկտրաէներգիայի սակագների ձևավորման, այնպես էլ էներգիայի համակարգի արդյունավետության գնահատման համար, քանի որ այն թույլ է տալիս որոշել իրական ծախսերը սպառողի համար և գնահատել ներդրումների արդարացվածությունը ենթակառուցվածքների արդիականացման կամ ընդլայնման դեպքում: Ինքնարժեքը նաև կարևոր է պետական կարգավորման և մրցակցային շուկայի ձևավորման համար՝ ապահովելով թափանցիկություն, հաշվետվողականություն և ֆինանսական կայունություն էներգետիկ համակարգում: Ընդհանուր առմամբ, էլեկտրոէներգիայի հաղորդման ինքնարժեքի վերլուծությունը հանդիսանում է էներգետիկ համակարգի տնտեսական և տեխնիկական ռազմավարության հիմք, որը թույլ է տալիս ապահովել էներգիայի մատչելիություն, արդյունավետություն և կայունություն:

Literature

Սա գրականագիտական ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է 1990–2005 թվականների ժամանակակից հայ պոեզիայի զարգացման հիմնական միտումների, գաղափարական ուղղությունների և գեղարվեստական համակարգի վերլուծությանը։ Աշխատության մեջ դիտարկվում է հետխորհրդային շրջանի հասարակական-մշակութային փոփոխությունների ազդեցությունը բանաստեղծական մտածողության վրա, ինչպես նաև նոր գրական սերնդի ձևավորումը և ստեղծագործական ինքնարտահայտման նոր ձևերի որոնումը։ Վերլուծվում են թեմատիկ բազմազանությունը, ներքին հոգեբանական խորքերը, քաղաքացիական և գոյաբանական մոտիվները, ինչպես նաև անհատի և հասարակության փոխհարաբերությունների արտացոլումը պոեզիայում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում լեզվական նորարարություններին, պատկերային համակարգի փոփոխություններին, ազատ տաղաչափության տարածմանը և պոստմոդեռնիստական միտումների ազդեցությանը։ Քննարկվում է նաև ավանդական և նորարարական գեղարվեստական սկզբունքների համադրությունը և դրա դերը արդի պոեզիայի ձևավորման գործընթացում։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի հայ գրականագիտության և ժամանակակից գրական գործընթացների ուսումնասիրության ոլորտներում՝ նպաստելով 1990–2005 թթ. հայ պոեզիայի ամբողջական գիտական գնահատմանը։