Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionOther Subjects
Նոր գրքեր: Հասարակական-քաղաքական գիտություններ: Ինֆորմացիոն ցանկ=Новые книги: Обшественно-политические науки: Информационный указател (1986, թիվ 1)
Այս ինֆորմացիոն ցուցիչը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական գիտությունների ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցանկը՝ նպատակ ունենալով ապահովել ընթերցողների, հետազոտողների և ուսանողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական և վերլուծական գրականության մեջ։ Այն ընդգրկում է քաղաքական գիտության, սոցիոլոգիայի, պատմության, տնտեսագիտության, իրավագիտության, միջազգային հարաբերությունների և հարակից այլ ուղղությունների հրատարակություններ, որոնք արտացոլում են հասարակական գործընթացների ուսումնասիրության ժամանակակից մոտեցումները և տեսական զարգացումները։ Ցուցիչը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության համակարգված ներկայացում և մատչելիություն մասնագիտական շրջանակների համար։ Այն ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների, ուսումնական գործընթացի և վերլուծական աշխատանքի համար՝ օգնելով հետևել ոլորտի նոր գրականությանը, գնահատել դրա գիտական արժեքը և կիրառելիությունը հասարակական-քաղաքական երևույթների ուսումնասիրության մեջ։
Updated: 2026-08-21Geography
Իրանի Իսլամական Հանրապետության տնտեսաաշխարհագրական համալիր հետազոտություն
Այս թեման վերաբերում է Իրանի Իսլամական Հանրապետության տնտեսաաշխարհագրական համալիր հետազոտությանը, որտեղ ուսումնասիրվում են երկրի տնտեսական զարգացման տարածական առանձնահատկությունները, բնական ռեսուրսների բաշխվածությունը, արտադրական և ենթակառուցվածքային համակարգերի տեղաբաշխումը, ինչպես նաև դրանց փոխկապակցվածությունը բնակչության, ուրբանիզացիայի և տարածաշրջանային անհավասար զարգացման հետ։ Հետազոտության մեջ առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Իրանի աշխարհագրական դիրքին՝ որպես Մերձավոր Արևելքի և Կենտրոնական Ասիայի միջև կարևոր կապող օղակ, ինչպես նաև նրա էներգետիկ պաշարներին՝ նավթի և բնական գազի խոշոր պաշարներին, որոնք հանդիսանում են տնտեսության հիմնական շարժիչ ուժերից մեկը։ Միաժամանակ դիտարկվում է արդյունաբերական կենտրոնների տարածական կենտրոնացումը, մասնավորապես Թեհրանի, Իսֆահանի, Թավրիզի և այլ քաղաքային ագլոմերացիաների դերը տնտեսական ակտիվության կուտակման և ծառայությունների զարգացման գործում։ Գյուղատնտեսության ոլորտում ընդգծվում են կլիմայական գոտիների բազմազանությունը և ջրային ռեսուրսների սահմանափակությունը, որոնք ազդում են արտադրողականության և տարածքային մասնագիտացման վրա։ Հետազոտությունը նաև ներառում է տրանսպորտային ցանցերի, արտաքին առևտրի ուղղությունների և միջազգային տնտեսական կապերի վերլուծություն՝ հաշվի առնելով երկրի ռազմավարական դիրքը և տարածաշրջանային համագործակցության հնարավորությունները։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը նպատակ ունի բացահայտել Իրանի տնտեսաաշխարհագրական կառուցվածքի բարդությունները և զարգացման անհավասարությունները, ինչպես նաև գնահատել դրանց ազդեցությունը երկրի երկարաժամկետ տնտեսական զարգացման հեռանկարների վրա։
Updated: 2026-09-11Culture
Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու
Այս մատենագիտական հրատարակությունը նվիրված է Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր և ընթացիկ գրականության համակարգված ներկայացմանը՝ ընթերցողին, հետազոտողին և ոլորտի մասնագետին անհրաժեշտ մատենագիտական տեղեկություն տրամադրելու նպատակով։ Այն հանդես է գալիս որպես գրականության ընթացիկ տեղեկատու, որի հիմնական խնդիրն է մեկտեղել տվյալ ժամանակաշրջանում հրատարակված և մշակույթի ու արվեստի տարբեր բնագավառներին վերաբերող աշխատությունների մասին տեղեկությունները։ Նյութը կարող է ընդգրկել արվեստագիտությանը, գրականությանը, թատրոնին, երաժշտությանը, կերպարվեստին, ճարտարապետությանը, մշակութային ժառանգությանը, ժողովրդական արվեստին և մշակութային կյանքի այլ ուղղություններին վերաբերող հրատարակություններ։ Մատենագիտական նկարագրությունների միջոցով ընթերցողին հնարավորություն է տրվում արագ կողմնորոշվել անհրաժեշտ գրականության մեջ, գտնել համապատասխան աղբյուրներ և ձևավորել հետազոտության համար անհրաժեշտ գրականության շրջանակը։ Հատուկ նշանակություն ունի հրատարակության տեղեկատվական և համակարգող բնույթը, քանի որ նման տեղեկատուները նպաստում են տարբեր ժամանակներում լույս տեսած նյութերի հայտնաբերմանը, դասակարգմանը և հետագա օգտագործմանը։ Աշխատանքը արժեքավոր է հատկապես մշակույթի և արվեստի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների, գրադարանավարների, մատենագետների, ուսանողների, դասախոսների և համապատասխան ոլորտների մասնագետների համար։ Այն կարող է ծառայել որպես սկզբնական կողմնորոշիչ աղբյուր՝ տարբեր թեմաների վերաբերյալ գրականություն որոնելիս, քանի որ ներկայացվող տեղեկությունները հնարավորություն են տալիս հասկանալու տվյալ ժամանակահատվածում մշակութային և արվեստագիտական ինչ հարցերի նկատմամբ էր ձևավորվում գիտական ու հասարակական հետաքրքրություն։ Հրատարակության կարևոր առանձնահատկությունն այն է, որ այն ոչ թե առանձին թեմայի խորքային վերլուծություն է առաջարկում, այլ տեղեկատվական դաշտ է ստեղծում՝ միավորելով մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր հրատարակությունների մատենագիտական տվյալները։ Այդ պատճառով դրա նշանակությունը հատկապես մեծ է աղբյուրագիտական և մատենագիտական աշխատանքներում, երբ անհրաժեշտ է ամբողջականացնել գրականության ցանկը կամ բացահայտել որոշակի ժամանակաշրջանի հրատարակչական և գիտական ակտիվությունը։ Ընդհանուր առմամբ, նյութը կարելի է դիտարկել որպես մշակութային և արվեստագիտական գրականության ընթացիկ մատենագիտական ուղեցույց, որը նպաստում է համապատասխան տեղեկատվության պահպանմանը, համակարգմանը և հասանելիությանը՝ միաժամանակ արտացոլելով ՀՍՍՀ մշակույթի և արվեստի ուսումնասիրության համար ձևավորված գրական-տեղեկատվական միջավայրը։
Updated: 2026-08-23Medicine
Թթու կաթնամթերքների ազդեցությունը ճտերի բնական դիմադրողականության և ստամոքսաղիքային ուղու որոշ հիվանդությունների կանխարգելման վրա
Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է թթու կաթնամթերքի օգտագործման ազդեցությանը ճտերի օրգանիզմի բնական դիմադրողականության և ստամոքսաղիքային ուղու որոշ հիվանդությունների կանխարգելման վրա։ Աշխատության հիմքում ընկած է երիտասարդ թռչունների առողջության պահպանման և աճի ընթացքում սննդային գործոնների միջոցով նրանց ֆիզիոլոգիական ու իմունային վիճակի բարելավման խնդիրը։ Ճտերի կյանքի վաղ շրջանում օրգանիզմի պաշտպանական համակարգերը դեռևս գտնվում են ձևավորման փուլում, իսկ մարսողական համակարգի միկրոբիոտայի հավասարակշռությունը կարող է զգալիորեն ազդել սննդանյութերի յուրացման, աճի և հիվանդությունների նկատմամբ դիմադրողականության վրա։ Այդ պատճառով սննդակարգում օգտակար միկրոօրգանիզմներ և կենսաբանական ակտիվ բաղադրիչներ պարունակող մթերքների կիրառումը կարող է դիտարկվել որպես կանխարգելիչ միջոց։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից մեկը թթու կաթնամթերքի կենսաբանական ազդեցության բացահայտումն է։ Ֆերմենտացված կաթնամթերքը կարող է պարունակել կաթնաթթվային բակտերիաներ և այլ միկրոօրգանիզմներ, որոնք փոխազդում են աղիքային միկրոֆլորայի հետ։ Դրանց ազդեցությունը կարող է արտահայտվել աղիքային միջավայրի փոփոխությամբ, որոշ պայմանական ախտածին միկրոօրգանիզմների աճի սահմանափակմամբ և մարսողական գործընթացների կարգավորմամբ։ Այս հանգամանքը հատկապես կարևոր է երիտասարդ թռչունների դեպքում, որոնց ստամոքսաղիքային համակարգը զգայուն է սննդակարգի, մանրէաբանական կազմի և արտաքին միջավայրի փոփոխությունների նկատմամբ։ Հետազոտության շրջանակում կարող է գնահատվել ճտերի բնական դիմադրողականության տարբեր ցուցանիշների փոփոխությունը՝ կախված թթու կաթնամթերքի օգտագործումից։ Բնական դիմադրողականությունը ներառում է օրգանիզմի բնածին պաշտպանական մեխանիզմների ամբողջությունը, որոնք մասնակցում են մանրէների և այլ վնասակար գործոնների նկատմամբ դիմադրության ձևավորմանը։ Այդ համակարգի վիճակը կարող է գնահատվել արյան որոշ հեմատոլոգիական և կենսաքիմիական ցուցանիշների, իմունաբանական արձագանքի և ընդհանուր ֆիզիոլոգիական վիճակի միջոցով։ Առանձին ուշադրություն կարող է դարձվել ստամոքսաղիքային ուղու հիվանդությունների կանխարգելմանը։ Երիտասարդ թռչունների շրջանում մարսողական համակարգի խանգարումները կարող են առաջանալ սննդակարգի անհավասարակշռությունից, անբարենպաստ պահման պայմաններից կամ տարբեր մանրէաբանական գործոններից։ Դրանք կարող են ուղեկցվել կերի վատ յուրացմամբ, աճի դանդաղմամբ, ջրազրկմամբ և արտադրողականության նվազումով։ Հետևաբար սննդային կանխարգելման մեթոդների ուսումնասիրությունն ունի ինչպես անասնաբուժական, այնպես էլ տնտեսական նշանակություն։ Թթու կաթնամթերքի հնարավոր ազդեցությունը կարող է կապված լինել նաև աղիքային միկրոբիոտայի հավասարակշռության պահպանման հետ։ Ֆերմենտացված մթերքներում առկա օգտակար մանրէները կարող են նպաստել աղիքային մանրէաբանական համայնքի ձևավորմանը և որոշ դեպքերում մրցակցել պայմանական ախտածին միկրոօրգանիզմների հետ։ Սակայն նման ազդեցությունը կախված է օգտագործվող մթերքի տեսակից, մանրէային կազմից, կիրառվող քանակից և ճտերի տարիքից, ուստի ուսումնասիրության կարևոր խնդիր է այդ գործոնների օպտիմալ համադրության որոշումը։ Աշխատության մեջ կարող է ուսումնասիրվել նաև ճտերի աճի և զարգացման դինամիկան։ Եթե թթու կաթնամթերքի կիրառումը բարելավում է մարսողությունը և սննդանյութերի յուրացումը, ապա դրա ազդեցությունը կարող է արտահայտվել կենդանի քաշի ավելացման, կերի օգտագործման արդյունավետության և ընդհանուր կենսունակության ցուցանիշներում։ Այս տվյալների համադրումը հիվանդացության մակարդակի և ֆիզիոլոգիական ցուցանիշների հետ հնարավորություն է տալիս գնահատել սննդային միջոցի ընդհանուր արդյունավետությունը։ Հետազոտական մոտեցումը կարող է ներառել փորձարարական և ստուգիչ խմբերի համեմատություն։ Մի խմբին կարող է տրվել սովորական սննդակարգ, իսկ մյուսներին՝ տարբեր քանակությամբ կամ տարբեր տեսակի ֆերմենտացված կաթնամթերք։ Դիտարկման ընթացքում կարող են գրանցվել աճի տեմպերը, կերի սպառումը, հիվանդացության հաճախականությունը, պահպանվածությունը և լաբորատոր ցուցանիշների փոփոխությունները։
Updated: 2026-09-09Other Subjects
Բյուջետային քաղաքականությունը և նրա կատարելագործման հիմնահարցերը Հայաստանի Հանրապետությունում
Գրքում առանձնացվում են Հայաստանի բյուջետային քաղաքականության հիմնական տարրերը՝ պետական ծախսեր, հարկաբյուջետային միջոցների հավաքագրում, պետբյուջեի եկամուտների և ծախսերի բալանսավորում։ Հեղինակը քննարկում է բյուջետային կառավարման թերությունները, համակարգի թափանցիկության բացակայությունը, ինչպես նաև պետական վերահսկողության խնդիրը։ Նա ընդգծում է, որ բյուջետային քաղաքականության հիմնախնդիրների լուծումը կարող է նպաստել երկրի տնտեսական կայունացմանը, բիզնեսի զարգացմանը և սոցիալական խնդիրների լուծմանը։ Աշխատությունում շեշտադրվում է պետական բյուջեի արդյունավետություն բարձրացնելու համար անհրաժեշտ բարեփոխումները՝ հարկային համակարգի կատարելագործում, պետական ծախսերի արդյունավետ կառավարում, կառավարության և պետական մարմինների համագործակցությունը, ինչպես նաև բյուջետային հաշվետվողականությունը։ Հեղինակը վերլուծում է, թե ինչպես պետք է ապահովել բյուջեի ձևավորման գործընթացների թափանցիկությունը և մոնիտորինգի մեթոդները՝ խթանելով տնտեսության զարգացմանը և նվազեցնելով թալանման և առևտրային մոնոպոլիաների ռիսկերը։ Գրքում քննարկվում են նաև արտաքին ֆինանսական աջակցությունները՝ միջազգային ֆինանսական կառույցների, ինչպես նաև Սփյուռքի ներդրումների դերը Հայաստանում իրականացվող բյուջետային քաղաքականության բարեփոխումների մեջ։ Հեղինակը ներկայացնում է նաև լավագույն միջազգային փորձը՝ բյուջետային քաղաքականության ձևավորման և իրականացման համար։ Աշխատությունը նախատեսված է տնտեսագիտության, պետական կառավարման, ֆինանսների, բյուջետային քաղաքականության, ինչպես նաև դասավանդման ոլորտների մասնագետների և ուսանողների համար։
Updated: 2026-09-13History
The Mongols and the Armenians (1220-1335)
Այս աշխատությունը վերաբերում է 1220–1335 թվականների ընթացքում մոնղոլների և հայերի փոխհարաբերությունների պատմական ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով քաղաքական, ռազմական, սոցիալ-տնտեսական և մշակութային փոխազդեցությունների բազմաշերտ բնույթը Միջին Արևելքի և Կովկասի տարածաշրջանում։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է վերլուծել մոնղոլական արշավանքների ազդեցությունը հայկական պետականության, մասնավորապես Կիլիկիայի հայկական թագավորության և Արևելյան Հայաստանի տարածքների վրա, ինչպես նաև գնահատել հայերի դիրքը մոնղոլական կայսրության վարչական և ռազմական համակարգում։ Ուսումնասիրվում են մոնղոլական նվաճումների հետևանքով ձևավորված քաղաքական նոր իրականությունները, հարկային և վարչական համակարգերի փոփոխությունները, ինչպես նաև հայ իշխանական տների հարաբերությունները մոնղոլ խաների հետ՝ դաշնակցությունների, ենթակայության և համագործակցության տարբեր ձևերով։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տնտեսական փոխկապակցություններին՝ առևտրային ուղիների վերահսկում, քաղաքների զարգացման փոփոխություններ և Մետաքսի ճանապարհի վերակազմակերպում մոնղոլական տիրապետության պայմաններում։ Աշխատությունը նաև դիտարկում է մշակութային և կրոնական շփումները, եկեղեցու դերը այդ ժամանակաշրջանում և հայ պատմագրության արձագանքը մոնղոլական ներկայությանը։ Միաժամանակ վերլուծվում են տարածաշրջանային ուժերի հավասարակշռության փոփոխությունները և հայ հասարակության ադապտացիոն ռազմավարությունները մոնղոլական իշխանության ներքո։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր ներդրում է միջնադարյան պատմագիտության և արևելագիտության ոլորտում՝ նպաստելով հայ-մոնղոլական հարաբերությունների ավելի ամբողջական և համատեքստային ընկալմանը։
Updated: 2026-08-29