ՀՀ բանկային և տնտեսության իրական հատվածների փոխազդեցության հիմնահարցերը

Geography

Այս աշխատությունը նվիրված է լեռնահանքային արտադրության ընթացքում առաջացող լցակույտերի և պոչամբարների կազմավորման, նախագծման, կառավարման և անվտանգ շահագործման գիտատեխնիկական հիմունքների ուսումնասիրությանը։ Ուսումնասիրության առանցքում հանքարդյունահանման և հանքահարստացման գործընթացների հետևանքով առաջացող թափոնների անվտանգ տեղադրման, պահպանման և վերահսկման խնդիրներն են, որոնք ունեն ինչպես արտադրական, այնպես էլ բնապահպանական և սոցիալական կարևոր նշանակություն։ Աշխատությունում ուշադրություն է դարձվում լցակույտերի և պոչամբարների ձևավորման սկզբունքներին, դրանց կառուցվածքային առանձնահատկություններին, տեղանքի երկրաբանական և հիդրոերկրաբանական պայմանների գնահատմանը, ապարների ու հանքային թափոնների ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների հաշվառմանը և համապատասխան ինժեներական լուծումների ընտրությանը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի կառույցների կայունության ապահովումը, քանի որ լցակույտերի կամ պոչամբարների կառուցվածքային խախտումները կարող են հանգեցնել նյութի սահքի, փլուզման, արտահոսքի կամ շրջակա տարածքների աղտոտման։ Այդ պատճառով ուսումնասիրության շրջանակում կարևոր են լանջերի կայունության հաշվարկները, ջրահեռացման համակարգերի կազմակերպումը, ջրի մակարդակի և ճնշումների վերահսկումը, կառուցվածքային վիճակի մշտադիտարկումը և հնարավոր վթարային իրավիճակների կանխատեսումը։ Աշխատությունը նաև անդրադառնում է պոչամբարների և լցակույտերի շահագործման ընթացքում շրջակա միջավայրի վրա հնարավոր ազդեցություններին՝ մասնավորապես հողերի, մակերևութային և ստորերկրյա ջրերի, օդային միջավայրի և հարակից էկոհամակարգերի վրա ազդեցության նվազեցման միջոցառումներին։ Կարևորվում են թափոնների կառավարման արդյունավետ մեթոդները, կառույցների փուլային ձևավորումը, տեխնիկական սպասարկումը, անվտանգության ռեժիմների պահպանումը և վերահսկողության ժամանակակից համակարգերի կիրառումը։ Ուսումնասիրությունը կարող է ընդգրկել նաև ռիսկերի գնահատման և արտակարգ իրավիճակների կառավարման մոտեցումներ՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել լեռնահանքային օբյեկտների շահագործման հուսալիությունն ու անվտանգությունը։ Նման համակարգված մոտեցումը հնարավորություն է տալիս համատեղ դիտարկել արտադրական արդյունավետությունը, ինժեներական անվտանգությունը և շրջակա միջավայրի պահպանությունը՝ ձևավորելով լեռնահանքային թափոնների կառավարման առավել կայուն սկզբունքներ։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել լեռնային ինժեներներին, երկրաբաններին, հանքարդյունաբերության մասնագետներին, բնապահպաններին, երկրատեխնիկայի ոլորտի հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։ Այն արժեքավոր է հատկապես լեռնահանքային արտադրության թափոնների անվտանգ կառավարման, պոչամբարների և լցակույտերի տեխնիկական հուսալիության բարձրացման ու դրանց շահագործման ընթացքում բնապահպանական ռիսկերի նվազեցման խնդիրների ուսումնասիրման տեսանկյունից։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում քաղաքային տնտեսության զարգացման հիմնական հիմնախնդիրների բացահայտմանը, դրանց պատճառների ուսումնասիրությանը և լուծման հնարավոր ուղիների մշակմանը։ Հետազոտության շրջանակում քաղաքային տնտեսությունը դիտարկվում է որպես քաղաքի բնականոն կենսագործունեությունն ապահովող տնտեսական, սոցիալական և ենթակառուցվածքային համակարգերի ամբողջություն, որի արդյունավետ կառավարումը կարևոր նշանակություն ունի բնակչության կենսամակարդակի բարձրացման, քաղաքային միջավայրի բարելավման և համայնքների կայուն զարգացման համար։ Ուսումնասիրության մեջ ուշադրություն է դարձվում քաղաքների տնտեսական ներուժին, տեղական բյուջեների ձևավորմանն ու օգտագործմանը, քաղաքային ենթակառուցվածքների զարգացմանը, բնակարանային տնտեսությանը, տրանսպորտին, կոմունալ ծառայություններին, աղբահանությանը և քաղաքային ծառայությունների արդյունավետ կազմակերպմանը։ Առանձին խնդիրներ կարող են կապված լինել քաղաքային տնտեսության ֆինանսավորման սահմանափակ հնարավորությունների, ենթակառուցվածքների մաշվածության, ներդրումների պակասի, տարածքային անհավասարությունների, գործազրկության, բնակչության արտահոսքի և քաղաքային կառավարման արդյունավետության հետ։ Աշխատությունը կարևորում է նաև քաղաքների տնտեսական զարգացման և տարածքային քաղաքականության փոխկապակցվածությունը՝ դիտարկելով քաղաքները որպես երկրի տնտեսական ակտիվության, ծառայությունների, ձեռնարկատիրության և մարդկային կապիտալի կենտրոններ։ Հեղինակը վերլուծում է քաղաքային տնտեսության կառավարման գործող մեխանիզմները և քննարկում դրանց կատարելագործման հնարավորությունները՝ ներառյալ տեղական ինքնակառավարման արդյունավետության բարձրացումը, համայնքային ֆինանսների ամրապնդումը, ներդրումային միջավայրի բարելավումը, մասնավոր հատվածի ներգրավումը և քաղաքային ենթակառուցվածքների արդիականացումը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև քաղաքային զարգացման երկարաժամկետ ծրագրավորմանը, նոր տեխնոլոգիաների կիրառմանը, բնակավայրերի մրցունակության բարձրացմանը և բնակչության համար ավելի հարմարավետ ու կայուն քաղաքային միջավայրի ձևավորմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետներին, քաղաքային կառավարման և տեղական ինքնակառավարման մասնագետներին, պետական կառավարման մարմինների ներկայացուցիչներին, համայնքային իշխանություններին, հետազոտողներին, ուսանողներին և Հայաստանի քաղաքների սոցիալ-տնտեսական զարգացման խնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Linguistics

Գրքում ներկայացվում են արդյունավետ խոսքի կառուցվածքը, վերլուծության, ճառի ձևավորման և դիալոգի տեխնիկաները, լսարանի հետ փոխազդեցության և համոզման մեթոդները։ Անդրադառնում է նաև բանավոր և գրավոր հաղորդակցության, արտասանության ու ժեստերի նշանակությանը, ինչպես նաև խոսքի ազդեցության բարոյական և մշակութային ասպեկտներին։ Աշխատությունը նախատեսված է ուսանողների, լրագրողների, ուսուցիչների, հասարակական գործիչների և այն անձանց համար, ովքեր ցանկանում են զարգացնել իրենց հաղորդակցական հմտություններն ու խոսքի ազդեցիկությունը տարբեր միջավայրերում։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տնտեսության զարգացման վրա ազդող ինստիտուցիոնալ գործոնների, մեխանիզմների և պայմանների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Այն դիտարկում է տնտեսական զարգացման գործընթացը ոչ միայն որպես արտադրության, եկամուտների և տնտեսական ակտիվության աճ, այլև որպես արդյունավետ ինստիտուտների ձևավորման, կառավարման համակարգերի կատարելագործման, տնտեսական հարաբերությունների կարգավորման և կայուն զարգացման համար անհրաժեշտ միջավայրի ստեղծման փոխկապակցված գործընթաց։ Ուսումնասիրության շրջանակում ուշադրություն է դարձվում պետության և տնտեսության փոխհարաբերություններին, սեփականության իրավունքի պաշտպանության, օրենսդրական և կարգավորող միջավայրի, պետական կառավարման արդյունավետության, տնտեսական քաղաքականության, մրցակցային դաշտի և շուկայի բնականոն գործունեության ապահովման հիմնահարցերին։ Ներկայացվում են այն հիմնական ինստիտուցիոնալ պայմանները, որոնք կարող են նպաստել ներդրումների ակտիվացմանը, ձեռնարկատիրության զարգացմանը, արտադրողականության բարձրացմանը, նորարարությունների տարածմանը և տնտեսության մրցունակության ամրապնդմանը։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու նաև այն ինստիտուցիոնալ սահմանափակումներն ու խնդիրները, որոնք կարող են խոչընդոտել Հայաստանի տնտեսական ներուժի լիարժեք իրացմանը։ Դրանց շարքում կարևոր տեղ են զբաղեցնում կառավարման արդյունավետության, ինստիտուտների նկատմամբ վստահության, իրավական կանխատեսելիության, կոռուպցիոն ռիսկերի նվազեցման, տնտեսական մրցակցության պաշտպանության, մարդկային կապիտալի զարգացման և երկարաժամկետ տնտեսական քաղաքականության հետևողականության հարցերը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի տնտեսական զարգացման և ինստիտուցիոնալ փոփոխությունների փոխադարձ կապի ուսումնասիրությունը, քանի որ արդյունավետ ինստիտուտները ոչ միայն ձևավորում են բարենպաստ տնտեսական միջավայր, այլև կարող են նպաստել հասարակության տնտեսական և սոցիալական կայունության ամրապնդմանը։ Նյութում ներկայացվող մոտեցումները կարող են հիմք ծառայել Հայաստանի տնտեսական զարգացման հեռանկարների գնահատման, առկա ինստիտուցիոնալ խնդիրների բացահայտման և դրանց հաղթահարման հնարավոր ուղղությունների մշակման համար։ Աշխատությունը օգտակար է տնտեսագիտության, պետական կառավարման և հարակից մասնագիտությունների ուսանողների, դասախոսների, հետազոտողների, տնտեսական քաղաքականություն մշակողների, պետական կառավարման ոլորտի մասնագետների և Հայաստանի սոցիալ-տնտեսական զարգացման հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Literature

Նար-Դոս-ի «Ազատամտության դրոշակակիրը» ստեղծագործությունը հասարակական-քաղաքական ուղղվածությամբ պատմություն է, որտեղ հեղինակը ներկայացնում է ազատամտության գաղափարների տարածումը և դրանց բախումը պահպանողական մտածողության ու ավանդական հասարակական պատկերացումների հետ։ Ստեղծագործության կենտրոնում այն անհատն է, որը հանդես է գալիս որպես նոր գաղափարների կրող և փորձում է հասարակությանը մոտեցնել ազատ մտածողության, քննադատական վերաբերմունքի և ինքնուրույն որոշումների գաղափարին, սակայն հանդիպում է դիմադրության, թյուրիմացության և երբեմն՝ մերժման։ Նար-Դոսը այս գործով ընդգծում է այն հակասությունը, որը գոյություն ունի առաջադեմ մտածողության և կայացած հասարակական կարծրատիպերի միջև՝ ցույց տալով, որ նոր գաղափարների ընդունումը հաճախ ուղեկցվում է պայքարով և անձնական զոհողություններով։

Economics

Նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տարածքային զարգացման անհամաչափությունների պատճառների, դրսևորումների և դրանց հաղթահարման սոցիալ-տնտեսական ուղիների համակողմանի վերլուծությանը՝ նախատեսված տնտեսագիտության, պետական կառավարման, տարածաշրջանային զարգացման և սոցիալական քաղաքականության ոլորտներում սովորող ուսանողների ու մասնագետների համար, գրքում ներկայացվում են տարածքային զարգացման հիմնական խնդիրները՝ կենտրոն-մարզ անհավասարություն, բնակչության միգրացիոն հոսքեր, աշխատատեղերի բաշխման անհամաչափություն, ենթակառուցվածքների զարգացման տարբեր մակարդակներ և ներդրումային ակտիվության կենտրոնացում որոշ շրջաններում, բացատրվում են տարածաշրջանային քաղաքականության տեսական հիմքերը և պետության դերը համաչափ զարգացման ապահովման գործընթացում, մանրամասն քննարկվում են սոցիալ-տնտեսական ցուցանիշների վերլուծության մեթոդները, մարզերի տնտեսական պոտենցիալի գնահատման չափանիշները և զարգացման ծրագրերի արդյունավետության գնահատման մոտեցումները, աշխատությունը անդրադառնում է նաև տարածաշրջանային զարգացման խթանման գործիքներին՝ պետական ներդրումներ, հարկային և ֆինանսական արտոնություններ, ենթակառուցվածքային ծրագրեր և տեղական ինքնակառավարման ուժեղացում, ներկայացվում են տարածքային զարգացման քաղաքականության միջազգային փորձի օրինակներ և դրանց կիրառելիությունը Հայաստանի պայմաններում, գրքում ընդգծվում է համաչափ զարգացման կարևորությունը երկրի տնտեսական աճի, սոցիալական կայունության և ազգային անվտանգության ապահովման գործում, աշխատությունը համադրում է տեսական տարածաշրջանային տնտեսագիտության հիմքերը և գործնական քաղաքականության վերլուծությունը՝ ձևավորելով տարածքային զարգացման հիմնախնդիրների ամբողջական պատկերացում։