Վերազգային կորպորացիաների գործունեության արդի հիմնախնդիրները ՀՀ-ում

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է Լևոն Շանթի դրամատուրգիական ժառանգության ուսումնասիրությանը եվրոպական սիմվոլիզմի գեղագիտական և գաղափարական զարգացումների համատեքստում։ Հետազոտության շրջանակում քննվում են հայ դրամատուրգի ստեղծագործական մտածողության առանձնահատկությունները, նրա երկերում արտահայտված խորհրդանշական պատկերները, փիլիսոփայական գաղափարները, հոգեբանական հակադրությունները և դրանց առնչությունները 19-րդ դարի վերջի ու 20-րդ դարի սկզբի եվրոպական դրամատուրգիայի նորարարական միտումների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում սիմվոլիստական դրամային բնորոշ իրականության և ներաշխարհի փոխհարաբերությանը, խորհրդանիշների միջոցով գաղափարական բովանդակության արտահայտմանը, կերպարների հոգեբանական խորությանը, պայմանականությանը և դրամատիկական գործողության առանձնահատուկ կառուցվածքին։ Վերլուծվում է այն մշակութային և գրական միջավայրը, որի պայմաններում ձևավորվել են հեղինակի գեղարվեստական հայացքները, ինչպես նաև եվրոպական գրական ուղղությունների հնարավոր ազդեցությունը նրա ստեղծագործական մեթոդի զարգացման վրա։ Քննարկվում են անհատի ազատության, ներքին պայքարի, իդեալի և իրականության հակադրության, մարդկային ձգտումների, բարոյական ընտրության և հոգևոր ինքնության հետ կապված գաղափարները, որոնք կարևոր տեղ են զբաղեցնում նրա դրամատուրգիայում։ Ուսումնասիրության մեջ կարևորվում է նաև դրամատիկական կերպարների կառուցման սկզբունքը, որտեղ արտաքին գործողությանը զուգահեռ մեծ նշանակություն են ստանում ներքին հակասությունները, գաղափարական բախումները և խորհրդանշական իմաստները։ Համեմատական մոտեցման միջոցով բացահայտվում են հայկական և եվրոպական դրամատուրգիական ավանդույթների միջև առկա առնչությունները, ընդհանրություններն ու տարբերությունները՝ հնարավորություն տալով ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել հայ դրամայի զարգացման մեջ սիմվոլիստական գեղագիտության ունեցած նշանակության մասին։ Անդրադարձ է կատարվում նաև լեզվական արտահայտչամիջոցներին, դրամատիկական երկխոսության կառուցմանը, խորհրդանշական տարածության և ժամանակի կազմակերպմանը, ինչպես նաև գեղարվեստական պայմանականության կիրառմանը։ Հետազոտությունը ցույց է տալիս, թե ինչպես է եվրոպական գրական փորձի հետ ստեղծագործական փոխհարաբերությունը նպաստել հայկական դրամատուրգիայի թեմատիկ, գաղափարական և գեղարվեստական հնարավորությունների ընդլայնմանը՝ միաժամանակ պահպանելով ազգային գրականության ինքնատիպ առանձնահատկությունները։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել հայ գրականության պատմության, համեմատական գրականագիտության, դրամատուրգիայի, թատերագիտության և եվրոպական սիմվոլիզմի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Literature

Ժողովածուն ընդգրկում է նրա բազմաժանր ստեղծագործական աշխարհը՝ հատկապես ուղղված մանկական և պատանեկան ընթերցողին։ Այս գրքում ներկայացված են քնարական բանաստեղծություններ, դաստիարակչական բովանդակությամբ առակներ, ինչպես նաև հեքիաթներ և պոեմներ, որոնք ունեն պարզ, հասկանալի լեզու և ընդգծված բարոյախրատական ուղղվածություն։ Խնկոյանի ստեղծագործությունների հիմնական առանձնահատկությունն այն է, որ նա հաճախ կենդանիների, բնության և առօրյա կյանքի օրինակներով փոխանցում է մարդկային վարքի մասին ուսուցողական գաղափարներ՝ սովորեցնելով բարություն, ազնվություն, աշխատասիրություն, ընկերասիրություն և արդարություն։ Նրա առակներում հաճախ հանդիպում են հստակ բարոյական եզրահանգումներ, որոնք ընթերցողին ուղղորդում են ճիշտ և սխալ արարքների տարբերակման մեջ, իսկ հեքիաթներում գերակշռում է երևակայական աշխարհը, որտեղ բարին սովորաբար հաղթում է չարին։ Բանաստեղծությունները ավելի քնարական բնույթ ունեն՝ արտահայտելով բնության գեղեցկությունը, մանկական զգացմունքների անմիջականությունը և կյանքի պարզ ուրախությունները։ Պոեմները հաճախ ավելի ընդարձակ պատմողական կառուցվածք ունեն և համադրում են հեքիաթային ու իրական տարրերը։ Ընդհանուր առմամբ ժողովածուն ունի ուժեղ դաստիարակչական և կրթական նշանակություն՝ նպաստելով երեխաների բարոյական ձևավորմանը և գրական ճաշակի զարգացմանը։

History

Աշխատանքը նվիրված է Մոսկվայի Լազարյան ինստիտուտի՝ արևելյան լեզուների և արևելագիտության կարևոր կրթական կենտրոններից մեկի պատմությանը, գործունեությանը և նշանակությանը։ Ինստիտուտը ձևավորվել է Մոսկվայում Լազարյան ընտանիքի գործունեության հիման վրա և երկար ժամանակ կարևոր դեր է ունեցել արևելյան լեզուների ուսուցման, արևելագիտական գիտելիքի տարածման և հայ մշակութային ու կրթական կյանքի զարգացման գործում։ Հետազոտվող նյութը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու հաստատության կազմակերպական կառուցվածքի, կրթական նպատակների, ուսումնական ծրագրերի և այն միջավայրի մասին, որտեղ իրականացվել է արևելյան լեզուների ու մշակույթների ուսումնասիրությունը։ Հատուկ հետաքրքրություն է ներկայացնում հաստատության հայագիտական բաղադրիչը, քանի որ այն միաժամանակ կապված էր հայկական կրթության, լեզվի, պատմության և մշակույթի ուսումնասիրման ու տարածման հետ։ Լազարյան հաստատության գործունեությունը կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև ռուսահայ համայնքի մշակութային պատմության մեջ․ այն ծառայել է որպես կրթական և գիտական կենտրոն, որտեղ տարբեր ժամանակներում ձևավորվել են հայագիտության և արևելագիտության զարգացման համար նշանակալի պայմաններ։ Աշխատանքի շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել հաստատության հիմնադրման նախադրյալները, հովանավորության համակարգը, դասախոսական կազմը, ուսումնական առարկաները և ուսանողների պատրաստության ուղղությունները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի արևելյան լեզուների ուսուցումը, քանի որ այդպիսի կրթությունը կապված էր ոչ միայն լեզվական գիտելիքի ձեռքբերման, այլև արևելյան ժողովուրդների պատմության, գրականության, մշակույթի և հասարակական կյանքի ուսումնասիրության հետ։ Հաստատության գործունեությունը կարելի է դիտարկել նաև XIX դարի ռուսական և հայկական կրթական համակարգերի փոխհարաբերությունների համատեքստում։ Լազարյանների նախաձեռնությունը կարևոր օրինակ է այն բանի, թե ինչպես մասնավոր հովանավորությունը կարող էր նպաստել կրթական հաստատության ձևավորմանն ու երկարատև զարգացմանը և միաժամանակ ծառայել ազգային մշակութային նպատակների իրականացմանը։ Աշխատանքը կարող է արժեքավոր լինել նաև գրքի և հրատարակչական մշակույթի պատմության տեսանկյունից, քանի որ Լազարյան հաստատության հետ կապված կրթական և գիտական գործունեությունը նպաստել է արևելագիտական և հայագիտական գրականության ստեղծման ու տարածման գործընթացներին։ Հաստատության շուրջ ձևավորված գիտակրթական միջավայրը կարևոր դեր է ունեցել մասնագետների պատրաստման և արևելքի լեզուների ու մշակույթների վերաբերյալ գիտելիքի համակարգման գործում։ Այս պատմական նյութի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի լայնորեն հասկանալու հայ կրթական հաստատությունների զարգացումը Ռուսական կայսրության տարածքում և հայկական համայնքների մշակութային ինքնակազմակերպման առանձնահատկությունները։ Հատկապես կարևոր է հաստատության դերը հայ երիտասարդների կրթության և մտավոր զարգացման գործում, ինչպես նաև դրա կապը Մոսկվայի հայկական համայնքի մշակութային կյանքի հետ։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է Լազարյան ինստիտուտը որպես կրթական, գիտական և մշակութային նշանակություն ունեցող հաստատություն, որի գործունեությունը միաժամանակ առնչվել է արևելյան լեզուների ուսումնասիրմանը, արևելագիտության զարգացմանը և հայկական կրթամշակութային ժառանգության պահպանմանն ու տարածմանը։ Այն կարող է կարևոր աղբյուր լինել XIX դարի հայկական կրթության, հայ-ռուսական մշակութային կապերի, արևելագիտության պատմության և Մոսկվայի հայ համայնքի մտավոր կյանքի ուսումնասիրության համար։

Literature

Այս գիտական աշխատանքը ուսումնասիրում է բանաստեղծական թարգմանության արվեստը որպես ստեղծագործական և մշակութային երևույթ, կենտրոնանալով 20-րդ դարի երկրորդ կեսի և 21-րդ դարի սկզբի ռուս բանաստեղծների փորձի վրա՝ հայկական պոեզիայի օրինակով։ Հետազոտությունը վերլուծում է այն լեզվական, ոճական և իմաստային փոխակերպումները, որոնք տեղի են ունենում բնագրից թարգմանության անցման ընթացքում, ինչպես նաև բացահայտում է թարգմանչի դերը որպես ոչ միայն միջնորդ, այլև համահեղինակային ստեղծագործական անձ։ Աշխատությունում քննարկվում են պոետիկ պատկերի պահպանման և վերաստեղծման խնդիրները, ռիթմի, հնչյունաբանության և մշակութային ենթատեքստի փոխանցման բարդությունները, ինչպես նաև տարբեր թարգմանական ռազմավարություններ՝ բառացի, ազատ և ստեղծագործական վերաիմաստավորման ձևերով։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հայկական պոեզիայի գեղարվեստական առանձնահատկություններին և այն ազդեցությանը, որը այն ունեցել է ռուս բանաստեղծական թարգմանության ավանդույթի վրա՝ նպաստելով միջմշակութային երկխոսության զարգացմանը։ Աշխատությունը կարևոր է գրականագիտության, թարգմանագիտության և համեմատական գրականության ոլորտների համար՝ ընդգծելով գրական փոխանակման և մշակութային փոխհարստացման դերը։

Economics

Այս աշխատանքը նվիրված է աշխատուժի միգրացիայի դերին և հետևանքներին միջազգային տնտեսական հարաբերությունների համատեքստում, հաշվի առնելով Հայաստանի Հանրապետության փորձը։ Նյութում վերլուծվում են արտագաղթի և ներգաղթի հիմնական միտումները, միգրանտների տնտեսական, սոցիալական և մշակութային ազդեցությունը ինչպես մեկուսացված աշխատանքի շուկայի, այնպես էլ երկրի ողջ տնտեսության վրա։ Աշխատությունը ներկայացնում է միջազգային տնտեսական կազմակերպությունների, բաշխման գործիքների և քաղաքական միջամտությունների ազդեցությունը աշխատուժի շարժի վրա, ինչպես նաև մատնանշում է օրենսդրական, սոցիալական և կրթական գործոնների կարևորությունը միգրացիոն գործընթացների կարգավորման համար։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ուղեցույցների, պետական ռազմավարությունների և փորձագիտական գնահատումների վերլուծությանը՝ նպատակ ունենալով նվազեցնել արտագաղթի բացասական ազդեցությունը և խթանել մասնագիտական աշխատուժի վերադարձը և տեղայնացումը։ Աշխատությունը կարևոր է տնտեսագետների, պետական քաղաքականության մշակողների, սոցիոլոգների և միջազգային հարաբերությունների մասնագետների համար՝ նպաստելով Հայաստանի տնտեսության կայուն զարգացմանն ու գլոբալ աշխատուժի շուկայի ինտեգրմանը։

Other Subjects

Այս տեղեկատվական ցանկը ներկայացնում է «Նոր գրքեր․ Տեխնիկա» բաժնի շրջանակներում հավաքագրված հրատարակությունների համառոտ մատենագիտական ցուցակը, որը նպատակ ունի տեղեկացնել տեխնիկական ոլորտի նորագույն գրականության մասին և հեշտացնել ընթերցողների, հետազոտողների ու մասնագետների կողմնորոշումը ժամանակակից տեխնիկական գրքերի շուկայում և գրադարանային ֆոնդերում։ Ցանկում սովորաբար ընդգրկվում են տարբեր ենթաբաժինների հրատարակություններ՝ ինժեներական գիտություններ, մեքենաշինություն, էլեկտրոնիկա, տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ, էներգետիկա, շինարարություն և այլ կիրառական տեխնիկական ուղղություններ, որոնք արտացոլում են տվյալ ժամանակաշրջանում գիտատեխնիկական առաջընթացի հիմնական միտումները։ Նման ինֆորմացիոն ցուցակները ունեն ոչ միայն գրադարանային հաշվառման և տեղեկատվության տարածման գործառույթ, այլ նաև կարևոր դեր են խաղում գիտական հաղորդակցության մեջ՝ թույլ տալով մասնագետներին արագ ծանոթանալ նոր լույս տեսած մասնագիտական գրականությանը, գնահատել դրա արդիականությունը և կիրառելիությունը իրենց աշխատանքներում։