Տեխնոլոգիաների միջազգային փոխանցման դերը անցումային տնտեսության կայունացման գործում (ՀՀ օրինակով)

Economics

Սույն ուսումնասիրությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության մեքենաշինական ձեռնարկությունների վերապրոֆիլավորման գործընթացի տնտեսական հիմնահարցերին՝ ընդգծելով արդյունաբերության կառուցվածքային փոփոխությունների, արտադրողականության աճի և շուկայական պահանջների բավարարման կարևորությունը։ Աշխատությունը վերլուծում է ձեռնարկությունների արտադրական և ֆինանսական վիճակը, դրանց տեխնոլոգիական հինացումն ու նորարարությունների ներդրման անհրաժեշտությունը, ինչպես նաև արտադրանքի տեսակների և շուկայի պահանջների համատեղման հարցերը։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են պետության տնտեսական քաղաքականության, ներդրումային միջավայրի և ձեռնարկատիրության զարգացման ազդեցությունը վերապրոֆիլավորման գործընթացի արդյունավետության վրա, ներառելով ռիսկերի գնահատում և ռազմավարական պլանավորման մեթոդներ։ Աշխատանքը առաջարկում է նաև գործնական լուծումներ և մեթոդական մոտեցումներ՝ արտադրության օպտիմալացման, ծախսերի կրճատման և մրցունակության բարձրացման նպատակով, ինչն ուղղված է հայկական մեքենաշինության ոլորտի կայուն զարգացմանն ու տնտեսության բազմատեսակացմանը։

Literature

Աշխատանքը ներկայացնում է 2013 թվականի երկրորդ կիսամյակում հրատարակված նոր գրքերի վերաբերյալ համակարգված տեղեկատվական ցանկ, որի հիմնական նպատակն է ընթերցողներին, գրադարանների մասնագետներին, հետազոտողներին, ուսանողներին և այլ շահագրգիռ անձանց ծանոթացնել տվյալ ժամանակահատվածում հասանելի նոր գրականությանը։ Այն կարող է ընդգրկել տարբեր գիտությունների, հումանիտար և հասարակագիտական ոլորտների, գեղարվեստական գրականության, մշակույթի, արվեստի, կրթության, պատմության, տնտեսագիտության, իրավագիտության և այլ բնագավառների հրատարակություններ՝ ներկայացնելով դրանց վերաբերյալ անհրաժեշտ մատենագիտական տվյալները։ Նման տեղեկատվական ցանկերը կարևոր դեր են կատարում նոր հրատարակությունների մասին տեղեկության արագ տարածման և գրադարանային-տեղեկատվական սպասարկման կազմակերպման գործում։ Ցանկում գրքերի մատենագիտական նկարագրությունը հնարավորություն է տալիս նույնականացնել յուրաքանչյուր հրատարակություն, պարզել դրա հեղինակային, հրատարակչական և ծավալային տվյալները և անհրաժեշտության դեպքում օգտագործել այն հետագա ուսումնագիտական աշխատանքի համար։ Աշխատանքը արժեքավոր է նաև որպես որոշակի ժամանակաշրջանի գրահրատարակչական գործընթացի արտացոլում, քանի որ նոր հրատարակությունների ամբողջությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել տվյալ ժամանակահատվածում գիտական, կրթական, մշակութային և հասարակական թեմաների նկատմամբ առկա հետաքրքրությունների մասին։ Տեղեկատվական ցանկի համակարգված բնույթը նպաստում է գրականության որոնման գործընթացի պարզեցմանը և տարբեր թեմատիկ ուղղություններով աղբյուրների արագ հայտնաբերմանը։ Այն կարող է օգտագործվել ինչպես գրադարանների համալրման և մատենագիտական սպասարկման, այնպես էլ գիտական հետազոտությունների, ուսումնական աշխատանքների և ընթերցանության համար անհրաժեշտ գրականության ընտրության նպատակով։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը հանդես է գալիս որպես 2013 թվականի երկրորդ կիսամյակի նոր գրքային արտադրանքի վերաբերյալ կողմնորոշիչ մատենագիտական աղբյուր, որը միավորում է տվյալ ժամանակաշրջանի նոր հրատարակությունների մասին տեղեկատվությունը և նպաստում դրանց հասանելիությանն ու արդյունավետ օգտագործմանը։ Հայաստանի ազգային գրադարանի մատենագիտական նյութերում «Նոր գրքեր» շարքը ներկայացվում է որպես տեղեկատվական ցանկերի ձևաչափով հրատարակվող մատենագիտական աշխատանք, այդ թվում՝ նախորդ տարիների երկրորդ կիսամյակների համար։

Technology

Աշխատությունը նվիրված է տարբեր բնույթի ազդանշանների ընդունման և փոխանցման համար նախատեսված ռադիոհեռաչափական համակարգի մշակմանը, դրա կառուցվածքային կազմակերպմանը և տեխնիկական բնութագրերի ուսումնասիրմանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են հեռաչափական համակարգերի աշխատանքի սկզբունքները, տեղեկատվության ստացման, մշակման, կոդավորման, մոդուլացման և կապի ուղիներով փոխանցման մեթոդները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տարբեր տեսակի ազդանշանների՝ անալոգային և թվային տվյալների, չափման արդյունքների և այլ տեղեկատվության միասնական համակարգի միջոցով ընդունման ու փոխանցման հնարավորություններին։ Աշխատանքում քննարկվում են համակարգի հիմնական հանգույցների կառուցվածքն ու փոխազդեցությունը, ազդանշանների նախնական մշակման և վերականգնման գործընթացները, կապի հուսալիության ապահովումը, խանգարումների ազդեցության նվազեցումը և տվյալների փոխանցման ճշգրտության բարձրացումը։ Կարևորվում է ռադիոհեռաչափական համակարգի տեխնիկական պարամետրերի ընտրությունը՝ հաշվի առնելով աշխատանքի հեռավորությունը, փոխանցվող տեղեկատվության բնույթը, արագությունը և համակարգի շահագործման պայմանները։ Ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել բազմաֆունկցիոնալ հեռաչափական համակարգերի նախագծման և կատարելագործման մեթոդների զարգացմանը, ինչպես նաև տարբեր տեխնիկական օբյեկտներից հեռակառավարվող եղանակով տվյալների ստացման ու փոխանցման արդյունավետության բարձրացմանը։ Մշակված մոտեցումները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ արդյունաբերական ավտոմատացման, հեռակառավարման, տեխնիկական ախտորոշման, չափիչ համակարգերի և այլ ոլորտներում, որտեղ անհրաժեշտ է տվյալների հուսալի անլար փոխանցում։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել ռադիոէլեկտրոնիկայի, կապի համակարգերի, ավտոմատացման և չափիչ տեխնիկայի մասնագետներին, ինժեներներին, հետազոտողներին, ասպիրանտներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Pedagogy

Աշխատությունը նվիրված է գյուղական դպրոցում ավագ դպրոցական տարիքի աշակերտների գեղագիտական պահանջմունքների ձևավորման արդյունավետության բարձրացման մանկավարժական պայմանների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել այն կրթադաստիարակչական պայմանները, մեթոդները և կազմակերպական ձևերը, որոնց կիրառումը կարող է նպաստել սովորողների գեղագիտական հետաքրքրությունների, ճաշակի, արժեքային կողմնորոշումների և մշակութային ակտիվության զարգացմանը։ Գեղագիտական դաստիարակությունը դիտարկվում է որպես անձի համակողմանի զարգացման կարևոր բաղադրիչ, որը չի սահմանափակվում արվեստի մասին գիտելիքների փոխանցմամբ, այլ ներառում է գեղեցիկը նկատելու, ընկալելու, գնահատելու, ստեղծագործաբար վերարտադրելու և առօրյա կյանքում գեղագիտական արժեքներ դրսևորելու կարողությունների ձևավորումը։ ՀՀ հանրակրթական համակարգում նույնպես գեղագիտական դաստիարակությունը դիտարկվում է դաստիարակության կարևոր ուղղություններից մեկը, իսկ դպրոցական դաստիարակչական աշխատանքների շրջանակում նախատեսվում են մշակութային այցելություններ, գրական ունկնդրումներ, ստեղծագործական և այլ գործունեություններ։ Ուսումնասիրության առանձնահատկությունը պայմանավորված է գյուղական դպրոցի միջավայրով, որն ունի կրթադաստիարակչական աշխատանքի կազմակերպման իր յուրահատկությունները։ Գյուղական համայնքում դպրոցը հաճախ ոչ միայն կրթական հաստատություն է, այլև մշակութային և հասարակական կյանքի կարևոր կենտրոն, ուստի նրա արտադասարանական և արտադպրոցական գործունեությունը կարող է անմիջականորեն կապված լինել համայնքի մշակութային միջավայրի հետ։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել աշակերտների գեղագիտական պահանջմունքների մակարդակը, նրանց հետաքրքրությունները արվեստի տարբեր տեսակների նկատմամբ, մշակութային միջոցառումներին մասնակցության ակտիվությունը, ստեղծագործական հակումները և գեղագիտական արժեքների ընկալման առանձնահատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ավագ դպրոցական տարիքին, քանի որ այս փուլում զարգանում է սովորողների ինքնուրույն մտածողությունը, արժեքային համակարգը, սեփական դիրքորոշումները ձևավորելու կարողությունը և մշակութային նախասիրությունների գիտակցված ընտրությունը։ Այդ պատճառով գեղագիտական դաստիարակությունը կարող է ավելի արդյունավետ լինել այն դեպքում, երբ աշակերտներին առաջարկվում է ոչ միայն պատրաստի մշակութային բովանդակություն, այլև ինքնուրույն ընտրության, քննարկման, ստեղծագործելու և սեփական կարծիքն արտահայտելու հնարավորություն։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է արտադասարանական և արտադպրոցական գործունեության տարբեր ձևերի ուսումնասիրությունը։ Դրանց շարքում կարող են ընդգրկվել արվեստի և գրականության խմբակներ, երաժշտական և թատերական միջոցառումներ, ցուցահանդեսներ, ստեղծագործական մրցույթներ, գրական քննարկումներ, մշակութային հաստատություններ այցելություններ, էքսկուրսիաներ, ժողովրդական արվեստին և ազգային մշակութային ժառանգությանը նվիրված միջոցառումներ։ ՀՀ գործող կրթական կարգավորումներում ևս դասղեկի գործունեության շրջանակում առանձնացվում են բանավեճերը, դերային խաղերը, ցերեկույթները, մրցույթները, արշավները, պատմամշակութային հաստատություններ այցելությունները և գրական ունկնդրումները՝ որպես սովորողների, այդ թվում՝ գեղագիտական դաստիարակությանը նպաստող միջոցներ։ Գյուղական դպրոցում առանձնահատուկ հնարավորություն կարող է ընձեռել տեղական մշակութային միջավայրի օգտագործումը։ Համայնքի պատմությունը, ժողովրդական ավանդույթները, երգը, պարը, ձեռարվեստը, ճարտարապետական և բնապատմական միջավայրը կարող են վերածվել գեղագիտական դաստիարակության բնական կրթական ռեսուրսների։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս գեղագիտական արժեքները կապել աշակերտի սեփական կենսափորձի և համայնքի մշակութային ժառանգության հետ, ինչի շնորհիվ դրանք կարող են դառնալ ավելի հասկանալի և անձնապես նշանակալի։ Հետազոտության մեջ կարող են առանձնացվել նաև մանկավարժական այն պայմանները, որոնք ապահովում են գեղագիտական պահանջմունքների ձևավորման արդյունավետությունը։ Դրանցից կարևոր են աշակերտների տարիքային և անհատական առանձնահատկությունների հաշվառումը, նրանց հետաքրքրությունների ուսումնասիրությունը, ստեղծագործական նախաձեռնության խրախուսումը, գործունեության բազմազանությունը, ուսուցիչների և ծնողների համագործակցությունը, ինչպես նաև դպրոցի և համայնքի մշակութային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործումը։ Ժամանակակից կրթական մոտեցումներում ևս ընդգծվում է սովորողի անհատական և տարիքային առանձնահատկությունների հաշվառման, ընտանիքի հետ համագործակցության և բազմազան դաստիարակչական գործունեության կազմակերպման նշանակությունը։ Կարևոր խնդիր է նաև գեղագիտական դաստիարակության մեթոդների ընտրությունը։ Միայն տեղեկատվական կամ բացատրական մեթոդների կիրառումը կարող է բավարար չլինել գեղագիտական պահանջմունքների իրական ձևավորման համար։ Առավել արդյունավետ կարող են լինել ակտիվ և ստեղծագործական մեթոդները՝ քննարկումները, բանավեճերը, նախագծային աշխատանքները, արվեստի ստեղծագործությունների վերլուծությունը, դերային խաղերը, ստեղծագործական առաջադրանքները և աշակերտների ինքնուրույն նախաձեռնությունները։ Նման գործունեությունը սովորողին դարձնում է ոչ միայն գեղագիտական արժեքների ընկալող, այլև դրանց ստեղծման և գնահատման գործընթացի ակտիվ մասնակից։ Աշխատության մեջ կարող է ուսումնասիրվել նաև ուսուցչի դերը։ Մանկավարժը հանդես է գալիս ոչ միայն որպես գիտելիքի փոխանցող, այլև որպես գեղագիտական միջավայրի կազմակերպիչ և անձնական օրինակ։ Նրա մշակութային հետաքրքրությունները, հաղորդակցման ոճը, արվեստի նկատմամբ վերաբերմունքը և աշակերտների ստեղծագործական նախաձեռնությունների նկատմամբ աջակցությունը կարող են էապես ազդել դաստիարակության արդյունքների վրա։ Գործնական կարևորություն ունի նաև ծնողների ներգրավումը, քանի որ ընտանիքը նույնպես մասնակցում է երեխայի գեղագիտական ճաշակի և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Աշխատության փորձարարական մասը կարող է ներառել աշակերտների հարցումներ, դիտարկումներ, զրույցներ, ստեղծագործական առաջադրանքների արդյունքների վերլուծություն և տարբեր խմբերի համեմատական ուսումնասիրություն։ Այդ մեթոդների միջոցով հնարավոր է գնահատել սովորողների գեղագիտական պահանջմունքների նախնական մակարդակը, իրականացնել նպատակային մանկավարժական միջամտություն և հետագայում պարզել դրա արդյունավետությունը։ Հետազոտության գործնական նշանակությունը կարող է դրսևորվել գյուղական դպրոցների համար արտադասարանական և արտադպրոցական գեղագիտական դաստիարակության ծրագրերի, միջոցառումների համակարգի և մեթոդական առաջարկությունների մշակմամբ։ Դրանք կարող են նպաստել դպրոցական միջավայրի մշակութային հարստացմանը, աշակերտների ստեղծագործական ներուժի բացահայտմանը և համայնքի մշակութային կյանքում նրանց ակտիվ մասնակցությանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել մանկավարժներին, դասղեկներին, գեղագիտական դաստիարակության մասնագետներին, դպրոցների կազմակերպիչներին, կրթության կառավարման մասնագետներին և մանկավարժական բուհերի ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը նպատակ ունի բացահայտելու այնպիսի մանկավարժական պայմանների համակարգ, որի միջոցով գյուղական դպրոցի արտադասարանական և արտադպրոցական գործունեությունը կարող է վերածվել ավագ դպրոցականների գեղագիտական պահանջմունքների, ստեղծագործական կարողությունների և մշակութային արժեքների նկատմամբ գիտակցված վերաբերմունքի ձևավորման արդյունավետ միջավայրի։

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ինֆեկցիոն էնտերոտոքսեմիայի տարածման առանձնահատկությունների, համաճարակաբանական օրինաչափությունների և դրա դեմ պայքարի միջոցառումների ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են հիվանդության առաջացման պատճառները, հարուցիչների կենսաբանական առանձնահատկությունները, կենդանիների վարակման ուղիները, հիվանդության տարածման վրա ազդող բնական, կլիմայական և տնտեսվարման գործոնները։ Հեղինակը վերլուծում է տարբեր տարածաշրջաններում հիվանդության դրսևորումները, տարածվածության մակարդակը, ախտորոշման մեթոդները և կանխարգելման արդյունավետ մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պատվաստումների կազմակերպմանը, անասնաբուժասանիտարական միջոցառումներին, հիվանդության վերահսկման մեխանիզմներին և տնտեսություններում իրականացվող կանխարգելիչ աշխատանքներին։ Ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի անասնաբույժների, գիտաշխատողների և գյուղատնտեսության ոլորտի մասնագետների համար՝ նպաստելով կենդանիների վարակիչ հիվանդությունների կառավարման և դրանցից առաջացող տնտեսական կորուստների նվազեցման արդյունավետ ռազմավարությունների մշակմանը։

History

Այս աշխատությունը միջնադարյան պատմագրական կարևոր աղբյուր է, որը ներկայացնում է Աղվանքի (Կովկասյան Ալբանիայի) և նրան հարակից հայկական ու կովկասյան տարածքների պատմությունը։ Այն ունի համառոտ, բայց բովանդակալից բնույթ՝ ընդգրկելով քաղաքական, կրոնական և մշակութային զարգացումները։ Գրքում հեղինակը անդրադառնում է տարածաշրջանի պատմական անցյալին՝ սկսած վաղ ժամանակներից մինչև իր ապրած շրջանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում քրիստոնեության տարածմանը, եկեղեցական կառույցների ձևավորմանը և տարածաշրջանի հոգևոր կյանքին։ Աշխատության մեջ ընդգծվում են հետևյալ հիմնական թեմաները․ Աղվանքի պատմական և քաղաքական զարգացումները քրիստոնեության տարածումը և եկեղեցու դերը տարածաշրջանի հարաբերությունները Հայաստանի և հարևան ժողովուրդների հետ իշխանական տների գործունեությունը և քաղաքական փոփոխությունները օտար տիրապետությունների ազդեցությունը տարածաշրջանի վրա Երեմիա Մովսեսի Հասան-Ջալալյանցը իր աշխատության մեջ համադրում է պատմական տեղեկությունները և եկեղեցական ավանդույթները՝ ստեղծելով արժեքավոր սկզբնաղբյուր, որը կարևոր է ինչպես հայկական, այնպես էլ կովկասյան պատմության ուսումնասիրության համար։