More in Economics

    View all arrow_right_alt

    Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Biology

    Роль перекисного окисления липидов и дыхания в механизме действия переступня белого при старении

    Գիրքը նվիրված է ծերացման գործընթացներում լիպիդների գերօքսիդացման և շնչառության գործընթացների դերի ուսումնասիրությանը՝ սպիտակ փստուկի (Bryonia alba) ազդեցության մեխանիզմների համատեքստում։ Աշխատությունում վերլուծվում են օքսիդատիվ սթրեսի ձևավորման կենսաքիմիական մեխանիզմները, լիպիդային փոխանակության փոփոխությունները, բջջային շնչառության առանձնահատկությունները և դրանց կապը օրգանիզմի ծերացման գործընթացների հետ։ Քննարկվում են բուսական կենսաակտիվ միացությունների ազդեցությունը բջջային մակարդակում, հակաօքսիդանտային համակարգերի գործունեությունը, նյութափոխանակային գործընթացների կարգավորումը և տարիքային փոփոխությունների հնարավոր կանխարգելման ուղիները։ Ներկայացվում են փորձարարական հետազոտությունների արդյունքներ և տեսական մոտեցումներ, որոնք նպաստում են ծերացման կենսաքիմիական հիմքերի ավելի խոր ըմբռնմանը։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել կենսաքիմիկոսների, ֆիզիոլոգների, բուսաքիմիայի և դեղագիտության ոլորտի մասնագետների, գիտաշխատողների, բժշկական և կենսաբանական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

    Updated: 2026-09-18
    Роль перекисного окисления липидов и дыхания в механизме действия переступня белого при старении
    Online

    History

    Հայաստանի 1985-1991թթ. պարբերական մամուլը

    Այս աշխատությունը նվիրված է 1985–1991 թվականների Հայաստանի պարբերական մամուլի զարգացման, բովանդակային փոփոխությունների և հասարակական դերի ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով վերակառուցման (պերեստրոյկա) և անկախության նախօրեի քաղաքական-սոցիալական գործընթացների ազդեցությունը մամուլի համակարգի վրա։ Գրքում վերլուծվում է խորհրդային վերջին տարիների հայկական մամուլի կառուցվածքը՝ կենտրոնական և հանրապետական թերթեր, գիտական հանդեսներ, արտադրական ու մասնագիտական պարբերականներ, ինչպես նաև դրանց խմբագրական քաղաքականության առանձնահատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում 1985-ից սկսված գաղափարական մեղմացման և խոսքի հարաբերական ազատության աճին, որի արդյունքում մամուլում աստիճանաբար ընդլայնվեց քննադատական հրապարակումների շրջանակը, սկսեցին քննարկվել սոցիալական խնդիրներ, տնտեսական դժվարություններ, բնապահպանական հարցեր և հասարակական բարեփոխումների անհրաժեշտություն։ Աշխատությունում առանձնապես կարևոր տեղ է զբաղեցնում 1988 թվականի Ղարաբաղյան շարժման, Սպիտակի երկրաշարժի և 1991 թվականի անկախության գործընթացի լուսաբանման վերլուծությունը, որոնք կտրուկ փոխեցին մամուլի թեմատիկան՝ այն դարձնելով առավել քաղաքականացված և ազգային օրակարգին ուղղված։ Քննարկվում է նաև մամուլի դերի աճը հասարակական կարծիքի ձևավորման, ազգային ինքնագիտակցության բարձրացման և քաղաքական մոբիլիզացիայի գործընթացներում՝ ցույց տալով, թե ինչպես պարբերականները դարձան անցումային շրջանի կարևոր տեղեկատվական և գաղափարական հարթակներ։ Վերլուծվում են նաև գրաքննության թուլացման, խմբագրական անկախության ընդլայնման և նոր պարբերականների առաջացման միտումները, որոնք նախանշեցին հետխորհրդային մամուլի համակարգի ձևավորումը Հայաստանում։ Գրքի նպատակն է ներկայացնել այդ շրջանի մամուլի բազմաշերտ զարգացումը՝ որպես հասարակական փոփոխությունների և պետական վերափոխման կարևոր աղբյուր։

    Updated: 2026-09-18
    Հայաստանի 1985-1991թթ. պարբերական մամուլը
    Online

    Economics

    Աշխատուժի միգրացիայի պետական կարգավորման ուղիները Հայաստանի Հանրապետությունում

    Այս աշխատությունը վերաբերում է Հայաստանի Հանրապետությունում աշխատուժի միգրացիայի պետական կարգավորման ուղիների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով արտաքին և ներքին աշխատանքային միգրացիայի սոցիալ-տնտեսական ազդեցությունները և դրանց կառավարման ինստիտուցիոնալ մեխանիզմները։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է վերլուծել աշխատուժի արտահոսքի և ներհոսքի պատճառները, գնահատել դրանց ազդեցությունը ազգային աշխատաշուկայի, զբաղվածության մակարդակի և տնտեսական զարգացման վրա, ինչպես նաև առաջարկել պետական քաղաքականության կատարելագործման հնարավոր ուղիներ։ Ուսումնասիրվում են միգրացիոն գործընթացների կարգավորման հիմնական գործիքները՝ օրենսդրական դաշտը, վիզային և աշխատանքային թույլտվությունների համակարգերը, սոցիալական ապահովության մեխանիզմները և միջազգային համագործակցության ձևերը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև աշխատուժի արտագաղթի պատճառներին՝ տնտեսական հնարավորությունների սահմանափակում, աշխատավարձերի անհամաչափություն, տարածաշրջանային անհավասար զարգացում, ինչպես նաև վերադարձի միգրացիայի խոչընդոտներ։ Աշխատությունը դիտարկում է պետական քաղաքականության դերը միգրացիոն հոսքերի կարգավորման, հայրենադարձության խթանման և աշխատաշուկայի կայունացման գործընթացներում։ Միաժամանակ վերլուծվում են միջազգային փորձերը և դրանց կիրառելիությունը Հայաստանի պայմաններում՝ արդյունավետ միգրացիոն կառավարման համակարգ ձևավորելու նպատակով։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի տնտեսական քաղաքականության և սոցիալական կառավարման ոլորտներում՝ նպաստելով աշխատուժի միգրացիայի ավելի արդյունավետ և հավասարակշռված պետական կարգավորման մեխանիզմների մշակմանը։

    Updated: 2026-09-22
    Աշխատուժի միգրացիայի պետական կարգավորման ուղիները Հայաստանի Հանրապետությունում
    Online

    Culture

    Նոր գրականություն կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ցանկ (1977, թիվ 4)

    Հրատարակությունը մատենագիտական բնույթի ցանկ է, որը համակարգված ձևով ներկայացնում է մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ տվյալ ժամանակաշրջանում լույս տեսած նոր գրականությունը։ Այն նախատեսված է մշակույթի, արվեստի, գրականության, պատմության և հարակից գիտական ոլորտների մասնագետներին անհրաժեշտ հրատարակությունների մասին արագ և հստակ տեղեկություն տրամադրելու համար։ Ցանկում ընդգրկված նյութերը հնարավորություն են տալիս հետևելու մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ գրականության ընթացիկ համալրմանը, բացահայտելու նոր ուսումնասիրությունները և անհրաժեշտության դեպքում գտնելու կոնկրետ հեղինակների կամ թեմաների վերաբերյալ հրատարակություններ։ Մատենագիտական ցանկի կարևոր առանձնահատկությունն այն է, որ նյութերը ներկայացվում են համակարգված և դասակարգված ձևով՝ ընթերցողին հեշտացնելով անհրաժեշտ տեղեկատվության որոնումը։ Բովանդակային առումով այն կարող է ներառել մշակույթի պատմությանը և տեսությանը, մշակութային հաստատությունների գործունեությանը, թանգարաններին, գրադարաններին, հուշարձանների պահպանությանը, ինչպես նաև արվեստի տարբեր տեսակներին՝ կերպարվեստին, երաժշտությանը, թատրոնին, կինոյին, ճարտարապետությանը և դեկորատիվ-կիրառական արվեստին վերաբերող հրատարակություններ։ Ներկայացված մատենագիտական տվյալները արժեքավոր են նաև տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային և գիտական հետաքրքրությունների ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Դրանք հնարավորություն են տալիս հասկանալու, թե մշակույթի և արվեստի որ ուղղություններն են առավել ակտիվորեն ուսումնասիրվել, ինչ թեմաներով են ստեղծվել նոր աշխատություններ և ինչպիսի գիտական կամ տեղեկատվական պահանջներ են արտացոլվել հրատարակչական գործընթացում։ Նման ցանկը կարող է ծառայել ոչ միայն որպես գրականության որոնման գործիք, այլև որպես սկզբնաղբյուր մշակութային և մատենագիտական հետազոտությունների համար։ Այն օգտակար է հատկապես այն դեպքերում, երբ անհրաժեշտ է վերականգնել որոշակի ժամանակահատվածում հրատարակված գրականության ամբողջական պատկերը կամ հետևել մշակույթի և արվեստի որևէ ուղղության ուսումնասիրության զարգացմանը։ Հրատարակության գործնական նշանակությունը պայմանավորված է նաև նրանով, որ մատենագիտական նկարագրությունները թույլ են տալիս նույնականացնել անհրաժեշտ աշխատությունները և շարունակել հետազոտությունը արդեն իսկ համապատասխան գրքերի կամ պարբերական հրապարակումների միջոցով։ Ընդհանուր առմամբ, հրատարակությունը մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր գրականության համակարգված տեղեկատու է, որը կարող է օգտակար լինել արվեստաբաններին, մշակութաբաններին, պատմաբաններին, գրականագետներին, գրադարանագետներին, մատենագետներին, ուսանողներին, դասախոսներին և մշակութային ժառանգության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողներին։

    Updated: 2026-08-21
    Նոր գրականություն կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ցանկ (1977, թիվ 4)
    Online

    Informatics

    Разработка средств автоматизированной оптимизации тока утечки в сверхбольших интегральных схемах

    Այս աշխատանքը նվիրված է գերխոշոր ինտեգրալ սխեմաներում (VLSI) արտահոսքի հոսանքի (leakage current) ավտոմատացված օպտիմալացման միջոցների մշակմանը՝ նպատակ ունենալով նվազեցնել էներգետիկ կորուստները և բարձրացնել միկրոէլեկտրոնային համակարգերի արդյունավետությունն ու հուսալիությունը։ Հետազոտության մեջ արտահոսքի հոսանքը դիտարկվում է որպես հիմնական խնդիր նանոմետրային տեխնոլոգիական հանգույցներում, որտեղ տրանզիստորների չափերի փոքրացումը հանգեցնում է ստատիկ էներգածախսի զգալի աճի՝ պայմանավորված ենթաշեմքային հոսքերով, դարպասային օքսիդի արտահոսքով և ջերմային ազդեցություններով։ Աշխատությունը վերլուծում է այդ երևույթների ֆիզիկական հիմքերը և դրանց ազդեցությունը սխեմաների ընդհանուր էներգետիկ հաշվեկշռի վրա։ Առաջարկվող լուծումները ներառում են ավտոմատացված նախագծման գործիքներ, որոնք կիրառում են օպտիմալացման ալգորիթմներ՝ դինամիկ լարման և հաճախականության կարգավորում, power gating տեխնոլոգիաներ, ինչպես նաև տրանզիստորային մակարդակում կառուցվածքային փոփոխություններ՝ արտահոսքի նվազեցման նպատակով։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մոդելավորման մեթոդներին, որոնք թույլ են տալիս կանխատեսել էներգետիկ վարքագիծը տարբեր աշխատանքային ռեժիմներում և նախագծման փուլում գտնել օպտիմալ լուծումներ։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ արտահոսքի հոսանքի ավտոմատացված օպտիմալացումը հանդիսանում է ժամանակակից միկրոէլեկտրոնիկայի կարևոր ուղղություններից մեկը՝ հատկապես բարձր խտության ինտեգրալ սխեմաների նախագծման պայմաններում, որտեղ էներգաարդյունավետությունը դառնում է հիմնական սահմանափակող գործոն։

    Updated: 2026-09-03
    Разработка средств автоматизированной оптимизации тока утечки в сверхбольших интегральных схемах
    Online

    Literature

    Նոր գրքեր պատանիներին: Ինֆորմացիոն ցանկ (1990, Հոկտեմբեր, թիվ 10)

    Աշխատությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր հրատարակված գրքերի տեղեկատվական և մատենագիտական ցանկ՝ նպատակ ունենալով համակարգել և ընթերցողին հասանելի դարձնել ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության հիմնական հոսքերը։ Այն ընդգրկում է տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ գեղարվեստական պատմվածքներ, վիպակներ, արկածային և գիտաճանաչողական գրքեր, ինչպես նաև պատմական, բնագիտական և հասարակագիտական բնույթի հրատարակություններ, որոնք ուղղված են պատանիների ընթերցողական հետաքրքրությունների ձևավորմանը և աշխարհայացքի ընդլայնմանը։ Աշխատությունում նյութը դասավորված է տեղեկատվական սկզբունքով՝ տրամադրելով գրքերի վերաբերյալ հիմնական տվյալներ, որոնք օգնում են կողմնորոշվել ընթերցանության ընտրության մեջ և հետևել մանկապատանեկան գրականության արդի զարգացումներին։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կրթական և դաստիարակչական արժեք ունեցող հրատարակություններին, որոնք նպաստում են երիտասարդ ընթերցողների մտավոր զարգացմանը, ստեղծագործական մտածողության խթանմանը և ընթերցասիրության ձևավորմանը։ Այս տեղեկատուն ծառայում է որպես գործնական ուղեցույց դպրոցականների, ուսուցիչների, գրադարանավարների և ծնողների համար՝ աջակցելով պատանիների ընթերցողական միջավայրի հարստացմանն ու գրքի մշակույթի տարածմանը։

    Updated: 2026-09-21
    Նոր գրքեր պատանիներին: Ինֆորմացիոն ցանկ (1990, Հոկտեմբեր, թիվ 10)