More in Economics

    View all arrow_right_alt

    Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Other Subjects

    Փողաձևալեհավաքներ

    Այս կուրսային աշխատանքը նվիրված է փողաձևալեհավաքների (horn antennas) ուսումնասիրությանը՝ ընդգրկելով դրանց կառուցվածքը, աշխատանքի սկզբունքը, հիմնական տեսակները և կիրառման ոլորտները ժամանակակից ռադիոտեխնիկայում և կապի համակարգերում։ Աշխատանքում ներկայացվում է փողաձևալեհավաքը որպես ալեհավաքի տեսակ, որի աշխատանքային մակերեսը աստիճանաբար ընդլայնվող մետաղական ալիքատար է, ինչը ապահովում է էլեկտրամագնիսական ալիքների արդյունավետ ճառագայթում և ցածր կորուստներով տարածում։ Քննարկվում են դրա հիմնական պարամետրերը՝ ուղղվածությունը, շահույթը, ճառագայթման դիագրամը, արդյունավետությունը և հաճախականային բնութագրերը, որոնք կարևոր դեր ունեն կապի համակարգերի նախագծման մեջ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում փողաձևալեհավաքների տեսակներին՝ E-հարթությամբ, H-հարթությամբ և կոնաձև փողաձևալեհավաքներ, ինչպես նաև դրանց կիրառման առանձնահատկություններին տարբեր հաճախականային տիրույթներում։ Աշխատանքում վերլուծվում են նաև դրանց կիրառությունները ռադիոլոկացիայում, արբանյակային կապում, չափագիտական համակարգերում և միկրոալիքային տեխնիկայում, որտեղ պահանջվում է բարձր ճշգրտություն և ուղղված ճառագայթում։ Ներկայացվում են նաև նախագծման հիմնական սկզբունքները և տեխնիկական պահանջները, որոնք ապահովում են ալեհավաքի արդյունավետ աշխատանքը նվազագույն էներգետիկ կորուստներով։ Աշխատանքը նպատակ ունի ցույց տալ փողաձևալեհավաքների կարևորությունը ժամանակակից կապի և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների զարգացման գործում՝ որպես բարձր արդյունավետությամբ և հուսալի ճառագայթման սարքեր։

    Updated: 2026-09-17
    Փողաձևալեհավաքներ
    Online

    Geography

    Սևանա լիճ թափվող հիմնական գետերի ջրաքիմիական փոփոխությունները՝ կախված նրա ջրհավաք ավազանում տնտեսական գործունեությունից

    Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Սևանա լիճ սնուցող հիմնական գետերի ջրաքիմիական վիճակի և դրա փոփոխությունների ուսումնասիրությանը՝ դրանք կապելով Սևանի ջրհավաք ավազանում իրականացվող տնտեսական ու մարդածին գործունեության հետ։ Ուսումնասիրության առանցքում ջրի քիմիական կազմն է, դրա որակական ցուցանիշների փոփոխությունը և այն գործընթացները, որոնց միջոցով գյուղատնտեսությունը, բնակավայրերի զարգացումը, հողօգտագործումը, ջրառը, կենցաղային ու արտադրական գործունեությունը կարող են ազդել գետային համակարգերի և, վերջնական արդյունքում, Սևանա լճի էկոհամակարգի վրա։ Նման հետազոտություններում կարևոր նշանակություն ունեն ջրի թթվածնային ռեժիմը, թթվայնությունը՝ pH-ը, հանքայնացումը, կենսածին տարրերի՝ հատկապես ազոտի և ֆոսֆորի միացությունների պարունակությունը, ինչպես նաև այլ քիմիական բաղադրիչների և աղտոտիչների առկայությունը։ Սևանա լիճ թափվող գետերի ջրաքիմիական ուսումնասիրությունները կարևոր են ոչ միայն առանձին գետերի ջրի որակը գնահատելու, այլև լճի էկոլոգիական վիճակի վրա դրանց հնարավոր ազդեցությունը հասկանալու համար։ Հետազոտական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս համեմատել գետերի տարբեր հատվածներում կամ տարբեր ժամանակահատվածներում արձանագրված ցուցանիշները և բացահայտել այն փոփոխությունները, որոնք կարող են պայմանավորված լինել ջրհավաք ավազանի բնական առանձնահատկություններով կամ մարդու տնտեսական գործունեությամբ։ Հատկապես կարևոր է կենսածին նյութերի ներհոսքի հարցը, քանի որ դրանց ավելացումը կարող է նպաստել Սևանա լճում էվտրոֆացման գործընթացների ուժեղացմանը և ազդել ջրային էկոհամակարգի բնական հավասարակշռության վրա։ Գիտական աղբյուրներում Սևանի հիմնական վտակների ուսումնասիրությունները ներառում են ջրաֆիզիկական, ջրաքիմիական և ջրակենսաբանական ցուցանիշների համատեղ գնահատում, իսկ տնտեսական գործունեության ազդեցությունը դիտարկվում է որպես լճի և նրա վտակների ջրի որակի փոփոխության կարևոր գործոն։ Աշխատանքի թեման առանձնապես կարևոր է Հայաստանի համար, քանի որ Սևանա լիճը երկրի ռազմավարական նշանակության ջրային պաշարներից է, իսկ դրա ջրհավաք ավազանի վիճակը անմիջականորեն կապված է լճի ջրի որակի և ամբողջ էկոհամակարգի կայունության հետ։ Պաշտոնական փաստաթղթերում նույնպես ընդգծվում է, որ ջրհավաք ավազանի բնօգտագործման և տնտեսական գործունեության արդյունքում առաջացող մարդածին ազդեցությունների նվազեցումը Սևանի էկոհամակարգի պահպանության և վերականգնման առանցքային խնդիրներից է։ Այսպիսով, աշխատությունը կարելի է դիտարկել որպես Սևանա լճի ջրային համակարգի վրա մարդու գործունեության ազդեցությունը քանակական և որակական տեսանկյուններից բացահայտող ուսումնասիրություն, որի հիմնական արժեքը գետերի ջրի քիմիական փոփոխությունների և դրանց առաջացման հնարավոր պատճառների միջև կապի բացահայտումն է։ Այն կարող է օգտակար լինել ջրային ռեսուրսների կառավարմամբ, բնապահպանությամբ, ջրաբանությամբ, էկոլոգիայով և Սևանի ավազանի կայուն օգտագործմամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

    Updated: 2026-09-23
    Սևանա լիճ թափվող հիմնական գետերի ջրաքիմիական փոփոխությունները՝ կախված նրա ջրհավաք ավազանում տնտեսական գործունեությունից
    Online

    Other Subjects

    Նոր գրքեր: Հայաստան: Ինֆորմացիոն ցանկ (1981, թիվ 5)

    Այս ցանկը ներկայացնում է 2019–2026 թվականներին Հայաստանի Հանրապետությունում հրատարակված նոր գրքերի մի շարք՝ ընդգրկելով գիտական, մշակութային և հասարակական ոլորտները, ինչպես նաև մատչելի տեղեկատվություն ընթերցողների համար։ Նյութում ընդգրկված են վերը նշված ոլորտների հիմնական նորույթները՝ գրքեր կրթության, տնտեսագիտության, բժշկության, արվեստի, պատմության, լեզվաբանության և տեխնոլոգիայի ոլորտներում։ Կցված են հրատարակիչների և հեղինակների անունները, տպագրության տարին և թեմատիկ ուղղությունները՝ թույլ տալով ընթերցողին արագ կողմնորոշվել հետաքրքրության ոլորտի նոր հրատարակությունների մեջ։ Ցանկը մատչելի է ինչպես գիտաշխատողների, ուսանողների, այնպես էլ լայն հասարակության համար, որոնք ցանկանում են հետևել Հայաստանի հրատարակչական շուկայի վերջին զարգացումներին և նոր հրատարակություններին։

    Updated: 2026-09-05
    Նոր գրքեր: Հայաստան: Ինֆորմացիոն ցանկ (1981, թիվ 5)
    Online

    Technology

    Система автоматического анализа и контроля на базе компьютерной динамической электрокардиографии

    Աշխատությունը նվիրված է համակարգչային դինամիկ էլեկտրասրտագրության հիման վրա ավտոմատ վերլուծության և վերահսկման համակարգի մշակմանը։ Գրքում ներկայացվում են ԷԿԳ ազդանշանների գրանցման, նախամշակման և թվային վերլուծության մեթոդները, ինչպես նաև սրտային գործունեության դինամիկ մոնիթորինգի ալգորիթմական հիմքերը։ Հեղինակը քննարկում է ավտոմատ ճանաչման համակարգերի կառուցվածքը՝ ներառյալ ազդանշանների ֆիլտրացիան, ռիթմի խանգարումների հայտնաբերման մեթոդները և պաթոլոգիական վիճակների դասակարգման մոդելները։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են նաև համակարգի հուսալիության, ճշգրտության և իրական ժամանակում աշխատանքի պահանջները, ինչպես նաև բժշկական որոշումների աջակցման համակարգերի ինտեգրման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մեքենայական ուսուցման և թվային ազդանշանների մշակման համակցված կիրառությանը՝ սրտային հիվանդությունների վաղ ախտորոշման և մոնիթորինգի արդյունավետությունը բարձրացնելու նպատակով։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է կենսաբժշկական ինժեներների, սրտաբանների, տվյալագիտության մասնագետների և բժշկական տեխնոլոգիաների մշակողների համար՝ նպաստելով ժամանակակից ավտոմատացված ախտորոշիչ համակարգերի զարգացմանը։

    Updated: 2026-09-23
    Система автоматического анализа и контроля на базе компьютерной динамической электрокардиографии
    Online

    Literature

    Պարույր Սևակը և ժողովրդական բանահյուսությունը

    Այս գրականագիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է Պարույր Սևակի ստեղծագործության և հայկական ժողովրդական բանահյուսության փոխառնչությունների քննությանը՝ բացահայտելով ժողովրդական բանավոր մշակույթի ազդեցությունը նրա բանաստեղծական մտածողության, թեմատիկ համակարգի, լեզվի և գեղարվեստական արտահայտչամիջոցների վրա։ Հետազոտության կենտրոնում այն հարցն է, թե ինչպես է բանաստեղծը յուրացրել ժողովրդական ստեղծագործության ավանդույթները և դրանք վերափոխել ժամանակակից գրական խոսքի՝ պահպանելով ազգային մշակութային հիշողության հիմնական շերտերը։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են դիտարկվել ժողովրդական երգի, առածների, ասացվածքների, հեքիաթների, ավանդությունների, ժողովրդական պատկերների և բանավոր խոսքի այլ տարրերի ներկայությունը նրա ստեղծագործություններում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ժողովրդական լեզվամտածողության և Սևակի անհատական բանաստեղծական լեզվի փոխազդեցությանը, քանի որ ժողովրդական խոսքի պարզությունը, պատկերավորությունը, հնչերանգային ճկունությունը և իմաստային խտությունը հաճախ վերածվում են հեղինակի գեղարվեստական համակարգի կարևոր բաղադրիչների։ Կարևոր է նաև բանահյուսական կերպարների, խորհրդանիշների և թեմաների վերաիմաստավորման գործընթացը, որի միջոցով ավանդական նյութը ստանում է նոր գաղափարական և հոգեբանական նշանակություն։ Սևակի ստեղծագործություններում ժողովրդական մշակույթը կարող է հանդես գալ ոչ միայն որպես թեմատիկ աղբյուր, այլև որպես ազգային ինքնության, պատմական հիշողության և ժողովրդի հավաքական փորձի արտահայտման միջոց։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև ժողովրդական երգարվեստի և բանաստեղծական ռիթմի փոխհարաբերությանը՝ բացահայտելով, թե ինչպես են բանավոր ավանդույթի հնչերանգային և կառուցվածքային սկզբունքները ներգործում բանաստեղծական խոսքի կազմակերպման վրա։ Առանձին նշանակություն ունի ավանդական և ժամանակակից մտածողության համադրությունը․ Սևակը ժողովրդական մշակույթի նյութը չի կրկնում մեխանիկորեն, այլ այն վերածում է ժամանակակից մարդու խնդիրների, հասարակական փոփոխությունների, սիրո, հայրենիքի, հիշողության և մարդկային արժանապատվության մասին խոսելու միջոցի։ Այս տեսանկյունից բանահյուսությունը նրա ստեղծագործության մեջ դառնում է անցյալի և ներկայի միջև կապ ստեղծող կարևոր օղակ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ինչպես Սևակի պոեզիայի, այնպես էլ հայկական բանահյուսության ուսումնասիրությամբ զբաղվողների համար, քանի որ այն հնարավորություն է տալիս միաժամանակ դիտարկել գրական և ժողովրդական մշակույթի փոխադարձ ազդեցության մեխանիզմները։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ ժողովրդական բանահյուսությունը Սևակի ստեղծագործական աշխարհի կարևոր հիմքերից է, որի միջոցով նա պահպանել, վերաիմաստավորել և նոր գեղարվեստական ձևով արտահայտել է ազգային մշակույթի հիշողությունն ու արժեքները։

    Updated: 2026-09-09
    Պարույր Սևակը և ժողովրդական բանահյուսությունը
    Online

    Medicine

    Клинические и биологические аспекты применения препарата капрофер при неспецифических воспалительных заболеваниях челюстно-лицевой области (Экспериментальное и клиническое исследование)

    Սա գիտական աշխատություն է, որը նվիրված է կապրոֆեր դեղամիջոցի կիրառման կլինիկական և կենսաբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրմանը՝ ծնոտադիմածնոտային շրջանի ոչ սպեցիֆիկ բորբոքային հիվանդությունների բուժման ընթացքում։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են փորձարարական և կլինիկական հետազոտությունների արդյունքները, որոնց միջոցով գնահատվում են դեղամիջոցի բուժական արդյունավետությունը, ազդեցության մեխանիզմները, անվտանգությունը և դրա ազդեցությունը բորբոքային գործընթացների ընթացքի վրա։ Վերլուծվում են հիվանդների կլինիկական ցուցանիշների փոփոխությունները, հյուսվածքների վերականգնման գործընթացները, իմունաբանական և կենսաքիմիական արձագանքները, ինչպես նաև կապրոֆերի կիրառման ազդեցությունը հետվիրահատական բարդությունների և հիվանդության կրկնության կանխարգելման գործում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում դեղամիջոցի կիրառման ցուցումներին, բուժման արդյունավետության գնահատման չափանիշներին և դրա համակցմանը այլ բուժական մեթոդների հետ՝ նպատակ ունենալով բարելավել բուժման արդյունքները և արագացնել հիվանդների ապաքինումը։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի ստոմատոլոգիայի, դիմածնոտային վիրաբուժության, կլինիկական բժշկության և դեղագիտության ոլորտներում՝ առաջարկելով գիտականորեն հիմնավորված մոտեցումներ բորբոքային հիվանդությունների համալիր բուժման համար։

    Updated: 2026-09-05
    Клинические и биологические аспекты применения препарата капрофер при неспецифических воспалительных заболеваниях челюстно-лицевой области (Экспериментальное и клиническое исследование)