1825 թվականի օրացույց՝ ըստ Հայոց ՌՄՀԴ թվականի

Medicine

Այս աշխատանքը նվիրված է պտղի ներարգանդային աճի դանդաղումով հղիների զարկերակային ճնշման և սրտի զարկերի հաճախականության շուրջօրյա ռիթմերի փոփոխությունների ուսումնասիրությանը՝ նպատակ ունենալով բացահայտել մայրական օրգանիզմի հեմոդինամիկ առանձնահատկությունները և դրանց կապը պտղի աճի խանգարումների հետ։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են զարկերակային ճնշման և սրտի աշխատանքի ցիրկադային ռիթմերի փոփոխությունները հղիության ընթացքում, գնահատվում են դրանց օրական տատանումների բնույթը, ինչպես նաև հնարավոր շեղումները պտղի ներարգանդային աճի դանդաղման պայմաններում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում շուրջօրյա մոնիթորինգի մեթոդների կիրառմանը, որոնք հնարավորություն են տալիս գնահատել սրտանոթային համակարգի գործունեության դինամիկան, հայտնաբերել արյան ճնշման կարգավորման խանգարումները և կանխատեսել մայրական ու պտղային բարդությունների զարգացման ռիսկերը։ Քննարկվում են նաև պլացենտար արյան շրջանառության առանձնահատկությունները, անոթային դիմադրության փոփոխությունները և դրանց ազդեցությունը պտղի թթվածնային ու սննդային ապահովման վրա։ Աշխատությունը եզրակացնում է, որ զարկերակային ճնշման և սրտի զարկերի հաճախականության շուրջօրյա ռիթմերի ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի պտղի ներարգանդային աճի դանդաղման վաղ ախտորոշման, հղիության ընթացքի գնահատման և բուժական-կանխարգելիչ միջոցառումների արդյունավետ պլանավորման համար:

Pedagogy

Աշխատությունը նվիրված է մտավոր զարգացման խանգարումներ ունեցող դպրոցականների բարոյական դաստիարակության մանկավարժական մոտեցումների ուսումնասիրությանը և դրանց փորձարարական հիմնավորմանը։ Գրքում քննարկվում են այս խմբի երեխաների կրթության և դաստիարակության առանձնահատկությունները՝ հաշվի առնելով նրանց ճանաչողական, հուզական, սոցիալական և հաղորդակցական զարգացման յուրահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բարոյական պատկերացումների, արժեքների, վարքային նորմերի և սոցիալական պատասխանատվության ձևավորմանը՝ որպես երեխայի սոցիալականացման և ինքնուրույն կյանքի նախապատրաստման կարևոր բաղադրիչներ։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են բարոյական դաստիարակության տեսական հիմքերը, դրա նպատակներն ու խնդիրները, ինչպես նաև հատուկ կրթության պայմաններում կիրառելի մանկավարժական մեթոդներն ու միջոցները։ Հեղինակը ուսումնասիրում է ուսուցչի, դաստիարակի և կրթական միջավայրի դերը երեխաների սոցիալապես ընդունելի վարքի ձևավորման գործընթացում՝ կարևորելով անհատական մոտեցումը, հետևողականությունը և երեխայի հնարավորություններին համապատասխան կրթական առաջադրանքների ընտրությունը։ Փորձարարական ուսումնասիրության միջոցով գնահատվում են տարբեր մանկավարժական մեթոդների արդյունավետությունը, դրանց ազդեցությունը բարոյական հասկացությունների յուրացման, վարքային հմտությունների և միջանձնային հարաբերությունների զարգացման վրա։ Աշխատության մեջ ուշադրություն է դարձվում նաև գործնական իրավիճակների, խաղային գործունեության, խմբային աշխատանքի, զրույցների, օրինակների և խրախուսման ու ուղղման մեթոդների կիրառմանը՝ որպես բարոյական վարքի ձևավորման արդյունավետ միջոցների։ Կարևոր տեղ է հատկացվում ձեռք բերված արդյունքների համեմատական գնահատմանը, ինչը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու առավել արդյունավետ մանկավարժական պայմաններն ու մոտեցումները։ Աշխատությունը կարևոր է այն տեսանկյունից, որ բարոյական դաստիարակությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես տեսական գիտելիքների փոխանցում, այլև որպես առօրյա վարքի, սոցիալական փոխհարաբերությունների և ինքնուրույն որոշումների կայացման հմտությունների աստիճանական ձևավորման գործընթաց։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել հատուկ մանկավարժների, ուսուցիչների, հոգեբանների, սոցիալական մանկավարժների, կրթության կազմակերպիչների, հետազոտողների, ասպիրանտների և ուսանողների համար, ինչպես նաև հատուկ կրթության ոլորտում աշխատող մասնագետների, ովքեր հետաքրքրված են բարոյական դաստիարակության արդյունավետ մեթոդների մշակմամբ և կիրառմամբ։

Other Subjects

Հեղինակ Է. Մ. Հայրապետյանը վերլուծում է Հայկական ԽՍՀ տարածքի հողերի բազմազանությունը, դրանց բնական պայմանները, բերրիության մակարդակը, ինչպես նաև դեգրադացիոն գործընթացները՝ ներառյալ էրոզիան, աղակալումը և խոնավության ռեժիմի խախտումները։ Աշխատությունը մանրամասն ներկայացնում է հողերի մելիորացիայի հիմնական ուղղությունները՝ ոռոգում, ջրահեռացում, քիմիական և կենսաբանական բարելավում, ինչպես նաև ինժեներական միջոցառումներ, որոնք ուղղված են հողերի արտադրողականության բարձրացմանը։ Գրքում հատուկ ուշադրություն է դարձվում հողերի կուլտուրականացման գործընթացին՝ հողի մշակման գիտական հիմքերին, ցանքաշրջանառության ճիշտ կազմակերպմանը, պարարտացման համակարգերին և ագրոտեխնիկական միջոցառումներին, որոնք նպաստում են հողի կառուցվածքի բարելավմանը և կայուն բերքատվության ապահովմանը։ Ներկայացվում են նաև հողերի պահպանության համալիր միջոցառումներ՝ հակաէրոզիոն տեխնոլոգիաներ, լեռնային տարածքների հողի պաշտպանության մեթոդներ և շրջակա միջավայրի պահպանության սկզբունքներ՝ շեշտադրելով բնական ռեսուրսների ռացիոնալ օգտագործման անհրաժեշտությունը։ Աշխատությունը ընդգրկում է նաև պետական մակարդակով հողային քաղաքականության և պլանավորման հարցեր՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարելի է համադրել արտադրողականությունը և էկոլոգիական կայունությունը։ Այն նախատեսված է հողագիտության, ագրոնոմիայի, մելիորացիայի և բնապահպանության ոլորտների մասնագետների, ուսանողների և հետազոտողների համար։

Management

Գրքում քննարկվում են կառավարման տարբեր մոդելներ՝ ռազմավարական, օպերատիվ և նախագծային կառավարման համատեքստում։ Ներկայացվում են որոշումների կայացման մեթոդներ, ռեսուրսների բաշխման սկզբունքներ, ինչպես նաև կառավարման արդյունավետության գնահատման գործիքներ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում համակարգային մտածողությանը և մոդելավորման մոտեցումներին, որոնք թույլ են տալիս հասկանալ բարդ կազմակերպչական գործընթացները և դրանց փոխկապակցվածությունը։ Ներառված են նաև գործնական օրինակներ և կիրառական սցենարներ՝ տարբեր ոլորտներում կառավարման խնդիրների լուծման համար։ «ATHENA» նախաձեռնությունը դիտարկվում է որպես մեթոդական հարթակ, որը նպաստում է կառավարման գիտելիքների արդիականացմանն ու կիրառական հմտությունների զարգացմանը։

Technology

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է Հայաստանի Հանրապետությունում անշարժ գույքի տեխնիկական կենսացիկլի կառավարման հիմնախնդիրներին՝ այն դիտարկելով որպես շենքերի և կառույցների արդյունավետ օգտագործման, պահպանման և վերականգնման համալիր համակարգ։ Նյութում վերլուծվում են անշարժ գույքի կենսացիկլի հիմնական փուլերը՝ նախագծում, կառուցում, շահագործում, ընթացիկ և կապիտալ վերանորոգում, ինչպես նաև վերակառուցում կամ օգտահանություն, որոնք միասին որոշում են օբյեկտի ընդհանուր տնտեսական և տեխնիկական արդյունավետությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում շահագործման փուլին, որտեղ ձևավորվում են հիմնական ծախսերը և տեղի է ունենում շենքի ֆիզիկական մաշվածության ու ֆունկցիոնալ հնացման գործընթացների կառավարումը։ Քննարկվում են նաև տեխնիկական սպասարկման կազմակերպման խնդիրները, ներառյալ կանխարգելիչ սպասարկման համակարգերի ներդրումը, էներգաարդյունավետության բարձրացումը և շենքերի վիճակի մոնիթորինգի ժամանակակից տեխնոլոգիաների կիրառումը։ Ուսումնասիրությունը ընդգծում է, որ անշարժ գույքի արդյունավետ կառավարումը պահանջում է ինտեգրված մոտեցում՝ համադրելով ինժեներական, տնտեսական և իրավական գործիքները՝ ապահովելու համար ակտիվների երկարաժամկետ արժեքի պահպանում և շահագործման օպտիմալացում Հայաստանի Հանրապետությունում։

Literature

Աշխատությունը նվիրված է բանաստեղծական խոսքի հնչյունային կազմակերպման և դրա թարգմանության ընթացքում առաջացող լեզվական ու գեղարվեստական խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում քննության են առնվում այն հնչյունական միջոցները, որոնց շնորհիվ բանաստեղծական տեքստը ձեռք է բերում յուրահատուկ ռիթմ, երաժշտականություն, արտահայտչականություն և հուզական ազդեցություն։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հանգին, ռիթմին, չափին, հնչյունների կրկնությանը, բաղաձայնույթի և առձայնույթի կիրառությանը, հնչերանգին ու հնչյունական այլ հնարքներին, որոնք բանաստեղծական ստեղծագործության գեղարվեստական կառուցվածքի կարևոր բաղադրիչներ են։ Վերլուծվում է հնչյունային ձևի և բովանդակության փոխկապակցվածությունը՝ բացահայտելու համար, թե ինչպես կարող են որոշակի հնչյունների ընտրությունը և դրանց կրկնությունը նպաստել տրամադրության, զգացմունքային երանգի, շարժման կամ պատկերային տպավորության ձևավորմանը։ Քննության են առնվում այն դժվարությունները, որոնք առաջանում են բանաստեղծությունը մեկ լեզվից մյուսը փոխանցելիս, քանի որ տարբեր լեզուների հնչյունական համակարգերը, շեշտադրության կանոնները, բառերի կառուցվածքը և տաղաչափական հնարավորությունները հաճախ չեն համընկնում։ Կարևորվում է թարգմանչի ընտրությունը բնագրի իմաստային ճշգրտության և հնչյունային ու ռիթմական կառուցվածքի պահպանման միջև, ինչպես նաև այն փոխակերպումները, որոնք անհրաժեշտ են թարգմանված տարբերակում համարժեք գեղարվեստական ազդեցություն ստեղծելու համար։ Համեմատական վերլուծության միջոցով ուսումնասիրվում են բնագրի և թարգմանության հնչյունային կառուցվածքները, հանգավորման համակարգերը, ռիթմական փոփոխությունները և արտահայտչական միջոցների վերարտադրման եղանակները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև այն դեպքերին, երբ բառացի համապատասխանությունից հրաժարվելը հնարավորություն է տալիս ավելի ճշգրիտ պահպանել ստեղծագործության երաժշտականությունը, հուզական ազդեցությունը կամ հեղինակի ոճական առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հնչյունային կառուցվածքը դիտարկել ոչ միայն որպես բանաստեղծության արտաքին ձև, այլև որպես իմաստաստեղծ և գեղարվեստական կարևոր միջոց։ Աշխատանքը նշանակություն ունի գեղարվեստական թարգմանության տեսության, համեմատական լեզվաբանության, ոճաբանության և պոետիկայի համար՝ նպաստելով բանաստեղծական ստեղծագործությունների թարգմանության որակի և լեզուների միջև գեղարվեստական համարժեքության խնդիրների առավել խորքային ըմբռնմանը։