Մտավոր հետամնաց դպրոցականների բարոյական դաստիարակության մանկավարժական մոտեցումների փորձարարական հիմնավորումը

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է դրամավարկային քաղաքականության շրջանակում գնաճի նպատակադրման մեխանիզմի կիրառման տեսական և գործնական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության տնտեսության օրինակով։ Հետազոտության առանցքում գների կայունության ապահովման, գնաճային սպասումների կառավարման և կենտրոնական բանկի դրամավարկային գործիքների արդյունավետ օգտագործման հարցերն են։ Քննվում է գնաճի նպատակադրման տնտեսական էությունը, դրա ձևավորման նախադրյալները և այն հիմնական պայմանները, որոնք անհրաժեշտ են այս ռազմավարության արդյունավետ իրականացման համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում դրամավարկային քաղաքականության նպատակների և գործիքների փոխկապակցվածությանը, տոկոսադրույքների փոփոխությունների ազդեցությանը տնտեսության վրա, փողի առաջարկի և պահանջարկի հարաբերակցությանը, ինչպես նաև դրամավարկային ազդակների փոխանցման մեխանիզմներին։ Վերլուծվում են գնաճի վրա ազդող ներքին և արտաքին գործոնները՝ համախառն պահանջարկի փոփոխությունները, արտադրության ծախսերը, փոխարժեքի տատանումները, ներմուծվող ապրանքների գները և արտաքին տնտեսական միջավայրի փոփոխությունները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում փոքր և բաց տնտեսություններին բնորոշ առանձնահատկությունների դիտարկումը, քանի որ արտաքին շուկաներից և ներմուծումից կախվածությունը կարող է սահմանափակել միայն դրամավարկային գործիքներով գնաճային գործընթացների կարգավորման հնարավորությունները։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում է նաև կենտրոնական բանկի հաղորդակցման քաղաքականության և հասարակության գնաճային սպասումների միջև կապը։ Դրամավարկային քաղաքականության նկատմամբ վստահությունը, որոշումների կանխատեսելիությունը և նպատակների հստակ ներկայացումը դիտարկվում են որպես գնաճի նպատակադրման արդյունավետության կարևոր պայմաններ։ Անդրադարձ է կատարվում նաև դրամավարկային և հարկաբյուջետային քաղաքականությունների փոխհամաձայնեցման անհրաժեշտությանը, ֆինանսական համակարգի կայունությանը և տնտեսական աճի ու գների կայունության միջև հնարավոր փոխազդեցություններին։ Հայաստանի տնտեսական միջավայրի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու գնաճի նպատակադրման կիրառման առանձնահատկությունները և բացահայտելու դրա արդյունավետությունը սահմանափակող կառուցվածքային ու ինստիտուցիոնալ գործոնները։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը համադրում է մակրոտնտեսագիտության, դրամավարկային կարգավորման և ֆինանսական քաղաքականության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել գնաճի կառավարման մեխանիզմների կատարելագործման և դրամավարկային քաղաքականության արդյունավետության բարձրացման հնարավոր ուղղությունները։

Տնտեսագիտություն

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության բանկային համակարգում նորագույն տեխնոլոգիաների ներդրման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ տեխնոլոգիական նորարարությունները դիտարկելով որպես բանկային ծառայությունների զարգացման, գործառնական արդյունավետության բարձրացման և ֆինանսական համակարգի մրցունակության ամրապնդման կարևոր գործոն։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են բանկային գործունեության թվայնացման հիմնական ուղղությունները, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կիրառման հնարավորությունները և դրանց ազդեցությունը բանկերի կառավարման, գործառնությունների իրականացման և հաճախորդների սպասարկման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում էլեկտրոնային և հեռահար բանկային ծառայություններին, ավտոմատացված բանկային համակարգերին, թվային վճարային գործիքներին, ֆինանսական տեխնոլոգիաներին, տվյալների մշակման ժամանակակից համակարգերին և նորարարական բանկային արտադրանքների ներդրմանը։ Հայաստանի օրինակով վերլուծվում են տեխնոլոգիական վերափոխման ընթացքում առաջացող հիմնական խնդիրները՝ տեխնոլոգիական ենթակառուցվածքների զարգացման, ներդրումային ծախսերի, մասնագիտական կադրերի պատրաստվածության, տեղեկատվական անվտանգության, կիբեռռիսկերի, տվյալների պաշտպանության և իրավական կարգավորման տեսանկյուններից։ Նորարարությունների ներդրումը միաժամանակ կարող է նպաստել բանկային ծառայությունների հասանելիության ընդլայնմանը, գործառնությունների արագացմանը և ծախսերի օպտիմալացմանը, սակայն պահանջում է ռիսկերի կառավարման և համապատասխան կարգավորող մեխանիզմների շարունակական կատարելագործում։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է նորագույն տեխնոլոգիաների ներդրման տնտեսական արդյունավետության գնահատումը՝ հաշվի առնելով բանկերի մրցակցային դիրքերի ամրապնդումը, ծառայությունների որակի բարձրացումը, հաճախորդների պահանջների փոփոխությունը և ֆինանսական շուկայի զարգացման նոր հնարավորությունները։ Ուսումնասիրությունը նաև հնարավորություն է տալիս դիտարկել բանկերի և ֆինտեխ ոլորտի փոխգործակցությունը, նորարարական ծառայությունների ստեղծման և փորձարկման անհրաժեշտությունը, ինչպես նաև տեխնոլոգիական զարգացման պայմաններում բանկային բիզնեսի կառավարման մոտեցումների փոփոխությունը։ Թեման արդիական է նաև այն պատճառով, որ Հայաստանի ֆինանսական հատվածում թվային փոխակերպումը շարունակում է զարգանալ, իսկ նորարարական ծառայությունների ներդրման խոչընդոտների բացահայտումն ու դրանց լուծման մեխանիզմների մշակումը դիտարկվում են որպես ֆինանսական համակարգի հետագա զարգացման կարևոր ուղղություններ։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, ֆինանսիստներին, բանկային ոլորտի մասնագետներին, ՏՏ մասնագետներին, հետազոտողներին, դասախոսներին և տնտեսագիտական ուղղությունների ուսանողներին՝ հնարավորություն տալով ամբողջական պատկերացում կազմել ՀՀ բանկային համակարգի տեխնոլոգիական զարգացման, նորարարությունների ներդրման հնարավորությունների և դրա ընթացքում առաջացող հիմնախնդիրների վերաբերյալ։

Տեխնոլոգիա

Այս աշխատանքը նվիրված է բնական ծակոտկեն լցանյութերի կիրառմամբ մոնոլիտ բետոնից պատրաստված պատերի ամրության և դեֆորմատիվության ուսումնասիրությանը, երբ կառուցման ընթացքում որպես չհանվող կաղապար օգտագործվում են ապակեթելաբետոնից պատրաստված բարակապատ թերթեր։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է գնահատել նման պատերի աշխատանքի առանձնահատկությունները տարբեր բեռնվածությունների պայմաններում և պարզել, թե ինչպես են պատի կառուցվածքը, բետոնի բաղադրությունը, բնական ծակոտկեն լցանյութի հատկությունները և չհանվող կաղապարի նյութը ազդում կոնստրուկցիայի կրողունակության ու դեֆորմացիաների վրա։ Բնական ծակոտկեն լցանյութերով բետոնը կարող է հնարավորություն տալ նվազեցնել կոնստրուկցիայի սեփական զանգվածը՝ պահպանելով անհրաժեշտ շինարարական և մեխանիկական բնութագրերը, ինչն այն դարձնում է հետաքրքիր լուծում պատերի և այլ կրող կամ ինքնակրող տարրերի համար։ Միաժամանակ նման նյութերի օգտագործումը պահանջում է դրանց ամրության, դեֆորմատիվության և աշխատանքի առանձնահատկությունների մանրամասն ուսումնասիրություն։ Աշխատանքի առանձնահատկությունը ապակեթելաբետոնե բարակապատ թերթերի կիրառումն է որպես չհանվող կաղապար։ Այսպիսի համակարգում կաղապարը շինարարական աշխատանքների ավարտից հետո չի հեռացվում և կարող է դառնալ պատի կառուցվածքային համակարգի մշտական բաղադրիչ՝ միաժամանակ կատարելով ձևավորման, պաշտպանիչ և հնարավոր է նաև ամրապնդող գործառույթներ։ Հետազոտության ընթացքում կարևոր է պարզել, թե ինչպես են մոնոլիտ բետոնի և ապակեթելաբետոնե թերթերի համատեղ աշխատանքը, դրանց միջև փոխազդեցությունը և բեռների փոխանցման մեխանիզմները ազդում ամբողջ կոնստրուկցիայի աշխատանքի վրա։ Ուսումնասիրվում են պատերի դեֆորմացիաները, ճաքերի առաջացման և զարգացման բնույթը, բեռնվածության աճի պայմաններում կոնստրուկցիայի վարքը, սահմանային վիճակների ձևավորումը և վերջնական քայքայման բնույթը։ Փորձարարական տվյալների հիման վրա հնարավոր է գնահատել պատերի իրական կրողունակությունը և համեմատել այն տեսական կամ հաշվարկային արժեքների հետ։ Կարևոր խնդիր է նաև այնպիսի հաշվարկային մեթոդների կատարելագործումը, որոնք թույլ կտան նախագծման փուլում ավելի ճշգրիտ կանխատեսել նման պատերի ամրությունն ու դեֆորմացիաները։ Աշխատության արդյունքները կարող են նշանակություն ունենալ թեթևացված բետոնե կոնստրուկցիաների նախագծման, էներգաարդյունավետ շինարարության և նոր կառուցվածքային համակարգերի մշակման համար։ Ապակեթելաբետոնե չհանվող կաղապարի կիրառումը կարող է նաև նպաստել շինարարական գործընթացի տեխնոլոգիական պարզեցմանը՝ նվազեցնելով ավանդական կաղապարների տեղադրման և ապամոնտաժման հետ կապված աշխատանքները։ Միաժամանակ անհրաժեշտ է հաշվի առնել կոնստրուկցիայի երկարաժամկետ աշխատանքի, խոնավության, ջերմաստիճանի փոփոխությունների և նյութերի համատեղ դեֆորմացիայի հետ կապված հարցերը։ Հետազոտությունը կարող է օգտակար լինել շինարարական ինժեներներին, կոնստրուկտորներին, բետոնի տեխնոլոգներին, շինարարական նյութերի հետազոտողներին, նախագծող կազմակերպությունների մասնագետներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ուսումնասիրում է բնական ծակոտկեն լցանյութերով մոնոլիտ բետոնե պատերի և ապակեթելաբետոնե չհանվող բարակապատ կաղապարի համակցված համակարգի մեխանիկական վարքը՝ կենտրոնանալով ամրության, դեֆորմատիվության, ճաքակայունության և նախագծման համար անհրաժեշտ հաշվարկային գնահատականների վրա։

Գրականություն

Աշխատությունը նվիրված է հայ ժամանակակից արձակի նշանավոր ներկայացուցիչներից մեկի ստեղծագործական աշխարհի, գեղարվեստական մտածողության և արձակագրական առանձնահատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Գրողի արձակը ձևավորվել է XX դարի երկրորդ կեսի հայ գրական գործընթացների համատեքստում և ընդգրկում է պատմվածքի, վիպակի ու վեպի ժանրերը՝ առանձնանալով հոգեբանական խորությամբ, ազգային կյանքի պատկերներով և անհատի ներաշխարհի նկատմամբ հետևողական հետաքրքրությամբ։ Հետազոտության կենտրոնում կարող են լինել կերպարակերտման սկզբունքները, պատմողական կառուցվածքը, ժամանակի և տարածության գեղարվեստական ընկալումը, հեղինակային խոսքի առանձնահատկությունները և ստեղծագործություններում արտահայտվող բարոյահոգեբանական խնդիրները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում մարդ-հասարակություն, անհատ-պատմություն և մարդ-հայրենիք հարաբերությունների քննությունը, որոնց միջոցով բացահայտվում են հերոսների արժեքային կողմնորոշումները, հիշողությունը, ինքնության գիտակցումը և սեփական միջավայրի նկատմամբ վերաբերմունքը։ Գրականագիտական գնահատականներում հատկապես ընդգծվում են նրա արձակի հոգեբանական ուղղվածությունը, ազգային նկարագրով կերպարները, պատմության ու ներկայի փոխկապակցումը և պատմվածքի ու վիպակի ժանրային հնարավորությունների ընդլայնումը։ Ուշադրության արժանի է նաև բնապատկերի և առարկայական միջավայրի գործառույթը, որոնք հաճախ հանդես են գալիս ոչ միայն որպես գործողությունների արտաքին միջավայր, այլև մասնակցում են հերոսների հոգեվիճակի և ստեղծագործության գաղափարական ենթաշերտերի բացահայտմանը։ Գրողի լեզուն և ոճը կարելի է ուսումնասիրել պատկերավորության, փոխաբերական համակարգի, խոսքի ներքին ռիթմի, երկխոսությունների և հոգեբանական մանրամասների կիրառության տեսանկյունից։ Նրա ստեղծագործական ժառանգության մեջ հիշատակվում են «Որոնումներ», «Ամենատաք երկիրը», «Որդան կարմիր», «Ծիրանի ծառերի տակ» և այլ արձակ գործեր, որոնք ներկայացնում են նրա գրական զարգացման տարբեր փուլերը։ Հետազոտության շրջանակում կարևոր է նաև հիշողության թեման, անցյալի ու ներկայի հարաբերակցությունը և անհատի ճակատագրի միջոցով ավելի լայն պատմական ու հասարակական իրողությունների գեղարվեստական իմաստավորումը։ Այս ամենը հնարավորություն է տալիս հեղինակի ստեղծագործությունը դիտարկել ոչ միայն առանձին թեմաների և կերպարների համակարգի շրջանակում, այլև XX դարի երկրորդ կեսի ու հետագա շրջանի հայ արձակի զարգացման ընդհանուր ընթացքի մեջ։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է գրականագիտական, տեքստաբանական և ոճաբանական մոտեցումները՝ բացահայտելով արձակագրի գեղարվեստական համակարգի թեմատիկ, կառուցվածքային, լեզվական և հոգեբանական առանձնահատկությունները։

Մանկավարժություն

Проектирование образовательных программ в методике преподавания русского языка как иностранного աշխատությունը ռուսերենը որպես օտար լեզու (ՌՈՒԼ) դասավանդման մեթոդիկայի ոլորտի գիտամեթոդական ձեռնարկ է, որը կենտրոնանում է կրթական ծրագրերի նախագծման և կառուցման սկզբունքների վրա, այն ներկայացնում է ուսումնական նպատակների ձևակերպման, բովանդակության ընտրության և փուլային կազմակերպման մոտեցումները, ինչպես նաև լեզվական նյութի մակարդակային բաժանման մեթոդաբանությունը՝ սկսնակից մինչև առաջադեմ մակարդակներ, գիրքը անդրադառնում է կոմպետենցիաների վրա հիմնված ուսուցման մոդելներին, հաղորդակցական մոտեցմանը և գնահատման համակարգերի մշակմանը, միաժամանակ ընդգրկելով դասընթացների պլանավորման և ուսումնական արդյունքների չափման գործիքներ, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր լեզվաբանության, մանկավարժության և օտար լեզուների դասավանդման մասնագետների համար։

Իրավաբանություն

Գիրքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում տարածքային կառավարման մարմինների իրավական կարգավիճակի, գործունեության սկզբունքների և կառավարման համակարգում դրանց դերի ուսումնասիրությանը։ Աշխատությունում վերլուծվում են տարածքային կառավարման մարմինների ձևավորման իրավական հիմքերը, լիազորությունների շրջանակը, պետական կառավարման համակարգում ունեցած տեղը, փոխհարաբերությունները տեղական ինքնակառավարման մարմինների և պետական իշխանության այլ կառույցների հետ։ Քննարկվում են վարչատարածքային կառավարման առանձնահատկությունները, իրավական կարգավորման հիմնախնդիրները, կառավարման արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունները և օրենսդրական բարեփոխումների անհրաժեշտությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պետական և տեղական կառավարման հարաբերությունների հավասարակշռմանը, տարածքային զարգացման ապահովման իրավական մեխանիզմներին, ինչպես նաև կառավարման մարմինների պատասխանատվության և գործունեության վերահսկողության հարցերին։ Գիրքը նախատեսված է իրավաբանների, պետական կառավարման ոլորտի մասնագետների, տեղական ինքնակառավարման մարմինների աշխատակիցների, գիտաշխատողների, իրավաբանական և կառավարման մասնագիտությունների ուսանողների համար։