1834 թվականի օրացույց՝ ըստ Փրկչական և Հայոց ՌՄՁԳ թվականների

Culture

Աշխատանքը ներկայացնում է մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր գրականության համակարգված մատենագիտական ցանկ, որը նախատեսված է ոլորտի արդի հրատարակություններին ծանոթանալու, անհրաժեշտ աղբյուրների որոնումը հեշտացնելու և մասնագիտական ու գիտական աշխատանքների համար համապատասխան գրականության ընտրությունը դյուրացնելու նպատակով։ Ցանկում կարող են ընդգրկվել մշակութաբանությանը, արվեստաբանությանը, կերպարվեստին, ճարտարապետությանը, թատրոնին, երաժշտությանը, գրականությանը, կինոյին, ժողովրդական արվեստին, մշակութային ժառանգությանը և հարակից ոլորտներին վերաբերող գրքեր, ժողովածուներ, գիտական ուսումնասիրություններ, հոդվածներ, կատալոգներ և այլ մատենագիտական նյութեր։ Նյութերի համակարգումն ու նկարագրությունը հնարավորություն են տալիս ընթերցողին արագ կողմնորոշվել առկա գրականության մեջ և ընտրել իր հետազոտական կամ ուսումնական նպատակներին համապատասխան աղբյուրներ։ Աշխատանքը հատկապես արժեքավոր է մշակույթի և արվեստի ոլորտների ժամանակակից զարգացումների վերաբերյալ տեղեկատվության համախմբման տեսանկյունից, քանի որ մատենագիտական ցանկը ոչ միայն ներկայացնում է առանձին հրատարակություններ, այլև ձևավորում է տվյալ թեմատիկ ուղղությամբ հետագա ուսումնասիրությունների համար անհրաժեշտ տեղեկատվական հիմք։ Ներառված գրականությունը կարող է օգտակար լինել արվեստաբանների, մշակութաբանների, գրականագետների, ուսանողների, դասախոսների, հետազոտողների, գրադարանավարների և մշակութային հաստատությունների մասնագետների համար։ Այն կարող է ծառայել որպես օժանդակ աղբյուր ինչպես ակադեմիական հետազոտությունների և ուսումնական աշխատանքների պատրաստման, այնպես էլ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նորագույն գիտական ու մասնագիտական հրատարակություններին հետևելու համար։ Մատենագիտական նյութի հիմնական արժեքը գրականության ընտրության, դասակարգման և ներկայացման մեջ է, որի շնորհիվ տարբեր թեմաներով աղբյուրները դառնում են ավելի հասանելի և գործածելի։ Ընդհանուր առմամբ, ցանկը կարող է դիտարկվել որպես մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ արդի գրականության կողմնորոշիչ տեղեկատու, որն աջակցում է գիտելիքի որոնմանը, մասնագիտական տեղեկատվության շրջանառությանը և ոլորտային հետազոտությունների զարգացմանը։

Biology

Այս գիտաբնական հետազոտությունը նվիրված է կենսաբանական համակարգերի գործառության նոր ասպեկտների ուսումնասիրությանը՝ ժամանակակից կենսաֆիզիկայի, մոլեկուլային կենսաբանության և համակարգային կենսաբանության մոտեցումների հիման վրա։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են կենսաբանական համակարգերի ինքնակազմակերպման, հոմեոստազի և ադապտացիայի մեխանիզմները՝ տարբեր մակարդակներում՝ մոլեկուլային, բջջային, հյուսվածքային և օրգանիզմային։ Հեղինակը ուսումնասիրում է տեղեկատվական հոսքերի կարգավորումը կենսաբանական ցանցերում, ազդանշանային ուղիների դինամիկան և բջջային փոխազդեցությունների համակարգային բնույթը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ոչ գծային գործընթացներին, բիոֆիզիկական մոդելավորմանը և բարդ համակարգերի վարքագծի կանխատեսման հնարավորություններին։ Աշխատության մեջ քննարկվում են նաև կենսաբանական համակարգերի էվոլյուցիոն զարգացումը, դրանց կայունության և փոփոխականության հավասարակշռությունը, ինչպես նաև արտաքին միջավայրի ազդեցության մեխանիզմները։ Հետազոտությունը կարևոր ներդրում է ժամանակակից կենսագիտության, համակարգային կենսաբանության և բիոինֆորմատիկայի ոլորտներում՝ նպաստելով կենդանի համակարգերի գործառության ավելի խորքային և ինտեգրացված ըմբռնմանը։

Culture

Գորգագործությունը հայկական ժողովրդական արվեստի ամենահին և արժեքավոր ճյուղերից մեկն է, որը դարեր շարունակ կարևոր դեր է ունեցել հայ ժողովրդի մշակութային կյանքում։ Հայկական գորգերը հայտնի են իրենց յուրահատուկ զարդանախշերով, գունային հարուստ համադրություններով և բարձր որակով, որոնք արտացոլում են ժողովրդի պատմությունը, ավանդույթներն ու աշխարհայացքը։ Գորգագործության արվեստը Հայաստանում ձևավորվել է դեռևս հին ժամանակներում և սերնդեսերունդ փոխանցվել որպես ընտանեկան ու ազգային արժեք։ Հայ կանայք հիմնականում զբաղվել են գորգագործությամբ՝ ձեռքով պատրաստելով գորգեր, կարպետներ և այլ գործվածքներ, որոնք օգտագործվել են ինչպես կենցաղում, այնպես էլ հանդիսավոր արարողությունների ժամանակ։ Գորգերի վրա պատկերված նախշերն ու խորհրդանիշները հաճախ ունեցել են հատուկ նշանակություն՝ արտահայտելով բնության երևույթներ, կենդանիներ, բույսեր կամ հավատալիքներ։ Հայկական գորգերը առանձնանում են բնական ներկերի կիրառմամբ, որոնք ստացվել են բույսերից, արմատներից և այլ բնական նյութերից, ինչի շնորհիվ գույները երկար ժամանակ պահպանել են իրենց պայծառությունն ու գեղեցկությունը։ Տարբեր շրջաններում ձևավորվել են գորգագործության սեփական ավանդույթներն ու ոճերը, որոնցից հայտնի են հատկապես Արցախյան, Սյունյաց և Վասպուրականի գորգերը։ Գորգագործությունը ոչ միայն տնտեսական գործունեություն էր, այլև արվեստի ձև, որը նպաստում էր ազգային ինքնության պահպանմանը։ Հայկական գորգերը մեծ պահանջարկ են ունեցել նաև արտասահմանում և համարվել են բարձրարժեք արվեստի նմուշներ։

Culture

Այս աշխատանքը նվիրված է հայ նշանավոր նկարիչ Հակոբ Հակոբյանի ստեղծագործական ժառանգության ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով նրա գեղարվեստական մտածողության առանձնահատկությունները, թեմատիկ ուղղվածությունը և կերպարվեստային լուծումները։ Նյութում վերլուծվում է Հակոբ Հակոբյանի արվեստի զարգացման ուղին՝ սկսած վաղ շրջանի ստեղծագործություններից մինչև հասուն շրջանի աշխատանքները, որտեղ առավել հստակ արտահայտվում են մարդու միայնության, քաղաքային և գյուղական միջավայրի հակադրության, ինչպես նաև հասարակական-հոգեբանական խորքային դիտարկումների թեմաները։ Աշխատությունը հատուկ ուշադրություն է դարձնում նկարչի գունային մտածողությանը, կոմպոզիցիոն կառուցվածքներին և ձևի ու բովանդակության փոխհարաբերությանը, որոնք ձևավորում են նրա արվեստի յուրահատուկ, մինիմալիստական և խորապես խորհրդանշական ոճը։ Նյութում ընդգծվում է նաև Հակոբյանի ստեղծագործությունների կապը եվրոպական և խորհրդային կերպարվեստի ավանդույթների հետ՝ միաժամանակ ցույց տալով նրա ինքնատիպ ազգային գեղագիտական ընկալումը։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ներկայացնում է Հակոբ Հակոբյանին որպես հայ կերպարվեստի կարևոր ներկայացուցիչ, որի արվեստը միավորում է փիլիսոփայական խորություն, սոցիալական դիտարկում և գեղագիտական լակոնիզմ։

Biology

Գիրքը ուսումնասիրում է մարդու և շրջակա միջավայրի փոխազդեցության բազմակողմանի բնույթը՝ ներկայացնելով ինչպես էկոլոգիական, այնպես էլ ֆիզիոլոգիական մոտեցումները։ Այն բացատրում է, թե ինչպես են արտաքին միջավայրի գործոնները՝ կլիմայական պայմաններ, օդի և ջրի որակ, աղտոտվածություն, աղմուկ և այլ ազդեցություններ, անդրադառնում մարդու օրգանիզմի կառուցվածքի և ֆունկցիոնալ համակարգերի վրա։ Այս համատեքստում քննարկվում են օրգանիզմի ադապտացիոն մեխանիզմները, որոնք թույլ են տալիս պահպանել ներքին հավասարակշռությունը փոփոխվող միջավայրում։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից մեկը մարդու առողջության և էկոլոգիական գործոնների միջև կապի վերլուծությունն է։ Ներկայացվում են այնպիսի հարցեր, ինչպիսիք են շրջակա միջավայրի ռիսկերի ազդեցությունը տարբեր օրգան համակարգերի վրա, քրոնիկական հիվանդությունների առաջացման էկոլոգիական նախադրյալները և կենսաբանական ռեակցիաները սթրեսային պայմաններում։ Գիրքը նաև անդրադառնում է էկոլոգիական ֆիզիոլոգիայի հիմունքներին՝ բացատրելով, թե ինչպես է օրգանիզմը արձագանքում ջերմաստիճանի փոփոխություններին, բարձրության ազդեցությանը, ֆիզիկական բեռնվածությանը և այլ գործոններին։ Բովանդակությունը ունի միջդիսցիպլինար բնույթ՝ միավորելով կենսաբանությունը, բժշկությունը, էկոլոգիան և հանրային առողջապահությունը։ Սա հնարավորություն է տալիս ընթերցողին ձևավորել ամբողջական պատկեր մարդու կենսագործունեության և միջավայրի միջև փոխկապակցության մասին։ Գիրքը կարող է օգտագործվել ինչպես ուսումնական գործընթացում, այնպես էլ որպես հիմք հետազոտական աշխատանքների և կիրառական խնդիրների լուծման համար, հատկապես այն ոլորտներում, որտեղ կարևոր է մարդու առողջության պահպանությունն ու շրջակա միջավայրի կայուն կառավարումը։

Technology

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է ՋՋԷՌ-440 տիպի ռեակտորներով էներգաբլոկներում ծանր վթարների պայմաններում առաջացող ջրածնային վտանգի ուսումնասիրությանը և դրա մեղմման արդյունավետ մեթոդների մշակմանը։ Հեղինակը վերլուծում է ծանր վթարների զարգացման սցենարները, ջրածնի առաջացման ֆիզիկաքիմիական մեխանիզմները, դրա կուտակման և տարածման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև հնարավոր ազդեցությունը ռեակտորային կայանի անվտանգության համակարգերի և պաշտպանիչ պատյանի ամբողջականության վրա։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են մաթեմատիկական մոդելավորման, համակարգչային հաշվարկների և անվտանգության վերլուծության ժամանակակից մոտեցումներ, որոնք հնարավորություն են տալիս գնահատել տարբեր վթարային իրավիճակներում ջրածնային ռիսկերի մակարդակը և կանխատեսել դրանց զարգացումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ջրածնի վերահսկման և վնասակար հետևանքների կանխարգելման տեխնիկական միջոցներին, այդ թվում՝ պասիվ և ակտիվ պաշտպանության համակարգերին, վթարային կառավարման ռազմավարություններին և անվտանգության լրացուցիչ միջոցառումների մշակմանը։ Աշխատությունը ներառում է տեսական հիմնավորումներ, ինժեներական հաշվարկներ, փորձարարական և մոդելային վերլուծություններ, ինչպես նաև գործնական առաջարկություններ, որոնք կարող են նպաստել ատոմային էլեկտրակայանների շահագործման անվտանգության բարձրացմանը և ծանր վթարների հետևանքների նվազեցմանը։ Գիրքը նախատեսված է միջուկային էներգետիկայի, ռեակտորաշինության և անվտանգության ոլորտների գիտաշխատողների, նախագծող և շահագործող ինժեներների, կարգավորող մարմինների մասնագետների, ասպիրանտների և ուսանողների համար, ովքեր հետաքրքրված են ատոմային էներգետիկայի անվտանգության արդի խնդիրների և դրանց լուծման մեթոդների ուսումնասիրությամբ։