Откройте для себя другие интересные и полезные материалы
Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материаловИстория
Владельцы личных библиотек и книжная культура Туркестанского края на рубеже XIX - XX веков
Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է 19-րդ դարի վերջի և 20-րդ դարի սկզբի Թուրքեստանի երկրամասում անձնական գրադարանների ձևավորման, գրքային մշակույթի զարգացման և գրքերի սեփականատերերի սոցիալ-մշակութային դերի ուսումնասիրությանը։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են մասնավոր գրադարանների առաջացման պատճառները, դրանց հավաքածուների կազմը, գրքերի ձեռքբերման և տարածման ուղիները, ինչպես նաև այդ գրադարանների նշանակությունը կրթական, գիտական և հասարակական կյանքի զարգացման գործում։ Ուսումնասիրվում են տարբեր սոցիալական խմբերի ներկայացուցիչների՝ պետական ծառայողների, մտավորականների, գիտնականների, հոգևոր գործիչների և կրթված հասարակական շրջանակների գրքային հետաքրքրությունները, ընթերցողական մշակույթը և գիտելիքի տարածման գործընթացները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գրքերի հավաքագրման ավանդույթներին, ձեռագիր և տպագիր նյութերի պահպանմանը, մասնավոր հավաքածուների ազդեցությանը տարածաշրջանի մշակութային միջավայրի ձևավորման վրա։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են նաև Թուրքեստանի գրքային կյանքի առանձնահատկությունները, գրահրատարակչության զարգացումը և անձնական գրադարանների դերը պատմական հիշողության պահպանման գործում։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, մշակութաբանների, գրադարանագետների, մատենագետների, արևելագետների, հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար, ովքեր հետաքրքրված են Կենտրոնական Ասիայի մշակութային պատմությամբ, գրքային ժառանգությամբ և XIX–XX դարերի սահմանագծի հասարակական-մտավոր կյանքով։
Обновлено. 2026-08-10
История
Беседы с Гарегином Нжде, или Памятник 125-летию Нжде
Գիրքը նվիրված է Գարեգին Նժդեհի անձին, գաղափարներին, գործունեությանը և պատմական ժառանգությանը՝ ներկայացնելով նրա կերպարը ոչ միայն որպես ռազմական ու քաղաքական գործիչ, այլև որպես մտածող, հրապարակախոս և ազգային գաղափարախոս։ Աշխատության կառուցվածքում Նժդեհի հետ մտավոր «զրույցների» ձևաչափը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալ նրա աշխարհայացքի տարբեր կողմերին, քննարկել հայրենիքի, ազգային ինքնության, պետականության, ժողովրդի պատմական առաքելության, ինքնապաշտպանության և ազգային արժեհամակարգի վերաբերյալ նրա պատկերացումները։ Հեղինակը փորձում է ընթերցողին մոտեցնել Նժդեհի մտքի տրամաբանությանը՝ նրա գործունեությունը դիտարկելով տվյալ ժամանակաշրջանի քաղաքական ու հասարակական իրադարձությունների համատեքստում։ Գրքում կարող են շոշափվել նաև Նժդեհի կյանքի կարևոր փուլերը, նրա քաղաքական պայքարը, ռազմական գործունեությունը, գաղափարական ժառանգությունը և հայ ժողովրդի պատմության բարդ ու հակասական ժամանակաշրջանների հետ կապված հարցերը։ Հատուկ նշանակություն ունի այն հանգամանքը, որ աշխատությունը ստեղծվել է Նժդեհի 125-ամյակին նվիրված հիշատակի և արժևորման համատեքստում, ուստի այն միաժամանակ ունի պատմական, հուշագրական և գաղափարական բնույթ։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել Գարեգին Նժդեհի կյանքի ու գործունեության ուսումնասիրությամբ զբաղվող ընթերցողներին, հայոց նորագույն պատմությամբ հետաքրքրվողներին, ազգային-քաղաքական մտքի հետազոտողներին և նրանց, ովքեր ցանկանում են ավելի խորությամբ ծանոթանալ Նժդեհի գաղափարների ու պատմական կերպարի մեկնաբանություններին։
Обновлено. 2026-08-31
Технология
Ուղղաձիգ ճեղքով թուլացված օրթոտրոպ կիսահարթության լարվածադեֆորմացիոն վիճակի ուսումնասիրությունը եզրի վրա դրոշմների ազդեցության դեպքում
Աշխատությունը նվիրված է անիզոտրոպ մեխանիկական հատկություններ ունեցող կիսահարթության լարվածադեֆորմացիոն վիճակի տեսական ուսումնասիրությանը, երբ միջավայրը թուլացված է ուղղաձիգ ճեղքով, իսկ նրա եզրի վրա գործում են դրոշմների միջոցով փոխանցվող արտաքին ազդեցություններ։ Հետազոտության կենտրոնում առաձգականության տեսության և քայքայման մեխանիկայի այն խնդիրներն են, որոնք կապված են նյութի ուղղություններից կախված մեխանիկական հատկությունների, ճեղքի առկայության և տեղային կոնտակտային բեռնավորման միաժամանակյա ազդեցության հետ։ Քննվում է լարումների և տեղաշարժերի բաշխումը կիսահարթության տարբեր հատվածներում՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով ճեղքի ծայրամասին, որտեղ կարող է առաջանալ լարումների զգալի կենտրոնացում։ Ուսումնասիրվում է օրթոտրոպ նյութի առաձգական բնութագրերի ազդեցությունը դեֆորմացիոն դաշտի ձևավորման վրա և պարզաբանվում է, թե նյութի կառուցվածքային ուղղվածությունը ինչպես կարող է փոփոխել արտաքին բեռնավորման փոխանցման օրինաչափությունները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում դրոշմների և կիսահարթության եզրի կոնտակտային փոխազդեցության մաթեմատիկական նկարագրությունը, ինչպես նաև դրոշմների դիրքի, փոխադարձ հեռավորության և կիրառվող ազդեցությունների բնույթի հնարավոր նշանակությունը լարվածային դաշտի համար։ Խնդրի լուծման ընթացքում կարող են կիրառվել առաձգականության տեսության հավասարումներ, եզրային պայմանների ձևակերպումներ, ինտեգրալ հավասարումների մեթոդներ և անալիտիկ կամ թվային հաշվարկային մոտեցումներ։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի ճեղքի շրջակայքում լարումների ինտենսիվության գնահատումը, քանի որ այդ ցուցանիշները հնարավորություն են տալիս բնութագրելու ճեղքի հետագա զարգացման և կառուցվածքային տարրի ամրության հետ կապված մեխանիկական պայմանները։ Տարբեր պարամետրերի փոփոխության համեմատական ուսումնասիրությունը թույլ է տալիս բացահայտել նյութի անիզոտրոպության, ճեղքի երկրաչափության և եզրային բեռնավորման միջև գոյություն ունեցող փոխկապակցվածությունները։ Ստացված տեսական արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ կոմպոզիտային, շերտավոր և ուղղորդված կառուցվածք ունեցող նյութերից պատրաստված տարրերի ամրության ու հուսալիության գնահատման համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է առաձգականության մաթեմատիկական տեսության, կոնտակտային մեխանիկայի և քայքայման մեխանիկայի մոտեցումները՝ արատներ պարունակող օրթոտրոպ միջավայրերի մեխանիկական վարքի օրինաչափությունները բացահայտելու նպատակով։
Обновлено. 2026-09-22
Технология
Разработка и исследование всенаправленных антенн для подвижной связи
Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է շարժական կապի համակարգերի համար նախատեսված համուղղորդ (վսենապրավլեն) անտենների նախագծման, մշակման և փորձարարական հետազոտության հարցերին։ Գրքում ուսումնասիրվում են անտենների տեսական հիմքերը, ճառագայթման բնութագրերը, կառուցվածքային առանձնահատկությունները և այն տեխնիկական լուծումները, որոնք ապահովում են ազդանշանի արդյունավետ ընդունում և փոխանցում տարբեր ուղղություններով՝ առանց անտենի կողմնորոշման անհրաժեշտության։ Հեղինակը վերլուծում է անտենների նախագծման մեթոդները, էլեկտրամագնիսական պարամետրերի օպտիմալացման մոտեցումները և շարժական կապի համակարգերում դրանց կիրառման արդյունավետությունը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են մոդելավորման, հաշվարկային և փորձարարական հետազոտությունների արդյունքները, որոնց հիման վրա գնահատվում են անտենների շահույթը, հաճախականային բնութագրերը, ճառագայթման դիագրամները և աշխատանքի կայունությունը տարբեր պայմաններում։ Ուսումնասիրությունը նաև անդրադառնում է ժամանակակից հեռահաղորդակցական համակարգերի պահանջներին համապատասխան անտենային լուծումների մշակման խնդիրներին՝ ներառյալ շարժական, բջջային և անլար կապի ցանցերում դրանց կիրառման հնարավորությունները։ Գիրքը նախատեսված է ռադիոտեխնիկայի, հեռահաղորդակցության և էլեկտրոնիկայի ոլորտների մասնագետների, գիտաշխատողների, ասպիրանտների և ուսանողների համար, ինչպես նաև օգտակար կարող է լինել անտենային համակարգերի նախագծմամբ զբաղվող ինժեներների համար։
Обновлено. 2026-09-18
Лингвистика
Արևելահայերենի ընդհանուր տեսություն
Աշխատությունը նվիրված է արևելահայերենի՝ հայոց լեզվի արևելյան գրական տարբերակի ընդհանուր տեսությանը և դրա լեզվական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Այն ներկայացնում է արևելահայերենի կառուցվածքի, գործածության և գրավոր խոսքի ձևավորման հետ կապված հարցեր՝ նպատակ ունենալով համակարգված պատկերացում տալ լեզվի հիմնական հատկանիշների մասին։ Արևելահայերենը զարգացել է հայերենի պատմական ու տարածքային տարբերակների հիման վրա և ժամանակի ընթացքում ձևավորվել որպես գրական լեզվի ինքնուրույն տարբերակ՝ իր հնչյունական, բառապաշարային և քերականական առանձնահատկություններով։ Այսպիսի լեզվաբանական աշխատությունները կարևոր դեր են ունեցել գրական լեզվի կանոնների բացատրման, լեզվական երևույթների դասակարգման և լեզվի ուսուցման տեսական հիմքերի ձևավորման գործում։ Լեզվի ընդհանուր տեսության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու բառերի կազմությանը, քերականական ձևերին, նախադասության կառուցվածքին, բառապաշարի զարգացմանը և գրավոր խոսքի առանձնահատկություններին՝ նպաստելով լեզվական համակարգի ամբողջական ընկալմանը։ Աշխատությունը կարևոր է նաև հայերենի արևելյան գրական տարբերակի զարգացման պատմության տեսանկյունից, քանի որ նման ուսումնասիրությունները նպաստել են լեզվական գիտելիքների համակարգմանը և գրական լեզվի գիտակցված գործածության տարածմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել հայոց լեզվի պատմությամբ, քերականությամբ և լեզվաբանական մտքի զարգացմամբ հետաքրքրվող ընթերցողների, ուսուցիչների, բանասերների և հետազոտողների համար։ Հրատարակությունը ներկայացնում է տասնիններորդ դարի հայ լեզվաբանական ուսումնասիրությունների կարևոր ուղղություններից մեկը և հնարավորություն է տալիս դիտարկելու արևելահայերենի տեսական նկարագրության ու լեզվական կրթության զարգացման պատմական ընթացքը։
Обновлено. 2026-10-27
Другие предметы
Արաք քաղաքի պատմական հատվածն ու հուշարձանների հորինվածքային առանձնահատկությունները ղաջարական ժամանակաշրջանում (1796-1925 թթ.)
Այս պատմաճարտարապետական ուսումնասիրությունը նվիրված է Արաք քաղաքի պատմական հատվածի և հուշարձանների հորինվածքային առանձնահատկությունների վերլուծությանը Ղաջարական ժամանակաշրջանում (1796–1925 թթ.)։ Աշխատության մեջ ներկայացվում է քաղաքի քաղաքաշինական կառուցվածքի ձևավորման պատմական ընթացքը, տարածական կազմակերպման սկզբունքները և ճարտարապետական միջավայրի էվոլյուցիան տվյալ ժամանակաշրջանի սոցիալ-քաղաքական պայմանների համատեքստում։ Հեղինակը ուսումնասիրում է Ղաջարական Իրանի ճարտարապետական դպրոցի ազդեցությունը Արաք քաղաքի քաղաքային հյուսվածքի, բնակելի և հասարակական շենքերի, կրոնական կառույցների և ինժեներական ենթակառուցվածքների ձևավորման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հուշարձանների հորինվածքային լուծումներին՝ ծավալատարածական կազմակերպմանը, դեկորատիվ համակարգին, շինարարական տեխնիկաներին և տեղական ավանդույթների ու պարսկական ճարտարապետական տարրերի համադրմանը։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են նաև քաղաքային տարածքի փոխակերպումները՝ տնտեսական, վարչական և մշակութային գործոնների ազդեցությամբ, ինչպես նաև ժառանգության պահպանման խնդիրները։ Հետազոտությունը կարևոր ներդրում է ճարտարապետության պատմության, քաղաքաշինության և իրանագիտության ոլորտներում՝ նպաստելով Ղաջարական շրջանի քաղաքային մշակույթի ավելի խորքային ընկալմանը։
Обновлено. 2026-09-04