Актуализация игровых методов в процессе проблемного обучения (на уроках русского языка в школе)

History

Վեպ գաղթականութիւն Հայոց Տրապիզօնի - Աբել Մխիթարեանց 1857 աշխատությունը ներկայացնում է պատմական-գեղարվեստական պատում, որի հիմքում ընկած է Տրապիզոնի հայ բնակչության կյանքը և գաղթի փորձառությունը՝ ընդգծելով 19-րդ դարի միջավայրում ձևավորված սոցիալական, տնտեսական և ազգային ճնշումները, որոնք ստիպել են մարդկանց լքել իրենց հայրենի բնակավայրերը և որոնել նոր գոյության ուղիներ։ Ստեղծագործությունը միավորում է վիպական տարրերը և պատմական հիշողությունը՝ ցույց տալով ոչ միայն գաղթի ֆիզիկական ընթացքը, այլ նաև դրա հոգեբանական ազդեցությունը անհատների և համայնքների վրա, նրանց կորուստները, հույսերը և ինքնության պահպանման պայքարը օտար միջավայրում։ Հեղինակը կենտրոնանում է նաև Տրապիզոնի հայկական համայնքի կենցաղի, ավանդույթների և փոխհարաբերությունների վրա՝ ստեղծելով պատկերավոր նկարագրություն այն աշխարհի, որը աստիճանաբար ենթարկվում է փոփոխությունների և ճնշումների, և այդ համատեքստում գաղթը դառնում է ոչ միայն անհրաժեշտություն, այլև պատմական ճակատագրի դրսևորում։

Mathematics

Աշխատությունը նվիրված է երկչափ անհամասեռ կիսահաղորդչային միջավայրերում էլեկտրոնային ալիքների ցրման տեսական և ֆիզիկական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում էլեկտրոնների ալիքային բնույթն է և այն երևույթները, որոնք առաջանում են, երբ էլեկտրոնային ալիքները տարածվում են տարածականորեն ոչ միատարր հատկություններ ունեցող կիսահաղորդչային համակարգերում։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում է կիսահաղորդչային միջավայրի կառուցվածքային և էլեկտրական անհամասեռությունների ազդեցությունը էլեկտրոնային վիճակների, ալիքների տարածման և ցրման գործընթացների վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում երկչափ համակարգերի առանձնահատկություններին, որտեղ էլեկտրոնների շարժումը սահմանափակված է տարածության երկու չափումներով, ինչի հետևանքով կարող են ի հայտ գալ ցրման և քվանտային երևույթների յուրահատուկ օրինաչափություններ։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել էլեկտրոնային ալիքների ցրման հավանականությունը, ցրման ամպլիտուդը, անկյունային բաշխումը և տարբեր տեսակի անհամասեռությունների ազդեցությունը այդ բնութագրերի վրա։ Կարևորվում է նաև նյութի ներքին պոտենցիալի, լիցքային կենտրոնների, կառուցվածքային խախտումների և այլ տեղային փոփոխությունների դերը էլեկտրոնների շարժման վրա։ Տեսական վերլուծության միջոցով հնարավոր է կառուցել մաթեմատիկական մոդելներ, որոնք նկարագրում են էլեկտրոնային ալիքների տարածումը և ցրումը ոչ միատարր կիսահաղորդչային միջավայրերում։ Ուսումնասիրությունը կարող է հիմնվել քվանտային մեխանիկայի, ալիքների ցրման տեսության և պինդ մարմնի ֆիզիկայի մեթոդների վրա՝ բացահայտելու համար ցրման գործընթացների կախվածությունը նյութի կառուցվածքային և էլեկտրական պարամետրերից։ Հատուկ հետաքրքրություն են ներկայացնում այն դեպքերը, երբ միջավայրի անհամասեռությունները համադրելի են էլեկտրոնային ալիքի երկարության հետ, քանի որ այդ պայմաններում կարող են առաջանալ ինտերֆերենցիոն, ռեզոնանսային և այլ քվանտային ազդեցություններ։ Աշխատանքի կարևոր ուղղություններից է նաև էլեկտրոնների շարժունակության և տրանսպորտային հատկությունների վրա ցրման գործընթացների ազդեցության ուսումնասիրությունը։ Էլեկտրոնային ալիքների ցրման առանձնահատկությունների իմացությունը կարևոր է միկրո- և նանոէլեկտրոնային սարքերի, երկչափ էլեկտրոնային համակարգերի, կիսահաղորդչային հետերոկառուցվածքների և քվանտային սարքավորումների ֆիզիկական հատկությունները հասկանալու համար։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են նպաստել այնպիսի կիսահաղորդչային կառուցվածքների նախագծմանը, որոնցում հնարավոր է վերահսկել էլեկտրոնների տարածումն ու տրանսպորտը՝ կառավարելով նյութի երկրաչափական և էլեկտրական անհամասեռությունները։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել պինդ մարմնի ֆիզիկայի, քվանտային ֆիզիկայի, կիսահաղորդչային ֆիզիկայի, նանոֆիզիկայի և նյութագիտության մասնագետներին, ինչպես նաև համապատասխան ոլորտների հետազոտողներին և ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը համադրում է քվանտային ալիքների տեսությունը և կիսահաղորդչային միջավայրերի ֆիզիկան՝ բացահայտելու երկչափ անհամասեռ համակարգերում էլեկտրոնների ալիքային տարածման և ցրման օրինաչափությունները և դրանց հնարավոր նշանակությունը ժամանակակից էլեկտրոնային տեխնոլոգիաների համար։

Psychology

Աշխատությունը նվիրված է մանկավարժական բուհերի ուսանողների ուսումնական գործունեության ընթացքում առաջացող սթրեսի հոգեբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ հետխորհրդային ժամանակաշրջանի սոցիալական և կրթական փոփոխությունների համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում ուսանողական սթրեսի առաջացմանը նպաստող գործոններն են՝ ուսումնական ծանրաբեռնվածությունը, գնահատման գործընթացները, մասնագիտական ինքնորոշումը, նոր սոցիալական միջավայրին հարմարվելը և կրթության նկատմամբ պահանջների փոփոխությունը։ Հետխորհրդային շրջանը դիտարկվում է որպես հասարակական վերափոխումների ժամանակաշրջան, որի ընթացքում կրթական համակարգի փոփոխությունները կարող էին նոր պահանջներ և անորոշություններ ստեղծել ուսանողների համար՝ անդրադառնալով նրանց հոգեբանական հարմարվողականության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում սթրեսի և ուսումնական գործունեության արդյունավետության փոխկապակցվածությանը, ներառյալ ուշադրության, հիշողության, մոտիվացիայի, ինքնակարգավորման և առաջադրանքների կատարման վրա հնարավոր ազդեցությունները։ Քննվում են նաև անհատական հոգեբանական տարբերությունները, որոնց պատճառով նույն ուսումնական իրավիճակը տարբեր ուսանողների կողմից կարող է ընկալվել տարբեր աստիճանի լարվածությամբ։ Կարևոր ուղղություն է ապագա մանկավարժների մասնագիտական պատրաստության առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը, քանի որ նրանց կրթական գործընթացը համադրում է տեսական ուսուցումը, հաղորդակցական հմտությունների զարգացումը և մասնագիտական գործունեությանը նախապատրաստվելը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել ուսանողների սոցիալական աջակցության, խմբային հարաբերությունների, դասախոսների հետ հաղորդակցության, ինքնագնահատականի և մասնագիտական սպասումների նշանակությունը։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում սթրեսին հարմարվելու կառուցողական հոգեբանական ռազմավարություններին, ժամանակի կազմակերպման և ուսումնական միջավայրի աջակցության դերին՝ առանց խնդիրը միայն անհատի անձնական առանձնահատկություններով բացատրելու։ Ուսումնասիրությունը կարևորում է նաև բուհական կրթական միջավայրի կազմակերպումը, քանի որ ուսուցման պայմանները, պահանջների հստակությունը և հոգեբանական աջակցության հասանելիությունը կարող են կապված լինել ուսանողների բարեկեցության և կրթական ներգրավվածության հետ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է կրթական հոգեբանության, սթրեսի հոգեբանության և բարձրագույն կրթության մանկավարժության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել ուսանողական սթրեսի ձևավորման հիմնական օրինաչափությունները և կրթական միջավայրում հոգեբանական հարմարվողականությանը նպաստող գործոնները։

Pedagogy

Գիրքը նվիրված է դեռահաս դպրոցականների ստեղծագործական գործունեության խթանմանն ուղղված դրդապատճառների ուսումնասիրությանը և դաստիարակության գործընթացում դրանց ձևավորման առանձնահատկություններին։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են այն հոգեբանամանկավարժական գործոնները, որոնք ազդում են դեռահասների ստեղծագործական ներուժի բացահայտման, ինքնարտահայտման ձգտման և նոր գաղափարներ ստեղծելու կարողությունների զարգացման վրա։ Հեղինակը վերլուծում է ստեղծագործական գործունեության դերը անձի ձևավորման գործընթացում, դեռահասների տարիքային առանձնահատկությունները, հետաքրքրությունների ձևավորման մեխանիզմները և ուսումնական ու դաստիարակչական միջավայրի ազդեցությունը նրանց ստեղծագործական ակտիվության վրա։ Գրքում ներկայացվում են ներքին և արտաքին դրդապատճառների տեսակները, ստեղծագործական նախաձեռնության խթանման պայմանները, ուսուցչի և ընտանիքի դերը, ինչպես նաև կրթական միջավայրի կազմակերպման արդյունավետ եղանակները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն մեթոդներին ու մանկավարժական մոտեցումներին, որոնք նպաստում են սովորողների ինքնուրույնության, երևակայության, քննադատական մտածողության և ստեղծագործական մտածողության զարգացմանը։ Աշխատությունը բացահայտում է դաստիարակության գործընթացում ստեղծագործական կարողությունների ձևավորման կարևորությունը՝ որպես անհատի սոցիալականացման և ինքնազարգացման կարևոր պայման։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել մանկավարժների, հոգեբանների, կրթության ոլորտի մասնագետների, ուսանողների, ինչպես նաև դեռահասների զարգացման և ստեղծագործական ներուժի բացահայտման խնդիրներով հետաքրքրվող հետազոտողների համար։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է արտաքին տնտեսական ցնցումների ազդեցության ուսումնասիրությանը Հայաստանի Հանրապետության տնտեսության զարգացման, կայունության և աճի գործընթացների վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են համաշխարհային և տարածաշրջանային տնտեսական գործընթացների, արտաքին առևտրի փոփոխությունների, միջազգային գների տատանումների, ներդրումային հոսքերի, փոխարժեքային զարգացումների, ֆինանսական շուկաների փոփոխությունների և այլ արտաքին գործոնների ազդեցության մեխանիզմները ՀՀ տնտեսության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում փոքր և բաց տնտեսության առանձնահատկություններին, որոնց պայմաններում արտաքին միջավայրում տեղի ունեցող փոփոխությունները կարող են արագ անդրադառնալ ներքին տնտեսական ակտիվության, արտադրության, սպառման, զբաղվածության, գնաճի և պետական ֆինանսների վրա։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են արտաքին ցնցումների փոխանցման հիմնական ուղիները և դրանց կարճաժամկետ ու երկարաժամկետ հետևանքները՝ ընդգծելով տնտեսության տարբեր ոլորտների և ճյուղերի նկատմամբ ազդեցության տարբերությունները։ Քննարկվում են նաև տնտեսական դիմակայունության բարձրացման, արտաքին ռիսկերի կառավարման և բացասական ազդեցությունների մեղմացման հնարավոր ուղղությունները՝ ներառյալ տնտեսական դիվերսիֆիկացիան, արտաքին շուկաների ընդլայնումը, ներդրումային միջավայրի բարելավումը, ֆինանսական կայունության ապահովումը և արդյունավետ մակրոտնտեսական քաղաքականության իրականացումը։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է ՀՀ տնտեսության զարգացման հեռանկարների գնահատման տեսանկյունից և կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, հետազոտողների, ուսանողների, պետական կառավարման ոլորտի մասնագետների և միջազգային տնտեսական գործընթացներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար՝ հնարավորություն տալով ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու արտաքին տնտեսական միջավայրի փոփոխությունների և դրանց նկատմամբ Հայաստանի տնտեսության զգայունության, հարմարվողականության ու կայունության վերաբերյալ։

Linguistics

Գիրքը ներկայացնում է գրաբարի քերականական ամբողջական համակարգը՝ ընդգրկելով հնչյունաբանությունը, ձևաբանությունը, շարահյուսությունը և բառապաշարային առանձնահատկությունները՝ նպատակ ունենալով ընթերցողին տալ հին հայերենի կառուցվածքի ամբողջական պատկերացում։ Հեղինակը մանրամասն բացատրում է գրաբարի հոլովական և խոնարհական համակարգերը, նախադասության կառուցման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև բառերի ձևափոխման և իմաստային զարգացումների օրինաչափությունները՝ համադրելով տեսական բացատրությունները գործնական օրինակների և վարժությունների հետ։ Աշխատությունում ներառված են նաև դասական եկեղեցական և պատմական տեքստերից հատվածներ, որոնք նպաստում են լեզվի իրական կիրառության ընկալմանը և ընթերցանության հմտությունների զարգացմանը։ Գիրքը հատուկ ուշադրություն է դարձնում գրաբարի և ժամանակակից հայերենի հարաբերություններին՝ ցույց տալով լեզվական շարունակականությունը և պատմական զարգացումը։ Այն նախատեսված է բանասերների, լեզվաբանների, աստվածաբանների, պատմաբանների և գրաբար ուսումնասիրող ուսանողների համար՝ ծառայելով որպես հիմնարար ուսումնական և գիտական աղբյուր հին հայերենի ուսումնասիրության մեջ։