Ակունք. Գիտական հոդվածների ժողովածու – թիվ 3 (9)

Linguistics

Այս լեզվաբանական ուսումնասիրությունը նվիրված է անգլերենում անցողական բայերով ձևավորվող խնդրազուրկ կառույցների վերլուծությանը՝ հայերենի կառուցվածքային առանձնահատկությունների հետ համեմատական դիտարկմամբ։ Աշխատության մեջ քննարկվում են այն դեպքերը, երբ անցողական բայերը չեն պահանջում ուղղակի լրացում և ձևավորում են սեմանտիկորեն ամբողջական, սակայն սինտաքսիկ առումով «խնդրազուրկ» կառույցներ՝ կախված կոնտեքստից, լեքսիկական առանձնահատկություններից կամ պասիվացման գործընթացներից։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նման կառույցների գործառութային-քերականական բնութագրերը, դրանց արտահայտման միջոցները անգլերենում և հայերենում, ինչպես նաև երկու լեզուների միջև առկա կառուցվածքային տարբերություններն ու զուգադրելի հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում թարգմանական խնդիրներին, բայերի վալենտության փոփոխություններին և սինտաքսիկ վերակառուցման մեխանիզմներին։ Աշխատությունը համադրում է համեմատական լեզվաբանության, սինտաքսիսի տեսության և ֆունկցիոնալ քերականության մոտեցումները՝ առաջարկելով լեզվական կառուցվածքների ավելի խորքային ըմբռնում։ Այն օգտակար է լեզվաբանների, անգլերենի մասնագետների, թարգմանիչների և համեմատական քերականության հետազոտողների համար։

Biology

Այս դասագիրքը նվիրված է բուսաբանության հիմունքներին և բույսերի կենսաբանական բազմազանության ուսումնասիրությանը։ Այն ընդգրկում է բույսերի կառուցվածքը, դասակարգումը, աճի և զարգացման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև նրանց փոխազդեցությունը շրջակա միջավայրի հետ։ Գրքում ներկայացվում են՝ Բույսերի բջջային և հյուսվածքային կառուցվածք Արմատ, ցողուն, տերև և դրանց ֆունկցիաները Ծաղկավոր և ոչ ծաղկավոր բույսերի առանձնահատկություններ Բույսերի դասակարգման հիմունքներ Բուսական աշխարհի էկոլոգիական դերը Գիրքը համարվում է դասական ուսումնական աղբյուր բուսաբանության ոլորտում և լայնորեն օգտագործվում է կենսաբանական կրթության մեջ։

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է թռչնաբուծական տնտեսություններում հանդիպող կոլիբակտերիոզի հարուցիչների շիճուկաբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը և տարբեր շիճուկաբանական տիպերի տարածվածության գնահատմանը։ Հետազոտության կենտրոնում Գետամեջի և Լուսակերտի թռչնաֆաբրիկաներում արձանագրված հիվանդության դեպքերի հետ կապված մանրէաբանական նյութի համեմատական ուսումնասիրությունն է՝ նպատակ ունենալով պարզաբանել հարուցչի հակածնային բազմազանությունը և առանձին շիճուկաբանական տարբերակների հնարավոր համաճարակաբանական նշանակությունը։ Քննվում է կոլիբակտերիոզը որպես թռչնաբուծության մեջ կարևոր վարակային խնդիր՝ ուշադրություն դարձնելով հարուցչի կենսաբանական փոփոխականությանը, տարբեր շտամների առանձնահատկություններին և թռչունների օրգանիզմի հետ դրանց փոխազդեցությանը։ Շիճուկաբանական տիպավորումը դիտարկվում է որպես հարուցչի տարբերակման և վարակաբանական իրավիճակի բնութագրման միջոց, որը հնարավորություն է տալիս համեմատել տարբեր տնտեսություններից ստացված տվյալները և գնահատել շրջանառվող տարբերակների կառուցվածքը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում երկու թռչնաֆաբրիկաների տվյալների համադրությանը՝ դրանց միջև հնարավոր ընդհանրություններն ու տարբերությունները բացահայտելու նպատակով։ Աշխատանքում կարող են քննարկվել նաև թռչունների տարիքային խմբերի, պահվածքի պայմանների, արտադրական միջավայրի և սանիտարական վիճակի կապերը հիվանդության տարածման ընդհանուր օրինաչափությունների հետ՝ առանց դրանք դիտարկելու որպես միակ պատճառական գործոններ։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում լաբորատոր ախտորոշման և շիճուկաբանական նույնականացման նշանակության գնահատումը՝ հիվանդության համաճարակաբանական պատկերը ճշգրտելու տեսանկյունից։ Ստացված տվյալների համակարգումը կարող է նպաստել տարբեր ժամանակահատվածներում և տնտեսություններում շրջանառվող հարուցիչների համեմատական ուսումնասիրությանը, ինչպես նաև անասնաբուժական հսկողության համար անհրաժեշտ գիտական տեղեկատվության ձևավորմանը։ Հետազոտությունը կարևոր է թռչնաբուծական տնտեսություններում վարակային հիվանդությունների տարածվածության և հարուցիչների բազմազանության վերաբերյալ պատկերացումները խորացնելու համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է անասնաբուժական մանրէաբանության, շիճուկաբանության, թռչնաբուծության և անասնաբուժական համաճարակաբանության մոտեցումները՝ կոլիբակտերիոզի հարուցիչների շիճուկաբանական կառուցվածքն ու տարածման առանձնահատկությունները բնութագրելու նպատակով։

Other Subjects

Այս հաղորդագրությունը վերաբերում է European Parliament-ում քննարկված քաղաքական գնահատականներին, որտեղ անդրադարձ է կատարվում Azerbaijan-ի վերահսկողության տակ գտնվող Nagorno-Karabakh տարածաշրջանում տեղի ունեցած իրադարձություններին։ Համաձայն հրապարակված դիրքորոշումների՝ որոշ պատգամավորներ և քաղաքական խմբեր բարձրացրել են մտահոգություններ բնակչության զանգվածային տեղահանությունների, հումանիտար իրավիճակի վատթարացման և տարածաշրջանում էթնիկ բնակչության անվտանգության հարցերի վերաբերյալ՝ դրանք բնորոշելով որպես հնարավոր էթնիկ զտումների գործընթացի դրսևորումներ։ Նման հայտարարությունները տեղավորվում են ԵՄ կառույցներում վերջին շրջանում ակտիվացած քննարկումների շրջանակում, որոնք վերաբերում են Հարավային Կովկասում կայունությանը, մարդու իրավունքների պաշտպանությանը և հակամարտության հետևանքների գնահատմանը։ Միաժամանակ պետք է նշել, որ այս թեմայի շուրջ գոյություն ունեն տարբեր քաղաքական և իրավական մեկնաբանություններ, և կողմերը հաճախ ներկայացնում են իրարից տարբեր գնահատականներ՝ կախված իրենց դիվանագիտական դիրքորոշումներից։ Ընդհանուր առմամբ, հարցը շարունակում է մնալ միջազգային քաղաքական քննարկումների և դիվանագիտական օրակարգի զգայուն թեմաներից մեկը։

Agriculture

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում գյուղատնտեսական բերքի ապահովագրության համակարգի հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով ագրարային ոլորտում ռիսկերի կառավարման և պետական աջակցության արդյունավետ մեխանիզմների ձևավորման անհրաժեշտությունը։ Հեղինակը վերլուծում է գյուղատնտեսության վրա ազդող հիմնական ռիսկային գործոնները՝ կլիմայական փոփոխություններ, բնական աղետներ, հիվանդություններ և շուկայի տատանումներ, որոնք պայմանավորում են բերքի կորուստների բարձր մակարդակը։ Գրքում դիտարկվում են գյուղատնտեսական ապահովագրության գործող և հնարավոր մոդելները՝ պետական սուբսիդավորմամբ համակարգեր, մասնավոր ապահովագրական ընկերությունների ներգրավում և խառը մոդելներ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ապահովագրական պոլիսների ձևավորման, ռիսկերի գնահատման և վնասների փոխհատուցման մեխանիզմներին, ինչպես նաև դրանց կիրառման գործնական դժվարություններին ՀՀ պայմաններում։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև միջազգային փորձը՝ գյուղատնտեսական ապահովագրության զարգացած համակարգերի օրինակներով՝ բացահայտելով դրանց կիրառելիությունը Հայաստանի համար։ Աշխատությունը ընդգծում է ապահովագրության դերը գյուղացիական տնտեսությունների ֆինանսական կայունության ապահովման, ներդրումային միջավայրի բարելավման և գյուղատնտեսության զարգացման խթանման գործում։ Այն օգտակար է տնտեսագետների, ագրարային մասնագետների և պետական քաղաքականության մշակման ոլորտի մասնագետների համար։

Law

Աշխատությունը նվիրված է քրեական իրավունքում վաղեմության ինստիտուտի տեսական, իրավական և կիրառական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում այն իրավական ժամանակահատվածների նշանակությունն է, որոնց լրանալը օրենքով նախատեսված պայմաններում կարող է ազդեցություն ունենալ անձին քրեական պատասխանատվության ենթարկելու կամ նշանակված պատժի իրականացման հնարավորության վրա։ Քննվում են վաղեմության ինստիտուտի իրավական բնույթը, նպատակները և դրա տեղը քրեական իրավունքի ընդհանուր համակարգում՝ այն կապելով իրավական որոշակիության, արդարության, պատասխանատվության և քրեական ներգործության նպատակահարմարության սկզբունքների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում վաղեմության ժամկետների տարբերակման չափանիշներին, դրանց հաշվարկման ընդհանուր սկզբունքներին և հանցագործության բնույթի ու ծանրության հետ ունեցած հարաբերակցությանը։ Վերլուծվում են այն իրավական հանգամանքները, որոնք կարող են ազդել ժամկետի ընթացքի վրա, ինչպես նաև վաղեմության կիրառման համար նշանակություն ունեցող տարբեր իրավիճակները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում քրեական պատասխանատվության վաղեմության և դատավճռով նշանակված պատժի կատարման վաղեմության տարբերակումը, քանի որ դրանք իրավական տարբեր փուլերում գործող և ինքնուրույն հետևանքներ առաջացնող կառուցակարգեր են։ Անդրադարձ է կատարվում նաև շարունակվող կամ տևող բնույթ ունեցող արարքների դեպքում ժամկետի սկզբնակետի որոշման տեսական խնդիրներին և հանցակցության պայմաններում վաղեմության կիրառման առանձնահատկություններին։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են այն դեպքերը, որոնց նկատմամբ օրենսդրությունը կարող է նախատեսել վաղեմության ընդհանուր կանոններից բացառություններ կամ հատուկ կարգավորումներ։ Վաղեմության ինստիտուտը վերլուծվում է նաև տուժողների իրավունքների, հանրային շահի և անձի իրավական վիճակի որոշակիության միջև հավասարակշռության տեսանկյունից։ Համեմատական իրավական մոտեցումը կարող է հնարավորություն տալ բացահայտելու տարբեր իրավական համակարգերում վաղեմության ժամկետների սահմանման և կիրառման առանձնահատկությունները։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը ներկայացնում է քրեական իրավունքում ժամանակի իրավական նշանակության կարևոր ուղղություններից մեկը՝ բացահայտելով վաղեմության ժամկետների սահմանման հիմքերը, դրանց կիրառման պայմանները և քրեաիրավական հարաբերությունների վրա առաջացող հետևանքները։