Ակունք. Գիտամեթոդական և ուսումնամեթոդական հոդվածների ժողովածու– թիվ 1 (11)

Literature

James Joyceը 20-րդ դարի մոդեռնիստական գրականության ամենաազդեցիկ ներկայացուցիչներից մեկն է, որի ստեղծագործությունները փոխեցին վեպի կառուցվածքի և լեզվի ավանդական ընկալումը․ նա ծնվել է Իռլանդիայում և իր ստեղծագործական ուղին կապել է Դուբլին քաղաքի հետ, որը դարձավ նրա գրական աշխարհի հիմնական տարածքը՝ թե՛ իրական, թե՛ խորհրդանշական իմաստով․ Ջոյսը առանձնանում է «գիտակցության հոսք» (stream of consciousness) տեխնիկայի կիրառմամբ, որի միջոցով փորձում է հնարավորինս անմիջականորեն ներկայացնել մարդու ներաշխարհը՝ մտքերի, հիշողությունների և զգացմունքների անընդհատ հոսքի ձևով․ նրա ամենահայտնի գործերից են Dubliners պատմվածքների ժողովածուն, որտեղ նա պատկերում է դուբլինցիների հոգեբանական և սոցիալական փակվածությունը, և Ulysses վեպը, որը համարվում է մոդեռնիստական գրականության գլուխգործոցներից մեկը՝ կառուցված Հոմերոսի «Ոդիսականի» կառուցվածքային զուգահեռներով և մեկ օրվա ընթացքում տեղի ունեցող իրադարձությունների միջոցով բացահայտելով մարդու մտքի անսահման բարդությունը․ Ջոյսի լեզուն բազմաշերտ է, հարուստ բառախաղերով, ակնարկներով և մշակութային հղումներով, ինչը նրա ստեղծագործությունները դարձնում է պահանջկոտ, բայց նաև խորքային ընթերցանության նյութ․ ընդհանուր առմամբ, Ջոյսը համարվում է այն հեղինակը, որը գրականությունը տեղափոխեց նոր մակարդակ՝ կենտրոնանալով ոչ թե միայն իրադարձությունների, այլ մարդու ներքին աշխարհի և գիտակցության կառուցվածքի վրա։

Informatics

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է տվյալների հոսքերի վերլուծության խնդիրների ուսումնասիրմանը գծային ծրագրավորման մոդելների շրջանակներում։ Գրքում վերլուծվում են տվյալների հոսքերի ներկայացման, մշակման և օպտիմալ կառավարման մաթեմատիկական մոտեցումները, ինչպես նաև գծային ծրագրավորման մեթոդների կիրառման հնարավորությունները բարդ համակարգերի որոշումների ընդունման գործընթացներում։ Հեղինակը ներկայացնում է օպտիմալացման մոդելների կառուցման սկզբունքները, սահմանափակումների ձևակերպման եղանակները, ալգորիթմական լուծումները և ստացված արդյունքների գնահատման մեթոդները։ Աշխատությունում քննարկվում են տվյալների փոխանցման, ռեսուրսների բաշխման, ցանցային գործընթացների կառավարման և տեղեկատվական համակարգերի արդյունավետության բարձրացման խնդիրները՝ կիրառելով մաթեմատիկական մոդելավորման գործիքներ։ Գիրքը նախատեսված է մաթեմատիկոսների, համակարգային վերլուծաբանների, տվյալների մշակման և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների մասնագետների, տնտեսագետների, հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են օպտիմալացման մեթոդների կիրառմամբ տվյալների հոսքերի կառավարման ոլորտում։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության էներգետիկայի ոլորտում փոքր և միջին ձեռնարկատիրության զարգացման հիմնական խնդիրների ուսումնասիրությանը և դրանց հաղթահարման հնարավոր ուղիների բացահայտմանը։ Հետազոտության շրջանակում փոքր և միջին ձեռնարկատիրությունը դիտարկվում է որպես էներգետիկ համակարգի արդյունավետության բարձրացման, մրցակցության զարգացման, ներդրումների ներգրավման, նոր տեխնոլոգիաների ներդրման և նոր աշխատատեղերի ստեղծման կարևոր գործոն։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են Հայաստանի էներգետիկ ոլորտի զարգացման առանձնահատկությունները, դրա կառուցվածքը և այն տնտեսական ու ինստիտուցիոնալ պայմանները, որոնցում գործում են փոքր և միջին ձեռնարկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ձեռնարկությունների գործունեության վրա ազդող ֆինանսական, հարկային, իրավական և վարչական գործոններին, ինչպես նաև ներդրումային ռեսուրսների հասանելիության, վարկավորման և պետական աջակցության խնդիրներին։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է էներգետիկ շուկայում փոքր և միջին ձեռնարկությունների մրցունակության գնահատումը և այն խոչընդոտների բացահայտումը, որոնք սահմանափակում են դրանց ընդլայնումն ու նոր շուկաներ մուտք գործելու հնարավորությունները։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև էներգախնայողության, վերականգնվող էներգետիկայի և ժամանակակից էներգետիկ տեխնոլոգիաների զարգացման գործում փոքր ու միջին բիզնեսի հնարավոր դերակատարությանը։ Այս համատեքստում կարևորվում է նորարարական լուծումների կիրառումը, մասնավոր ներդրումների խթանումը և էներգետիկ ոլորտում ձեռնարկատիրական նախաձեռնությունների համար բարենպաստ միջավայրի ձևավորումը։ Հետազոտության ընթացքում վերլուծվում են ոլորտի առկա խնդիրներն ու զարգացման միտումները՝ նպատակ ունենալով առաջարկել այնպիսի տնտեսական և կազմակերպական մեխանիզմներ, որոնք կարող են նպաստել փոքր և միջին ձեռնարկությունների գործունեության ընդլայնմանը։ Առաջարկվող մոտեցումները կարող են ներառել պետական աջակցության կատարելագործում, ֆինանսավորման հասանելիության բարձրացում, կարգավորող միջավայրի բարելավում, ներդրումային խոչընդոտների նվազեցում և ձեռնարկությունների տեխնոլոգիական արդիականացման խթանում։ Աշխատությունը կարևոր է Հայաստանի էներգետիկ անվտանգության և տնտեսական զարգացման տեսանկյունից, քանի որ ոլորտում գործող փոքր և միջին ձեռնարկությունների ակտիվացումը կարող է նպաստել շուկայի դիվերսիֆիկացմանը, տեղական արտադրության և ծառայությունների զարգացմանը, էներգաարդյունավետության բարձրացմանը և մրցակցային միջավայրի ձևավորմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, էներգետիկայի ոլորտի մասնագետների, պետական կառավարման ներկայացուցիչների, ձեռնարկատերերի և փոքր ու միջին բիզնեսի զարգացման խնդիրներով հետաքրքրվող հետազոտողների համար։

Law

Այս ռեֆերատը վերաբերում է հարկային իրավունքին, որը իրավունքի ճյուղ է և կարգավորում է պետության և հարկ վճարողների միջև ձևավորվող հարաբերությունները՝ կապված հարկերի սահմանման, հաշվարկման, վճարման և վերահսկման գործընթացների հետ։ Հարկային իրավունքի հիմնական նպատակն է ապահովել պետական բյուջեի կայուն եկամուտների ձևավորումը, ինչպես նաև ստեղծել արդար և կանխատեսելի հարկային համակարգ, որը կկարգավորի տնտեսական գործունեությունը և կնպաստի երկրի սոցիալ-տնտեսական զարգացմանը։ Հարկերը պարտադիր և անհատույց վճարներ են, որոնք գանձվում են ֆիզիկական և իրավաբանական անձանցից օրենքով սահմանված կարգով, և դրանք հանդիսանում են պետական ֆինանսական համակարգի հիմնական աղբյուրը։ Հարկային իրավունքի շրջանակներում սահմանվում են հարկերի տեսակները, հարկ վճարողների իրավունքներն ու պարտականությունները, հարկային մարմինների լիազորությունները, ինչպես նաև հարկային վերահսկողության և պատասխանատվության մեխանիզմները։ Հարկային համակարգը ներառում է ուղղակի հարկեր, որոնք գանձվում են եկամուտներից կամ ունեցվածքից, և անուղղակի հարկեր, որոնք ներառված են ապրանքների և ծառայությունների գների մեջ, օրինակ՝ ավելացված արժեքի հարկը։ Հարկային իրավունքի կարևոր սկզբունքներից են օրինականությունը, հավասարությունը, արդարությունը և կանխատեսելիությունը, որոնք ապահովում են համակարգի արդյունավետ և թափանցիկ գործունեությունը։ Այս ոլորտը նաև կարևոր դեր ունի տնտեսական քաղաքականության իրականացման մեջ, քանի որ հարկային գործիքների միջոցով պետությունը կարող է խթանել կամ սահմանափակել որոշ տնտեսական գործընթացներ։ Այսպիսով, հարկային իրավունքը հանդիսանում է պետական ֆինանսական համակարգի հիմնարար բաղադրիչ և ապահովում է պետության և հասարակության տնտեսական հարաբերությունների իրավական կարգավորումը։

Culture

Այս հաշվետվությունը ներկայացնում է Կովկասի Գեղեցիկ արվեստների խրախուսման ընկերության գործունեության տարեկան կամ մի քանի տարվա ամփոփ պատկերը՝ ընդգրկելով կազմակերպության մշակութային նախաձեռնությունները, կազմակերպված ցուցահանդեսները, կրթական ծրագրերը, ֆինանսական հաշվետվությունները, անդամակցության տվյալները և արվեստի զարգացմանն ուղղված ծրագրերը։ Հրատարակությունը մանրամասն արտացոլում է ընկերության դերը Թիֆլիսի և ամբողջ Կովկասի գեղարվեստական կյանքի ձևավորման գործում՝ ներկայացնելով տեղացի և արտասահմանյան նկարիչների մասնակցությամբ իրականացված միջոցառումները, երիտասարդ արվեստագետների աջակցության նախաձեռնությունները, արվեստի դպրոցների գործունեությունը և մշակութային համագործակցության ուղղությունները։ Այն կարևոր սկզբնաղբյուր է արվեստի պատմության, մշակութային կազմակերպությունների գործունեության և տարածաշրջանի գեղարվեստական կյանքի ուսումնասիրության համար՝ հնարավորություն տալով պատկերացում կազմել XIX դարի վերջին և XX դարի սկզբին Կովկասում կերպարվեստի զարգացման, հասարակական նախաձեռնությունների և մշակութային միջավայրի ձևավորման մասին։

Law

Աշխատությունը նվիրված է 19-րդ դարի երկրորդ կեսի արևելահայ հասարակական-քաղաքական և իրավական մտքի զարգացման առանձնահատկությունների, գաղափարական ուղղությունների և ազատական աշխարհայացքի ձևավորման պատմական նախադրյալների ուսումնասիրությանը։ Հեղինակը անդրադառնում է այն ժամանակաշրջանին, երբ արևելահայ հասարակությունը գտնվում էր քաղաքական, սոցիալական և մշակութային նշանակալի փոփոխությունների փուլում, իսկ ազգային մտավորականության շրջանում աստիճանաբար տարածվում էին ազատության, իրավահավասարության, սահմանադրականության, քաղաքացիական իրավունքների և հասարակական առաջընթացի գաղափարները։ Ուսումնասիրության առանցքում են ազատական գաղափարախոսության ձևավորման գործընթացները, եվրոպական և ռուսական հասարակական-քաղաքական մտքի ազդեցությունը հայ մտավորականության վրա, ինչպես նաև ազգային ինքնագիտակցության վերելքի և իրավական մտածողության զարգացման փոխկապակցվածությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում անհատի ազատության, օրենքի գերակայության, պետական իշխանության սահմանափակման, հասարակական կառավարման բարեփոխումների և քաղաքացիական հասարակության ձևավորման վերաբերյալ գաղափարական մոտեցումներին։ Քննարկվում են արևելահայ առաջադեմ մտածողների հայացքները հասարակության ժողովրդավարացման, կրթության տարածման, ազգային իրավունքների պաշտպանության և սոցիալական արդարության հաստատման հարցերի շուրջ։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու այն մասին, թե ինչպես էին ազատական գաղափարները ներթափանցում հայ հասարակական կյանք, ինչպիսի հակասությունների էին հանդիպում ավանդական հասարակական հարաբերությունների պայմաններում և ինչ դեր էին կատարում ազգային քաղաքական մտածողության արդիականացման գործընթացում։ Կարևորվում է նաև ժամանակաշրջանի հասարակական-քաղաքական հրապարակախոսության, իրավական քննարկումների և մտավորական բանավեճերի նշանակությունը նոր գաղափարների տարածման գործում։ Ուսումնասիրությունը լուսաբանում է ազատական իրավաքաղաքական մտքի կապը ազգային ազատագրական ձգտումների, հասարակական ինքնակազմակերպման և հայ ժողովրդի քաղաքական ապագայի վերաբերյալ պատկերացումների հետ։ Ներկայացվող հիմնախնդիրները դիտարկվում են պատմական իրադարձությունների, Ռուսական կայսրության քաղաքական ու իրավական համակարգի և արևելահայ հասարակության ներքին զարգացման համատեքստում։ Աշխատությունն ունի պատմագիտական, իրավագիտական և քաղաքագիտական նշանակություն՝ նպաստելով հայ հասարակական մտքի զարգացման օրինաչափությունների, ազատական գաղափարների պատմական արմատների և ազգային իրավաքաղաքական ավանդույթների առավել խորքային ընկալմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, իրավագետների, քաղաքագետների, հասարակական մտքի պատմությունն ուսումնասիրող հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և հայ քաղաքական գաղափարախոսության պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։