Ալ-Մակրիզիի Kitāb Al-Sulūk երկը Կիլիկյան Հայաստանի 1250-1310թթ. պատմության սկզբնաղբյուր (աղբյուրագիտական քննություն)

Other Subjects

Հրատարակությունը 1975 թվականին կազմված հանձնարարական մատենագիտական նյութ է, որի նպատակն է ընթերցողներին ուղղորդել բանվորական աշխատանքի, աշխատավոր մարդու հասարակական դերի, մասնագիտական գործունեության և աշխատանքային մշակույթի վերաբերյալ գրականության ընտրության հարցում։ Երկրորդ պրակը շարունակում է համապատասխան թեմատիկ շարքը՝ ներկայացնելով գրքեր, հոդվածներ, ակնարկներ և այլ տպագիր նյութեր, որոնք տվյալ ժամանակաշրջանի գաղափարական ու սոցիալ-մշակութային միջավայրում լուսաբանում էին բանվոր դասակարգի գործունեությունը և աշխատանքի հասարակական նշանակությունը։ Նյութերի ընտրության մեջ կարող են արտացոլվել արդյունաբերական արտադրության զարգացումը, տարբեր մասնագիտությունների ներկայացուցիչների աշխատանքային փորձը, արտադրական կոլեկտիվների գործունեությունը, մասնագիտական հմտությունների կատարելագործումը և աշխատանքի նկատմամբ պատասխանատու վերաբերմունքի ձևավորումը։ Հանձնարարական բնույթը նշանակում է, որ մատենագիտական ցանկը նախատեսված է ոչ միայն համապատասխան հրապարակումները գրանցելու, այլև որոշակի ընթերցողական շրջանակի համար առավել օգտակար գրականությունը առանձնացնելու և թեմատիկ ընթերցանությունը կազմակերպելու նպատակով։ Այն կարող էր կիրառվել գրադարանների տեղեկատվական և մշակութային աշխատանքում՝ թեմատիկ ցուցահանդեսների, գրականության տեսությունների, ընթերցողական քննարկումների և այլ միջոցառումների կազմակերպման ժամանակ։ Պատմական տեսանկյունից հրատարակությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու, թե խորհրդային շրջանում աշխատանքի և բանվորական մասնագիտությունների մասին ինչպիսի պատկերացումներ էին տարածվում գրականության միջոցով և ինչպիսի արժեքներ էին ընդգծվում աշխատավոր մարդու կերպարի ներկայացման ժամանակ։ Այն կարող է տեղեկություններ պարունակել նաև տվյալ ժամանակաշրջանի արդյունաբերական կյանքի, արտադրական հարաբերությունների և աշխատանքային կոլեկտիվների մասին գրականության շրջանակի վերաբերյալ։ Մատենագիտական տեսանկյունից կարևոր են նյութերի ընտրության, դասակարգման և ընթերցողին ներկայացնելու սկզբունքները, որոնք արտացոլում են 1970-ական թվականների հանձնարարական մատենագիտության գործառույթներն ու մեթոդական առանձնահատկությունները։ Նման աղբյուրների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս վերականգնելու ոչ միայն ժամանակաշրջանի հրատարակչական և գրադարանային գործունեության պատկերը, այլև հասկանալու աշխատանքի թեմայի տեղը խորհրդային հասարակական ու մշակութային դիսկուրսում։ Ընդհանուր առմամբ հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում մատենագիտության, գրադարանագիտության, աշխատանքի պատմության և խորհրդային շրջանի սոցիալ-մշակութային պատմության ուսումնասիրության համար։

Mathematics

Գիրքը թվաբանության ուսուցման համար նախատեսված ծավալուն ուսումնական աշխատություն է, որը կարող էր կիրառվել դպրոցական կրթության ընթացքում մաթեմատիկական գիտելիքներ փոխանցելու և հաշվարկային հմտություններ զարգացնելու նպատակով։ Թվաբանության դասագրքերին բնորոշ նյութերը ներառում են թվերի ներկայացման և հատկությունների ուսումնասիրությունը, թվաբանական գործողությունների կանոնները, թվային հարաբերությունները և տարբեր տեսակի հաշվարկային խնդիրներ։ Այսպիսի աշխատությունները նպաստում էին սովորողների տրամաբանական մտածողության, ճշգրտության և գործնական հաշվարկներ կատարելու կարողությունների զարգացմանը։ Հրատարակության կապը Խալիպյան ուսումնարանի տպարանի հետ այն դարձնում է հետաքրքրական հայ կրթական հաստատությունների և ուսումնական գրականության պատմության տեսանկյունից։ Այն կարող է օգտագործվել XIX դարի հայ դպրոցներում մաթեմատիկայի դասավանդման, հայերեն գիտական ու մաթեմատիկական բառապաշարի ձևավորման և կրթական հրատարակչության զարգացման ուսումնասիրության համար։

Linguistics

Լեզվաբանական և արևելագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է հին թաբարի լեզվի լեզվական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ Ղուրանի հին թաբարիերեն թարգմանության ձեռագրի հիման վրա։ Քննության են առնվում թաբարի լեզվի պատմական զարգացման նախադրյալները, դրա տեղը իրանական լեզուների համակարգում և միջնադարյան գրավոր հուշարձանների նշանակությունը լեզվի վաղ շրջանի առանձնահատկությունների բացահայտման համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ուսումնասիրվող ձեռագրի հնչյունաբանական, ձևաբանական, շարահյուսական և բառապաշարային բնութագրերին, ինչպես նաև լեզվական հնագույն ձևերի պահպանման ու փոփոխության հնարավոր դրսևորումներին։ Վերլուծվում են գոյականական և բայական համակարգերի կառուցվածքը, քերականական ձևերի գործածությունը, նախադասությունների կազմության սկզբունքները և բառերի իմաստային առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են Ղուրանի արաբերեն բնագրի և թաբարիերեն թարգմանության փոխհարաբերությունները, կրոնական հասկացությունների փոխանցման եղանակները, թարգմանական համարժեքների ընտրությունը և արաբերենի հնարավոր ազդեցությունը ձեռագրի լեզվի վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են հին թաբարիի և իրանական այլ լեզուների պատմահամեմատական առնչությունները, բարբառային առանձնահատկությունները և ձեռագրական աղբյուրների լեզվաբանական վերլուծության մեթոդները։ Անդրադարձ է կատարվում կրոնական թարգմանական գրականության նշանակությանը լեզվական պատմության վերականգնման, միջնադարյան գրավոր մշակույթի ուսումնասիրման և տարածաշրջանային լեզվական փոխազդեցությունների բացահայտման համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել իրանագիտության, պատմական լեզվաբանության, ձեռագրագիտության, արևելյան լեզուների պատմության և Ղուրանի թարգմանությունների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում բաժնետոմսերի նախնական հրապարակային առաջարկի՝ IPO-ի իրականացման հիմնական ուղիների և մեխանիզմների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն գործընթացն է, որի միջոցով ընկերությունը առաջին անգամ իր բաժնետոմսերը առաջարկում է լայն շրջանակի ներդրողների՝ կապիտալի շուկայից ֆինանսական միջոցներ ներգրավելու և հետագայում արժեթղթերի շուկայում հանրային ընկերության կարգավիճակ ձեռք բերելու նպատակով։ Հայաստանի ֆոնդային շուկայի համատեքստում IPO-ի գործընթացը ներառում է մի շարք փոխկապակցված փուլեր՝ համապատասխան ներդրումային ընկերության կամ տեղաբաշխողի ընտրություն, ընկերության ֆինանսական և իրավական վիճակի նախապատրաստում, անհրաժեշտ փաստաթղթերի կազմում, ազդագրի պատրաստում և դրա գրանցման գործընթաց, ներդրումային առաջարկի ներկայացում, բաժնետոմսերի գնագոյացում, տեղաբաշխում և հետագա առևտրի կազմակերպում։ Հայաստանի ֆոնդային բորսան հրապարակային դառնալու գործընթացի հիմնական քայլերի շարքում առանձնացնում է տեղաբաշխող ներդրումային ընկերության ընտրությունը, փաստաթղթերի համապատասխանության ստուգումը, IPO-ի ներկայացման արշավը, բաժնետոմսի առաջարկվող գնի որոշումը և առաջնային հրապարակային առաջարկի իրականացումը։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է նաև IPO-ի իրավական կարգավորման ուսումնասիրությունը, քանի որ Հայաստանում արժեթղթերի հրապարակային առաջարկը ենթարկվում է հատուկ պահանջների, իսկ հրապարակային առաջարկի իրականացման համար, որպես ընդհանուր կանոն, անհրաժեշտ է Կենտրոնական բանկի կողմից գրանցված և հրապարակված ազդագիր։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև IPO-ի կազմակերպման տարբեր մոդելներին, տեղաբաշխման եղանակներին, ներդրողների ներգրավման ձևերին, բաժնետոմսերի գնագոյացման սկզբունքներին և ընկերության՝ ֆոնդային բորսայում ցուցակման առանձնահատկություններին։ Հատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել Հայաստանի շուկայի սահմանափակ չափին, ներդրողների շրջանակի ընդլայնման անհրաժեշտությանը, ընկերությունների ֆինանսական թափանցիկությանը և կորպորատիվ կառավարման կատարելագործմանը, քանի որ այս գործոնները էական նշանակություն ունեն IPO-ի հաջող իրականացման համար։ Թեման կարևոր է նաև Հայաստանի կապիտալի շուկայի զարգացման տեսանկյունից․ IPO-ն ընկերություններին հնարավորություն է տալիս ֆինանսավորում ներգրավել հանրությունից, բարձրացնել շուկայական ճանաչելիությունը և ձևավորել բաժնետոմսերի համար ավելի իրացվելի շուկա։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետներին, ֆինանսիստներին, ներդրումային ընկերությունների մասնագետներին, բորսայական շուկայի մասնակիցներին, ձեռնարկությունների ղեկավարներին, հետազոտողներին և ֆինանսական ոլորտի ուսանողներին՝ հնարավորություն տալով հասկանալու Հայաստանի Հանրապետությունում բաժնետոմսերի նախնական հրապարակային առաջարկի կազմակերպման ընթացակարգերը, դրա իրավական և տնտեսական հիմքերը, հնարավոր խոչընդոտներն ու զարգացման հեռանկարները։

Economics

Այս աշխատությունը վերաբերում է Հայաստանի Հանրապետությունում վարկային քաղաքականության բարելավման և սինդիկացված վարկավորման զարգացման ուղիների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով ֆինանսական համակարգի արդյունավետության բարձրացման, ռիսկերի բաշխման և ներդրումային կարողությունների ընդլայնման փոխկապակցված խնդիրները։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է վերլուծել վարկային քաղաքականության ներկայիս վիճակը, բացահայտել դրա հիմնական սահմանափակումները և առաջարկել մեխանիզմներ՝ սինդիկացված վարկավորման ինստիտուտի զարգացման համար։ Ուսումնասիրվում են բանկային համակարգի վարկային պորտֆելի կառուցվածքը, վարկային ռիսկերի կառավարման մեթոդները, տոկոսադրույքների ձևավորման գործոնները, ինչպես նաև կենտրոնական բանկի կարգավորող քաղաքականության ազդեցությունը վարկավորման գործընթացների վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սինդիկացված վարկերի էությանը՝ որպես մի քանի ֆինանսական հաստատությունների կողմից համատեղ տրամադրվող խոշոր վարկերի ձև, որոնք թույլ են տալիս նվազեցնել առանձին բանկերի ռիսկերը և ապահովել խոշոր ներդրումային նախագծերի ֆինանսավորում։ Աշխատությունը նաև դիտարկում է միջազգային փորձը սինդիկացված վարկավորման ոլորտում և դրա կիրառելիությունը Հայաստանի ֆինանսական շուկայի պայմաններում՝ հաշվի առնելով բանկային համակարգի կառուցվածքային առանձնահատկությունները և կապիտալի շուկայի սահմանափակ զարգացումը։ Միաժամանակ վերլուծվում են վարկային քաղաքականության բարելավման ուղղությունները՝ իրավական կարգավորման կատարելագործում, ֆինանսական գործիքների դիվերսիֆիկացում և բանկերի միջև համագործակցության ընդլայնում։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր ներդրում է ֆինանսական տնտեսագիտության ոլորտում՝ նպաստելով ՀՀ վարկային քաղաքականության արդյունավետության բարձրացմանը և սինդիկացված վարկավորման ինստիտուտի զարգացմանը։

History

Աշխատությունը ներկայացնում է միջնադարյան հայ պատմագրության կարևոր սկզբնաղբյուրներից մեկի թարգմանական և գիտական հրատարակությունը՝ նվիրված VIII դարի Հայաստանի և հարակից տարածաշրջանների քաղաքական, ռազմական, հասարակական ու կրոնական զարգացումներին։ Պատմական շարադրանքի առանցքում արաբական տիրապետության հաստատման և ամրապնդման պայմաններում հայկական իշխանական տների, եկեղեցու և բնակչության դրությունն է, ինչպես նաև տեղի քաղաքական ուժերի հարաբերությունները խալիֆայության վարչական համակարգի հետ։ Հեղինակի պատմական պատումը կարևոր տեղեկություններ է հաղորդում հայ-արաբական հարաբերությունների, հարկային ու վարչական քաղաքականության, իշխանական վերնախավի դիրքի և տարբեր ժամանակաշրջաններում տեղի ունեցած դիմադրությունների վերաբերյալ։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի VIII դարի հայկական ապստամբական շարժումների նկարագրությունը, որի միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել տեղի ազնվականության քաղաքական նպատակները, ներքին հակասությունները և արտաքին ուժերի հետ հարաբերությունները։ Պատմական իրադարձությունները ներկայացվում են միջնադարյան քրիստոնեական աշխարհընկալմանը բնորոշ մեկնաբանական համակարգում, որտեղ քաղաքական զարգացումները հաճախ իմաստավորվում են բարոյական, կրոնական և աստվածաբանական պատկերացումների միջոցով։ Այդ հանգամանքը նյութը կարևոր է դարձնում ոչ միայն քաղաքական պատմության, այլև միջնադարյան հայ հասարակության մտավոր աշխարհի ուսումնասիրության համար։ Շարադրանքում զգալի տեղ են զբաղեցնում հայկական իշխանական տների գործունեությունը, եկեղեցական գործիչները, ռազմական հակամարտությունները և Հայաստանի տարբեր շրջաններում տեղի ունեցած իրադարձությունները։ Միաժամանակ աղբյուրը հնարավորություն է տալիս դիտարկել Հայաստանը ավելի լայն տարածաշրջանային միջավայրում՝ Բյուզանդական կայսրության, Արաբական խալիֆայության և Հարավային Կովկասի քաղաքական գործընթացների փոխկապակցվածության շրջանակում։ Հատուկ արժեք ունի նաև պատմական աշխատության մեջ պահպանված նամակագրական և վավերագրական բնույթի նյութը, որն ընդլայնում է ժամանակաշրջանի գաղափարական ու քաղաքական հարաբերությունների վերաբերյալ պատկերացումները։ Թարգմանությունն ու գիտական մեկնաբանությունները նպաստում են բնագրում հանդիպող անձանց, տեղանունների, պատմական իրադարձությունների և հասկացությունների նույնականացմանն ու ժամանակագրական համատեքստի պարզաբանմանը։ Ընդհանուր առմամբ հրատարակությունը կարևոր աղբյուրագիտական նշանակություն ունի վաղ միջնադարյան Հայաստանի պատմության, հայ-արաբական հարաբերությունների և հայկական պատմագրական ավանդույթի ուսումնասիրության համար՝ հնարավորություն տալով VIII դարի իրադարձությունները դիտարկել ժամանակակցին մոտ հայ պատմագրական ընկալման տեսանկյունից։