Ալեքսանդր Մյասնիկյան: Կենսամատենագիտություն 1956-2011

Law

Աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից պետության սոցիալ-տնտեսական և բնապահպանական գործառույթների տեսական հիմքերի, էության և գործառնական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ հատուկ շեշտադրելով Հայաստանի Հանրապետության օրինակով դրանց իրականացման հիմնախնդիրները։ Հեղինակը վերլուծում է պետության դերը սոցիալական արդարության ապահովման, տնտեսական զարգացման կարգավորման, հանրային ծառայությունների կազմակերպման և շրջակա միջավայրի պահպանության ոլորտներում՝ ընդգծելով պետական քաղաքականության բազմագործառութային բնույթը։ Գրքում դիտարկվում են սոցիալ-տնտեսական գործառույթների հիմնական ուղղությունները՝ զբաղվածության քաղաքականություն, եկամուտների վերաբաշխում, առողջապահության և կրթության համակարգերի զարգացում, ինչպես նաև դրանց արդյունավետության վրա ազդող ինստիտուցիոնալ և կառուցվածքային գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բնապահպանական գործառույթներին՝ ներառյալ բնական ռեսուրսների կայուն օգտագործումը, էկոլոգիական անվտանգության ապահովումը, կլիմայական փոփոխությունների ազդեցության մեղմումը և պետական կարգավորման մեխանիզմները։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև ՀՀ-ում այս գործառույթների իրականացման ընթացքում առաջացող հիմնախնդիրները՝ կապված կառավարման արդյունավետության, օրենսդրական դաշտի կատարելագործման, ֆինանսական սահմանափակումների և հասարակական մասնակցության մակարդակի հետ։ Աշխատությունը ներկայացնում է զարգացման հնարավոր ուղիներ և քաղաքականության բարելավման առաջարկներ՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել պետական կառավարման արդյունավետությունը և ապահովել կայուն զարգացում։

Pedagogy

Աշխատությունը նվիրված է հանրակրթական հաստատություններում մանկավարժական խորհրդատվության կազմակերպման տեսական, մեթոդական և գործնական հիմքերի ուսումնասիրությանը՝ այն դիտարկելով որպես ուսուցման, դաստիարակության և սովորողների անհատական զարգացմանն աջակցող մասնագիտական գործունեություն։ Հետազոտության առանցքում խորհրդատվական աշխատանքի արդյունավետ իրականացման համար անհրաժեշտ մանկավարժական, հոգեբանական, կազմակերպական և հաղորդակցական պայմանների բացահայտումն է։ Քննվում է ուսուցչի, սովորողի, ծնողի, դասղեկի, դպրոցի ղեկավարության և աջակցող մասնագետների համագործակցության նշանակությունը՝ ընդգծելով, որ խորհրդատվությունը առավել արդյունավետ է, երբ այն իրականացվում է փոխադարձ վստահության, հարգանքի, գաղտնիության, անհատական մոտեցման և կառուցողական հաղորդակցության սկզբունքներով։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում սովորողների կրթական դժվարությունների, ուսումնական մոտիվացիայի, դպրոցական միջավայրին հարմարվելու, միջանձնային հարաբերությունների և մասնագիտական կողմնորոշման հետ կապված հարցերի ժամանակին բացահայտմանը։ Ներկայացվում են խորհրդատվական աշխատանքի հիմնական միջոցներն ու ձևերը՝ անհատական և խմբային զրույցները, դիտարկումը, մանկավարժական իրավիճակների վերլուծությունը, հարցազրույցը, հետադարձ կապը, ծնողների հետ խորհրդատվական հանդիպումները և մասնագետների միջև համագործակցությունը։ Կարևորվում է սովորողի տարիքային և անհատական առանձնահատկությունների հաշվառումը, քանի որ նույն խնդրի դեպքում կիրառվող մանկավարժական մոտեցումները կարող են տարբեր լինել՝ կախված երեխայի զարգացման մակարդակից, կրթական կարիքներից և սոցիալական միջավայրից։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ներառական կրթական միջավայրում խորհրդատվության նշանակությանը, որտեղ անհրաժեշտ է հաշվի առնել սովորողների կրթական կարիքների բազմազանությունը և ապահովել նրանց լիարժեք մասնակցությունը դպրոցական կյանքին։ Ուսուցչի խորհրդատվական կարողությունները դիտարկվում են որպես մասնագիտական կոմպետենտության բաղադրիչ՝ ներառելով ակտիվ լսելու, խնդիրները ճանաչելու, համապատասխան մանկավարժական աջակցություն ընտրելու, համագործակցություն կազմակերպելու և աշխատանքի արդյունքները գնահատելու հմտությունները։ Միաժամանակ սահմանազատվում են մանկավարժական խորհրդատվության և մասնագիտացված հոգեբանական կամ այլ մասնագիտական աջակցության գործառույթները՝ կարևորելով անհրաժեշտության դեպքում համապատասխան մասնագետների ներգրավումը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը ներկայացնում է խորհրդատվությունը որպես հանրակրթական համակարգում աջակցող կրթական միջավայրի ձևավորման կարևոր մեխանիզմ, որը նպաստում է սովորողի կրթական առաջընթացին, ուսուցիչ-սովորող և դպրոց-ընտանիք համագործակցության ամրապնդմանը, խնդիրների վաղ բացահայտմանը և կրթական գործընթացի արդյունավետ կազմակերպմանը։

Other Subjects

Հայաստանում «նոր գրքերի» մասին ինֆորմացիոն ցանկերը սովորաբար ներկայացվում են որպես մատենագիտական կամ գրադարանային տեղեկատուներ, որտեղ համակարգված ձևով ամփոփվում են տարբեր հրատարակչությունների նոր լույս տեսած աշխատությունները։ Այդպիսի ցանկերի հիմնական նպատակն է ընթերցողներին, գրադարաններին և հետազոտողներին տրամադրել արագ կողմնորոշվելու հնարավորություն ժամանակակից գրական հոսքերում՝ ընդգրկելով գիտական, գեղարվեստական, ուսումնական և տեղեկատու բնույթի հրատարակություններ։ Օրինակ՝ Հայաստանում ակտիվորեն գործում են պարբերական «Նոր գիրք» նախագծերը, որտեղ յուրաքանչյուր շաբաթ կամ ամիս ներկայացվում են նոր հրատարակություններ տարբեր ոլորտներից՝ գրականություն, պատմություն, հասարակագիտություն, արվեստ և գիտություն, ինչը թույլ է տալիս հետևել հրատարակչական գործընթացների ընթացիկ զարգացումներին և գրքային շուկայի միտումներին ։ Բացի այդ, մատենագիտական ցանկերի ավելի մասնագիտական ձևաչափերը, որոնք պատրաստվում են գրադարանային և գիտական հաստատությունների կողմից, ընդգրկում են նաև գրքերի ամբողջական տվյալներ՝ հեղինակ, վերնագիր, հրատարակության վայր, տարեթիվ և թեմատիկ դասակարգում, ինչը նպաստում է գիտական տեղեկատվության համակարգմանն ու որոնելիության բարձրացմանը ։ Նման տեղեկատուները կարևոր դեր ունեն ազգային գրադարանային համակարգում՝ ապահովելով նոր գրականության մատչելիությունը և աջակցելով կրթական ու գիտական գործընթացներին, ինչպես նաև նպաստելով ընթերցանության մշակույթի զարգացմանը Հայաստանում։

Religion

Աշխատությունը նվիրված է Եդեսիայի իշխան Աբգարի և Հիսուս Քրիստոսի միջև հարաբերությունների մասին հնագույն քրիստոնեական ավանդության ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են Աբգարի՝ Քրիստոսին ուղղված նամակի և նրան վերագրվող պատասխանի մասին պատմությունները, դրանց ծագումը, տարածումը և տարբեր պատմական ու եկեղեցական աղբյուրներում պահպանված տարբերակները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ավանդության պատմական հիմքերին, սկզբնաղբյուրների հավաստիության խնդրին և այն հանգամանքներին, որոնց պայմաններում պատմությունը ձևավորվել ու տարածվել է վաղ քրիստոնեական աշխարհում։ Անդրադարձ է կատարվում Եդեսիայի՝ որպես վաղ քրիստոնեության կարևոր կենտրոններից մեկի պատմությանը, Աբգարի կերպարի մեկնաբանություններին և քրիստոնեության ընդունման վերաբերյալ ավանդական պատկերացումներին։ Ուսումնասիրության շրջանակում համադրվում և քննության են ենթարկվում պատմագրական ու եկեղեցական վկայությունները՝ պարզաբանելու համար պատմական իրողությունների և հետագա ավանդապատումների փոխհարաբերությունը։ Նյութը կարևոր նշանակություն ունի վաղ քրիստոնեության պատմության, եկեղեցական ավանդությունների, հին աղբյուրագիտության և Մերձավոր Արևելքի քրիստոնեական մշակույթի ուսումնասիրության տեսանկյունից և կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, աստվածաբանների, կրոնագետների, աղբյուրագետների և վաղ քրիստոնեական պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Informatics

Աշխատությունը նվիրված է տեքստերի համեմատման խնդիրների լուծման համար բջջային ավտոմատների սինթեզի տեսական և գործնական մոտեցումների ուսումնասիրմանը՝ հաշվողական կլաստերի միջավայրում դրանց արդյունավետ կիրառման նպատակով։ Հետազոտության հիմքում ընկած է տեքստային տվյալների մշակման և համեմատման ալգորիթմների կատարելագործման խնդիրը, որը հատկապես արդիական է մեծածավալ տեղեկատվության արագ վերլուծության, որոնման, կրկնությունների հայտնաբերման, տեքստերի նմանության որոշման և տվյալների ավտոմատ դասակարգման համակարգերում։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են բջջային ավտոմատների կառուցման և սինթեզի սկզբունքները, դրանց վիճակների և անցումների կազմակերպման եղանակները, ինչպես նաև տեքստերի համեմատման գործընթացում ավտոմատացված հաշվարկների կիրառման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այնպիսի ալգորիթմական լուծումների մշակմանը, որոնք կարող են արդյունավետորեն օգտագործել զուգահեռ հաշվարկների հնարավորությունները։ Հաշվողական կլաստերի միջավայրի կիրառումը հնարավորություն է տալիս բարդ և մեծածավալ տեքստային խնդիրները բաժանել առանձին ենթախնդիրների և դրանք մշակել միաժամանակ մի քանի հաշվողական հանգույցների միջոցով՝ կրճատելով հաշվարկների կատարման ժամանակը և բարձրացնելով համակարգի արտադրողականությունը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է բջջային ավտոմատների սինթեզի գործընթացի օպտիմալացումը՝ հաշվի առնելով հիշողության օգտագործումը, հաշվարկային բարդությունը, տվյալների բաշխումը և կլաստերի հանգույցների միջև աշխատանքի արդյունավետ կազմակերպումը։ Տեքստերի համեմատման համար առաջարկվող մոտեցումները կարող են կիրառվել տարբեր չափերի և կառուցվածքի տեքստային զանգվածների մշակման ժամանակ՝ ներառյալ մեծածավալ տվյալների շտեմարանները, էլեկտրոնային փաստաթղթերը և տեղեկատվական համակարգերում պահպանվող տեքստային ռեսուրսները։ Աշխատությունը միավորում է ավտոմատների տեսության, ալգորիթմների, զուգահեռ և բաշխված հաշվարկների, ինչպես նաև տեքստային տվյալների մշակման գաղափարները՝ ձևավորելով միջառարկայական մոտեցում։ Կարևորվում է ոչ միայն տեսական մոդելի կառուցումը, այլև դրա գործնական իրագործման և արդյունավետության գնահատման խնդիրը, ինչը հնարավորություն է տալիս համեմատել տարբեր ալգորիթմական լուծումներ և բացահայտել դրանց կիրառման առավելություններն ու սահմանափակումները։ Հետազոտությունը կարող է հետաքրքրել համակարգչային գիտության, կիրառական մաթեմատիկայի, ծրագրավորման և բարձր արտադրողականությամբ հաշվողական համակարգերի ոլորտների մասնագետներին, ինչպես նաև ուսանողներին և հետազոտողներին, ովքեր զբաղվում են ալգորիթմների նախագծմամբ, տեքստերի ավտոմատ մշակմամբ, զուգահեռ հաշվարկներով և հաշվողական համակարգերի օպտիմալացմամբ։

Technology

Գիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Սևանա լճի ավազանի ստորերկրյա ջրային հոսքի ձևավորման, տարածական բաշխման և բարձրադիր գոտիներում ջրառի կազմակերպման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Դիտարկվում են ավազանի երկրաբանական, ջրաերկրաբանական և ֆիզիկաաշխարհագրական պայմանները, որոնք ազդում են ստորերկրյա ջրերի կուտակման, շարժման, սնման և բեռնաթափման գործընթացների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տեղումների, ձնհալի, մակերևութային ջրերի ներթափանցման, ապարների ջրաթափանցելիության և տեղանքի բարձրության ազդեցությանը ստորերկրյա հոսքի ձևավորման վրա։ Ուսումնասիրվում են տարբեր բարձրություններում գտնվող ջրատար հորիզոնների առանձնահատկությունները, ստորերկրյա ջրային պաշարների գնահատման հնարավորությունները և դրանց կապը լճի ու ավազանի ընդհանուր ջրային հաշվեկշռի հետ։ Վերլուծվում են բարձրադիր տարածքներում ջրառի իրականացման ջրաերկրաբանական նախադրյալները, ջրային ռեսուրսների օգտագործման հնարավոր ծավալները և դրանց արդյունավետ շահագործման հետ կապված խնդիրները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ստորերկրյա ջրերի օգտագործման ազդեցությանը բնական ջրային համակարգի վրա՝ կարևորելով ջրառի և պաշարների վերականգնման միջև հավասարակշռության պահպանումը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ ջրամատակարարման համակարգերի նախագծման, ստորերկրյա ջրային ռեսուրսների գնահատման և Սևանա լճի ավազանի ջրային պաշարների արդյունավետ կառավարման համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ջրաերկրաբանների, ջրաբանների, աշխարհագրագետների, ջրային ռեսուրսների կառավարման մասնագետների, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։