Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionEconomics
ՀՀ աշխատաշուկայի զարգացման միտումները ետճգնաժամային փուլում
Տնտեսագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության աշխատաշուկայի զարգացման միտումների ուսումնասիրությանը ետճգնաժամային փուլում։ Քննության են առնվում տնտեսական ճգնաժամից հետո զբաղվածության և գործազրկության դինամիկան, աշխատուժի առաջարկի ու պահանջարկի հարաբերակցությունը, ինչպես նաև աշխատաշուկայի կառուցվածքային փոփոխությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բնակչության տարբեր խմբերի զբաղվածության հնարավորություններին, աշխատատեղերի ստեղծման գործընթացներին, աշխատուժի մասնագիտական որակավորման և տնտեսության պահանջների համապատասխանության խնդիրներին։ Վերլուծվում են աշխատավարձերի, աշխատանքային միգրացիայի, ժողովրդագրական գործընթացների և տնտեսական ակտիվության ազդեցությունը աշխատաշուկայի զարգացման վրա։ Քննարկվում են նաև ճգնաժամի հետևանքների հաղթահարման պայմաններում զբաղվածության քաղաքականության, մասնագիտական կրթության ու վերապատրաստման և աշխատուժի մրցունակության բարձրացման նշանակությունը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու աշխատաշուկայում ձևավորվող հիմնական միտումները, առկա կառուցվածքային խնդիրները և դրանց կարգավորմանն ուղղված տնտեսական ու սոցիալական մոտեցումները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել աշխատանքի տնտեսագիտության, զբաղվածության քաղաքականության, սոցիալական ոլորտի և մակրոտնտեսական գործընթացների ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների ու մասնագետների համար։
Updated: 2026-10-03
Technology
Разработка методов определения оптимальных характеристик фонтанирующих скважин и управление водозабором
Աշխատությունը նվիրված է շատրվանային եղանակով շահագործվող հորատանցքերի օպտիմալ աշխատանքային բնութագրերի որոշման մեթոդների մշակմանը և ջրառի արդյունավետ կառավարման խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է հորատանցքի տեխնիկական ու հիդրոդինամիկական պարամետրերի, հեղուկի շարժման պայմանների, ճնշման և արտադրողականության փոխկապակցվածության գնահատման վրա՝ շահագործման առավել արդյունավետ ռեժիմների ընտրության նպատակով։ Քննության են առնվում հորատանցքերի աշխատանքը բնութագրող հիմնական ցուցանիշները, դրանց փոփոխությունները տարբեր շահագործական պայմաններում և այն գործոնները, որոնք կարող են ազդել արդյունահանվող հեղուկի ծավալի, ճնշման ռեժիմի և համակարգի ընդհանուր կայունության վրա։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում օպտիմալ պարամետրերի հաշվարկման և կանխատեսման մաթեմատիկական մեթոդներին, որոնց միջոցով հնարավոր է գնահատել հորատանցքի արտադրողականությունը և ընտրել ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործմանը համապատասխանող աշխատանքային ռեժիմ։ Ուսումնասիրվում են ջրատար շերտերի հիդրոերկրաբանական առանձնահատկությունները, ճնշման փոփոխությունները, հորատանցքերի փոխադարձ ազդեցությունը և ջրառի ինտենսիվության հետևանքով առաջացող հնարավոր փոփոխությունները։ Կարևորվում է ջրառի կառավարման այնպիսի համակարգերի ձևավորումը, որոնք հնարավորություն են տալիս համաձայնեցնել պահանջվող ջրի քանակը աղբյուրի բնական հնարավորությունների հետ և պահպանել շահագործման կայունությունը երկարաժամկետ ժամանակահատվածում։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել հիդրոդինամիկական հաշվարկներ, մաթեմատիկական մոդելավորում, փորձարարական չափումներ և արտադրական տվյալների վիճակագրական վերլուծություն՝ տարբեր գործոնների ազդեցությունը գնահատելու և առավել արդյունավետ կառավարման լուծումներ ընտրելու համար։ Անդրադարձ է կատարվում նաև հորատանցքերի տեխնիկական վիճակի, շահագործման տևողության և արտադրողականության փոփոխությունների միջև կապերին։ Օպտիմալացման խնդիրը դիտարկվում է որպես բազմագործոն գործընթաց, որի ընթացքում անհրաժեշտ է միաժամանակ հաշվի առնել ջրային պաշարների վիճակը, համակարգի տեխնիկական հնարավորությունները, տնտեսական արդյունավետությունը և բնական ռեսուրսների պահպանման պահանջները։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում վերահսկման և կառավարման մեթոդների կատարելագործմանը, որոնք կարող են նպաստել ջրառի ռեժիմների ժամանակին կարգավորմանը և հորատանցքերի աշխատանքի արդյունավետության բարձրացմանը։ Մշակված մոտեցումները կարող են կիրառվել շահագործման ռեժիմների գնահատման, հորատանցքերի արտադրողականության կանխատեսման, ջրառի համակարգերի նախագծման և գործող համակարգերի կառավարման բարելավման համար։ Աշխատությունը համադրում է հիդրոերկրաբանության, հիդրավլիկայի, հորատանցքերի շահագործման, մաթեմատիկական մոդելավորման և օպտիմալ կառավարման մոտեցումները և կարող է օգտակար լինել ջրային ռեսուրսների կառավարման, հորատանցքային համակարգերի նախագծման ու շահագործման ոլորտների հետազոտողների, ինժեներների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։
Updated: 2026-09-15
Literature
Армянская тема в творчестве Осипа Мандельштама
Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Օսիպ Մանդելշտամի ստեղծագործության մեջ հայկական թեմայի արտահայտություններին՝ ընդգծելով նրա ուղևորության (1930 թ.) և «Հայաստանյան ցիկլի» ազդեցությունը բանաստեղծի գեղարվեստական աշխարհայացքի ձևավորման վրա։ Դիտարկվում է, որ հայկական թեման Մանդելշտամի ստեղծագործության մեջ հանդես է գալիս որպես առանձնահատուկ մշակութային և պատմական տարածք, որտեղ բնությունը, քարային լանդշաֆտը, ճարտարապետությունը և պատմական հիշողությունը միահյուսվում են՝ ձևավորելով նոր գեղագիտական ընկալման համակարգ։ Աշխատանքում վերլուծվում է Մանդելշտամի «Արմենիա» բանաստեղծական շարքը և «Ճանապարհորդություն դեպի Հայաստան» արձակ-էսսեիստական գործը, որտեղ Հայաստանը ներկայացվում է ոչ միայն որպես իրական աշխարհագրական տարածք, այլև որպես մշակութային հիշողության և քաղաքակրթական խորքային շերտերի խորհրդանշական տարածք։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ բանաստեղծի մոտ «քարը» դառնում է կենտրոնական պատկեր, որը մարմնավորում է պատմության կուտակումը, ժամանակի շերտավորումը և մարդկային փորձի նյութականացումը, ինչն էլ ձևավորում է նրա այսպես կոչված «քարային պոետիկան»։ Նշվում է նաև, որ հայկական թեման Մանդելշտամի ստեղծագործության մեջ կապված է նրա անցման հետ ակմեիստական հստակ ձևերից դեպի ավելի բարդ, պատմականորեն ծանրաբեռնված և հիշողության վրա հիմնված պատկերային համակարգ, որտեղ լեզուն դառնում է պատմության կրող և դիմադրության ձև։ Հայաստանը նրա համար հանդես է գալիս որպես մշակութային ինտենսիվության բարձր աստիճան ունեցող տարածք, որտեղ քաղաքների, հատկապես Երևանի և հնագույն հուշարձանների պատկերները դառնում են գեղարվեստական մտածողության խթանիչներ։
Updated: 2026-09-07
Culture
Նոր գրքեր: Արվեստ: (Ինֆորմացիոն ցանկ)
Այս աշխատությունը ներկայացնում է արվեստի ոլորտում հրապարակվող նոր գրքերի տեղեկատվական համառոտ ցանկ, որտեղ ընդգրկված են ժամանակակից արվեստագիտության, արվեստի պատմության, քննադատության և տեսության վերջին տարիների կարևոր հրատարակությունները։ Գրքում (որպես տեղեկատու ցանկ) առանձնացվում են այն աշխատանքները, որոնք անդրադառնում են ինչպես դասական արվեստի վերաիմաստավորմանը, այնպես էլ ժամանակակից արվեստի նոր միտումներին՝ ներառյալ թվային արվեստը, ֆեմինիստական արվեստագիտությունը և արվեստի սոցիալական դերակատարությունը։ Նշվում է, որ վերջին տարիների արվեստի գրականությունը ավելի ու ավելի հաճախ կենտրոնանում է արվեստի և հասարակության փոխկապակցվածության վրա՝ ուսումնասիրելով, թե ինչպես են մշակութային, տնտեսական և տեխնոլոգիական փոփոխությունները ազդում ստեղծագործական գործընթացների վրա։ Ցանկում ընդգրկված գրքերը հաճախ համադրում են տեսական վերլուծությունը և պատկերային նյութը՝ ընթերցողին տալով ոչ միայն պատմական կամ քննադատական գիտելիք, այլ նաև տեսողական փորձառություն։ Աշխատությունը ընդգծում է, որ ժամանակակից արվեստի հրատարակությունները դարձել են միջդիսցիպլինար ուսումնասիրությունների կարևոր աղբյուր՝ միավորելով արվեստագիտությունը, փիլիսոփայությունը, սոցիոլոգիան և մեդիա ուսումնասիրությունները, ինչի արդյունքում ձևավորվում է արվեստի ավելի լայն և բազմաշերտ ընկալում։
Updated: 2026-09-02Religion
Սուրբ Գրքի Նոր Կտակարանի տեսություն, հատոր առաջին
Աշխատությունը նվիրված է Նոր Կտակարանի գրքերի բովանդակության, կառուցվածքի, գաղափարական առանցքի և քրիստոնեական դավանանքի մեջ դրանց նշանակության ուսումնասիրությանը։ Այն կարելի է դիտարկել որպես աստվածաշնչագիտական բնույթի մեկնողական ձեռնարկ, որի նպատակն է ընթերցողին ներկայացնել Նոր Կտակարանի հիմնական գրությունները՝ բացահայտելով դրանց պատմական, հոգևոր և բարոյական շերտերը։ Նոր Կտակարանի կենտրոնում Հիսուս Քրիստոսի կյանքն ու քարոզչությունն են, նրա ուսմունքը, խաչելությունն ու հարությունը, ինչպես նաև առաքյալների գործունեությունն ու վաղ քրիստոնեական համայնքների ձևավորումը։ Նման տեսություններում սովորաբար անդրադարձ է կատարվում չորս Ավետարանների առանձնահատկություններին, Առաքյալների գործերին, առաքելական թղթերին և Հայտնության գրքին՝ ուշադրություն դարձնելով դրանց հեղինակային, պատմական և աստվածաբանական առանձնահատկություններին։ Կարևոր տեղ են զբաղեցնում նաև հավատքի, փրկության, աստվածային շնորհի, սիրո, ներողամտության, ապաշխարության և քրիստոնեական կյանքի սկզբունքների մեկնաբանությունները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել ինչպես Սուրբ Գրքի համակարգված ուսումնասիրությամբ զբաղվող ընթերցողների, այնպես էլ հոգևոր կրթության և աստվածաբանական գիտելիքների խորացման ձգտող անձանց համար։ Այն արտացոլում է հայերեն աստվածաշնչագիտական գրականության այն ավանդույթը, որի նպատակն է սուրբգրային գիտելիքը դարձնել ավելի մատչելի, կազմակերպված և մեկնաբանված։
Updated: 2026-11-08
Other Subjects
Կենտրոնական գործադիր ժողովի Բ. տեղեկագիր, 1880–1881 թվականներ
Հրատարակությունը տեղեկագրային բնույթի փաստաթուղթ է, որն առնչվում է կենտրոնական գործադիր ժողովի գործունեությանը և ներկայացնում է 1880–1881 թվականների աշխատանքային շրջանի վերաբերյալ տեղեկություններ։ Նման տեղեկագրերը կարևոր դեր են ունեցել կազմակերպությունների և կառավարման մարմինների գործունեության հրապարակայնացման, կատարված աշխատանքների ամփոփման և համապատասխան կառույցների ու հասարակության միջև տեղեկատվության փոխանցման գործում։ Դրանք կարող են ընդգրկել ժողովի կազմակերպական աշխատանքներին, վարչական որոշումներին, քննարկված հարցերին, իրականացված նախաձեռնություններին և ընթացիկ խնդիրներին վերաբերող նյութեր։ Փաստաթուղթը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու տվյալ ժամանակաշրջանում գործադիր մարմնի գործունեության կազմակերպման, հաշվետվողականության և կառավարման ընթացակարգերի մասին։ Հրատարակության երկրորդ տեղեկագիր լինելը մատնանշում է պարբերական կամ հաջորդական հաշվետվությունների շարքի գոյությունը, որի միջոցով ժողովի աշխատանքները ներկայացվել են որոշակի ժամանակահատվածների կտրվածքով։ Այն արժեքավոր սկզբնաղբյուր կարող է ծառայել 19-րդ դարի վերջին հայ հասարակական և կազմակերպական կյանքի, վարչական կառույցների գործունեության, ժողովական աշխատանքի և համայնքային կառավարման պատմության ուսումնասիրության համար։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև ժամանակաշրջանի հայերեն պաշտոնական ու փաստաթղթային գրականության և հաշվետվական հրատարակությունների ուսումնասիրության տեսանկյունից։
Updated: 2026-10-31