Անգլերեն լեզվի ուսումնական ձեռնարկ

History

Աշխատությունը նվիրված է 1991 թվականի սեպտեմբերից մինչև 1994 թվականի մայիսը Լեռնային Ղարաբաղում տեղի ունեցած քաղաքական և ինստիտուցիոնալ գործընթացների պատմական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում քննության են առնվում Խորհրդային Միության կազմալուծման ժամանակաշրջանում տարածաշրջանում ձևավորված քաղաքական իրավիճակը, ինքնորոշման շուրջ զարգացումները և նոր կառավարման մարմինների ստեղծման գործընթացը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում 1991 թվականին Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության հռչակմանը, դրան հաջորդած քաղաքական և վարչական վերափոխումներին, ինչպես նաև օրենսդիր ու գործադիր կառույցների ձևավորմանը։ Ուսումնասիրվում են կառավարման համակարգի կազմակերպման, իրավական ակտերի ընդունման, տեղական իշխանության մարմինների գործունեության և պետական ինստիտուտների ձևավորման հետ կապված գործընթացները։ Դրանք դիտարկվում են հայ-ադրբեջանական հակամարտության և լայնածավալ ռազմական գործողությունների պայմաններում, ինչը էականորեն ազդել է հասարակական կյանքի, կառավարման և տնտեսության կազմակերպման վրա։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև սոցիալական և տնտեսական կառավարման խնդիրներին, բնակչության կենսական կարիքների ապահովմանը և արտակարգ պայմաններում հաստատությունների գործունեությանը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում արտաքին քաղաքական կապերի և միջազգային միջնորդական գործընթացների ուսումնասիրությունը։ 1992 թվականին ստեղծված ԵԱՀԿ Մինսկի գործընթացը դարձավ հակամարտության խաղաղ կարգավորման միջազգային հիմնական ձևաչափերից մեկը, իսկ 1994 թվականի մայիսին ձեռք բերված հրադադարը դադարեցրեց այդ փուլի լայնածավալ ռազմական գործողությունները՝ չլուծելով հակամարտության վերջնական քաղաքական կարգավիճակի հարցը։ Պատմական վերլուծության ընթացքում կարևոր է տարբերակել տվյալ ժամանակաշրջանում տեղում ձևավորված կառավարման ինստիտուտների փաստացի գործունեությունը և դրանց միջազգային իրավական կարգավիճակի շուրջ առկա տարաձայնությունները։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու, թե քաղաքական ճգնաժամի և հակամարտության պայմաններում ինչպես էին ձևավորվում նոր վարչական ու քաղաքական կառույցներ և ինչ խնդիրների էին բախվում դրանց գործունեության կազմակերպման ընթացքում։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է քաղաքական պատմության, պետական կառավարման և հակամարտությունների պատմության մոտեցումները՝ ներկայացնելով 1991–1994 թվականների իրադարձությունների ու ինստիտուցիոնալ վերափոխումների համակարգված պատմական քննություն։

Psychology

Ներկայացնում է հոգեբանական գնահատման մեթոդները, մոտեցումները և գործիքները, որոնք օգտագործվում են սովորողի ինքնուրույնության մակարդակը և մասնագիտական կողմնորոշումը պարզելու համար։ Գիրքը նպատակ ունի հասկանալու, թե ինչ գործոններ են ազդում ուսանողի կամ աշակերտի ինքնուրույնության ձևավորմանը, ինչպես նաև ինչպես ճիշտ կողմնորոշել նրան՝ իր հետաքրքրությունների, հմտությունների և արժեքների հիման վրա՝ մասնագիտական ընտրության գործընթացում։ Այս ուսումնասիրությունը կարևոր է կրթության, հոգեբանության, մանկավարժության և կարիերայի խորհրդատվության ոլորտների մասնագետների համար, քանի որ թույլ է տալիս համակարգված գնահատել և աջակցել երիտասարդի զարգացմանը՝ հիմք ստեղծելով արդյունավետ ուսումնական և մասնագիտական ծրագրերի համար։

Chemistry

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է Սյունիքի մարզի դեղաբույսերի հակաօքսիդանտ հատկությունների գիտական գնահատմանը՝ ընդգծելով տարածաշրջանի կենսաբազմազանության և բուժական բույսերի կենսաքիմիական կազմի առանձնահատկությունները։ Նյութում վերլուծվում է տարբեր բուսատեսակների մեջ առկա կենսաակտիվ միացությունների՝ ֆենոլային միացությունների, ֆլավոնոիդների, տերպենոիդների և վիտամինային համալիրների ազդեցությունը ազատ ռադիկալների չեզոքացման գործընթացների վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բույսերի էքստրակտների հակաօքսիդանտ ակտիվության չափման լաբորատոր մեթոդներին՝ DPPH, FRAP և այլ սպեկտրոֆոտոմետրիկ թեստերի կիրառմամբ, ինչպես նաև դրանց համեմատական արդյունավետությանը։ Աշխատությունը նաև ընդգծում է տարածաշրջանային էկոլոգիական պայմանների՝ բարձրադիր գոտիների կլիմայի, հողի կազմի և արևային ճառագայթման ազդեցությունը բույսերի կենսաքիմիական պրոֆիլի վրա։ Միաժամանակ քննարկվում են դեղաբույսերի կիրառման հնարավորությունները դեղագործության, սննդային հավելումների և կանխարգելիչ բժշկության ոլորտներում՝ որպես բնական հակաօքսիդանտների աղբյուր։

Chemistry

Աշխատությունը նվիրված է պոլիվինիլացետատային ջրային դիսպերսիայի հիման վրա ջրակայուն սոսինձների մշակման տեխնոլոգիական գործընթացների և դրանց ֆիզիկաքիմիական հատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են պոլիմերային դիսպերսիաների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, կայունացման մեխանիզմները և սոսնձային հատկությունների ձևավորման հիմնական գործոնները։ Հեղինակը վերլուծում է ջրակայունության բարձրացման տարբեր մոտեցումներ՝ ներառյալ մոդիֆիկատորների, խաչաձև կապող նյութերի և հավելանյութերի կիրառումը, որոնք փոխում են նյութի մեխանիկական և կպչողական բնութագրերը։ Աշխատության մեջ քննարկվում են սոսինձների կարծրացման գործընթացները, կպչողականության ձևավորման մեխանիզմները տարբեր մակերևույթների նկատմամբ, ինչպես նաև շրջակա միջավայրի ազդեցությունը պատրաստի նյութերի կայունության վրա։ Ներկայացվում են փորձարարական հետազոտությունների արդյունքներ՝ ներառյալ ամրության, ջրակայունության, ջերմակայունության և ծերացման դիմադրության գնահատումները։ Գիրքը նաև անդրադառնում է արդյունաբերական կիրառություններին՝ շինարարության, փայտամշակման և փաթեթավորման ոլորտներում օգտագործվող սոսինձային համակարգերի կատարելագործման հեռանկարներին։ Աշխատությունը նախատեսված է քիմիական տեխնոլոգների, պոլիմերային քիմիկոսների, նյութագետների, ինժեներների և կիրառական քիմիայի ոլորտով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Informatics

Այս աշխատությունը վերաբերում է անլար սենսորային ցանցերում (Wireless Sensor Networks) ծածկույթի և կապակցվածության ցանկալի մակարդակի ապահովման համար օպտիմալ արձանագրությունների մշակմանը՝ համատեղելով ցանցային տեսության, օպտիմիզացիայի և էներգաարդյունավետ հաշվարկների մոտեցումները։ Այն ուսումնասիրում է այն հիմնարար խնդիրը, թե ինչպես կարելի է ապահովել տարածքի բավարար մոնիթորինգ (coverage) և միևնույն ժամանակ պահպանել ցանցի հանգույցների հուսալի հաղորդակցական կապը (connectivity)՝ նվազագույն էներգիայի ծախսով և առավելագույն շահագործման տևողությամբ։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են սենսորային հանգույցների տեղաբաշխման, ակտիվ/քնած ռեժիմների կառավարման, տվյալների փոխանցման և երթուղավորման մեխանիզմների տարբեր մոդելներ, որոնք ուղղված են ցանցի ընդհանուր արդյունավետության բարձրացմանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում էներգիայի սպառման նվազեցմանը, քանի որ սենսորային ցանցերում հանգույցների մարտկոցային սահմանափակ ռեսուրսները վճռորոշ գործոն են համակարգի երկարաժամկետ աշխատանքի համար։ Բացի այդ, ներկայացվում են մաթեմատիկական մոդելներ և օպտիմիզացիոն ալգորիթմներ, որոնք թույլ են տալիս հավասարակշռել ծածկույթի և կապակցվածության միջև առկա հակասական պահանջները՝ հաճախ կիրառելով գրաֆների տեսություն, կլաստերավորման մեթոդներ և էվրիստիկ մոտեցումներ։ Ուսումնասիրվում են նաև դինամիկ միջավայրերում ցանցի հարմարվողականության խնդիրները, որտեղ հանգույցների խափանումները կամ տեղաշարժերը կարող են ազդել ընդհանուր կառուցվածքի վրա։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի իրերի ինտերնետի (IoT), խելացի միջավայրերի, արդյունաբերական մոնիթորինգի և անվտանգության համակարգերի զարգացման համար, քանի որ առաջարկվող մեթոդները թույլ են տալիս ստեղծել ավելի կայուն, էներգաարդյունավետ և ինքնակազմակերպվող ցանցային համակարգեր։

Economics

Աշխատությունը ներկայացնում է փոխադրումների լոգիստիկ մոդելների դերն ու նշանակությունը ինդիկատիվ պլանավորման համակարգում՝ դիտարկելով բեռնափոխադրումների, ռեսուրսների բաշխման և տրանսպորտային հոսքերի կառավարման ժամանակակից մոտեցումները։ Հեղինակը վերլուծում է լոգիստիկ գործընթացների կազմակերպման մեթոդները, մաթեմատիկական մոդելավորման գործիքները և պլանավորման այն մեխանիզմները, որոնք հնարավորություն են տալիս բարձրացնել փոխադրումների արդյունավետությունը, նվազեցնել ծախսերը և օպտիմալացնել մատակարարման շղթաները։ Ուսումնասիրության մեջ առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ինդիկատիվ պլանավորման կիրառմանը՝ որպես տնտեսության տարբեր ոլորտների գործունեության համակարգման և զարգացման արդյունավետ գործիք, ներկայացնելով դրա ազդեցությունը տրանսպորտային ենթակառուցվածքների, բեռնահոսքերի և լոգիստիկ ցանցերի կառավարման վրա։ Աշխատանքում քննարկվում են նաև պահանջարկի կանխատեսման, երթուղիների օպտիմալացման, ռիսկերի գնահատման և տեղեկատվական համակարգերի կիրառման հարցերը՝ հիմնավորելով դրանց նշանակությունը ժամանակակից լոգիստիկ կառավարման գործընթացներում։ Գիրքը համադրում է տեսական հիմնավորումները և կիրառական վերլուծությունները՝ առաջարկելով արդյունավետ լուծումներ փոխադրումների կազմակերպման, ռազմավարական պլանավորման և տնտեսական զարգացման նպատակներով, ինչը այն արժեքավոր աղբյուր է դարձնում տնտեսագետների, լոգիստիկայի մասնագետների, տրանսպորտի կառավարման ոլորտի հետազոտողների և ուսանողների համար։